Dergiler / Dergiabant / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Zıhâra Dair Bir Değerlendirme

An Evaluation about the Ẓihār

Sayfa
461–481
Yayın Tarihi
2021-05-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu nedenle zıhârdaki lafzî formun korunması ve başka ifadelerin aynı manaya gelemeyeceği kanaati daha isabetli bir bakış olarak belirmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm dininin temel kaynakları olan Kur’ân ve sünnet nasları, toplumun temelini teşkil eden aileye ilişkin pek çok hukuki hükme yer vermiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak örfteki bu anlamın, başka kelimelerle ifade edilip edilemeyeceği konusu tartışmalı olup genel kabul bu konuda kinâye lafızlara itibar edilmesi yönündedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu nedenle zıhârdaki lafzî formun korunması ve başka ifadelerin aynı manaya gelemeyeceği kanaati daha isabetli bir bakış olarak belirmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:kefaret · İslâm Hukuku · Zıhâr

Özet

İslâm dininin temel kaynakları olan Kur’ân ve sünnet nasları, toplumun temelini teşkil eden aileye ilişkin pek çok hukuki hükme yer vermiştir. Bu düzenlemeler eşlerin hak ve vazifelerini adalet ve hakkaniyet temeline dayandırmaktadır. Kur’ân’ın ailede haksızlığa yol açan Câhiliye uygulamalarına yönelik yaptığı düzenlemelerden birisi de zıhârı yererek buna yönelik cezaî tedbirler getirmesidir. Zıhâr, kocanın karısına belirli sözleri söyleyerek gerçekleştirdiği ve hukuki sonuçları olan bir tasarruftur. İslâm hukukçuları hukuki sonuç doğuran sözleri sarih ve kinaye şeklinde ikili bir taksime tabi tutmuşlardır. Bir lafzın delaleti konusunda dinin belirlediği özel bir anlam yoksa örfü esas almışlardır. Zıhârın keyfiyetine dair naslarda belirleyici bir ifade olmadığı için bu konuda da örf esas alınmalıdır. Ancak örfteki bu anlamın, başka kelimelerle ifade edilip edilemeyeceği konusu tartışmalı olup genel kabul bu konuda kinâye lafızlara itibar edilmesi yönündedir. Bu makalede söz konusu yaklaşımın isabetli olmadığı düşüncesinden hareket edilerek zıhârda kullanılan zahr kelimesinin mecâzî anlamda kullanıldığı ve bunun yerine kullanılacak Arapça veya Türkçe bir başka kelimenin aynı manayı ifade etmeyeceği ortaya konulmaya çalışılacaktır. Câhiliye dönemindeki anlam ve fonksiyonunu yitiren zıhâr için kullanılan lafızların genişletilmesi, maslahat ve maksada uygun bir durum olmayacaktır. Bu nedenle zıhârdaki lafzî formun korunması ve başka ifadelerin aynı manaya gelemeyeceği kanaati daha isabetli bir bakış olarak belirmektedir.

Abstract

The Qurʾān and Sunna texts, which are the main sources of Islam, included many legal provisions regarding the family that constitutes the foundation of the society. One of the juristic regulations made by the Qurʾān regarding the practices of the Jāhiliyya period which caused injustice in the family is that reproaching the ẓihār and imposing punitive measures on it. Ẓihār is a form of divorce in which the husband utters certain words to his wife and has legal consequences. Islamic jurists divided the words that have legal consequences into two types: Clear words (ṣarīḥ) and allusive words (kināya). If there is no special meaning determined by religion about the meaning that a term signifies, they have taken the custom (al-ʿurf) as basis. Since there is no decisive expression in the verses about the features of the ẓihār, the custom should be taken as a basis in this issue as well. In this article, we will try to reveal that the word ẓahr is used in the act of ẓihār as a metaphor and there is no word expressing the same meaning in Turkish nor in Arabic. Expanding the words used for ẓihār, which has lost its meaning and function in the period of Jāhiliyya, would not be an appropriate for interest and purpose. As a result, the idea of preserving the literal form of ẓihār, and the thought that the other expressions cannot have the same meaning, are appearing as more accurate perspective.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞİRİN, Ş. (2021). Zıhâra Dair Bir Değerlendirme. Dergiabant, Cilt: 9 - Sayı: 1, 461–481. https://ajindex.com/articles/484720

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî el-Mervezî. el-Müsned. 45 Cilt. thk. Şuayb Arnavut-Adil Mürşid vd. Beyrût: Müessetü’r-risale, 2001.
  2. Ahmed Muhtar, Abdülhamid Ömer. Mu‘cemü’l-lügati’l-Arabiyyeti’l-muâsıra. 4 Cilt. Beyrût: Alemü’l-kütüb, 2008.
  3. Ali, Cevâd. el-Mufassal fî târîhi’l-Arabi kable’l-İslâm. 20 Cilt. Beyrût: Dâru’s-sâkî, 4. Basım,2001. Askerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillâh b. Sehl el-Askerî. el-Evâil. Tanta: Dâru’l-beşîr, 1408/1988. Azîmâbâdî, Ebü’t-Tayyib Muhammed Şemsü’l-Hak b. Emîr Alî ed-Diyânüvî el-Azîmâbâdî. Avnü’l-ma‘bûd. 14 Cilt. Beyrût: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 4. Basım, 1415/1995. Bâcî, Ebü’l-Velîd el-Bâcî. el-Müntekâ şerhu’l-Muvatta’. 7 Cilt. Mısır: Matbaatü’s-saade, 1332/1914. Bağdâdî, Ahmed b. Musa b. Abbas et-Temimî Ebû Bekr b. Mücahid el-Bağdâdî. es-Seb’atü fi’l-kırâât. thk. Şevki Dayf. Mısır: Dâru’l-meârif,1. Basım, 1400/1980. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî er-Râzî el-Cessâs. Ahkâmu’l-Kur’ân. 3 Cilt. thk. Abdüsselam Muhammed Ali Şahin. Beyrût: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1994. Desûkî, Şemsüddîn Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Arafe ed-Desûkî. Hâşiyetü’d-Desûkî ale’ş-Şerhi’l-kebîr. 4 Cilt. Beyrût: Dâru’l-fikr, ts. Ebû Bekir er-Râzî, Muhammed b. Muhtâru’s-sıhâh. thk. Yusuf eş-Şeyh Muhammed. Beyrut: el-Mektebetü’l-asriyye, 5. Basım, 1999. Ebû Hafs Sirâcüddîn, Ömer b. Alî b. Ahmed el-Ensârî el-Mısrî. el-Bedrü’l-münîr fî tahrîci ehâdîsi’ş-Şerhi’l-kebîr. 9 Cilt. thk. Mustafa Ebu’l-Gayt-Abdullah b. Süleyman-Yasir b. Kemal. Riyad: Dâru’l-hicra, 2004. Ebü’l-Fazl, Müslim b. Ali ed-Dımaşkî el-Mâlikî. el-Furûku’l-fıkhiyye. thk. Muhammed Ebü’l-Ecfân – Hamza Ebû Fâris. Libya: Dâru’l-hikme, 2007.
  4. Erdoğan, Mehmet. Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ensar, 4. Basım, 2013. Gazzâlî, Hüccetü’l-İslâm Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Ahmed el-Gazzâlî et-Tûsî. el-Mustasfâ. thk. Muhammed Abdüsselam Abdü’ş-Şâfî. Beyrût: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 1993. Hattâb, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Muhammed b. Abdirrahmân el-Hattâb er-Ruaynî, Mevâhibü’l-celîl fî Şerhi Muhtasarı Halil. 6 Cilt. Beyrût: Dâru’l-fikr, 3. Basım, 1992. İbn Ebû Şeybe, Ebû Bekir Abdullah b. Muhammed b. Ebî Şeybe İbrâhîm el-Absî el-Kûfî. Müsned. 2 Cilt. thk. Adil b. Yusuf el-Azazî –Ahmed b. Ferid el-Mezidî. Riyad: Dâru’l-vatan, 1997. İbn Kudâme, Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdullāh b. Ahmed b. Muhammed b. Kudâme el-Cemmâîlî el-Makdisî. el-Muğnî. 10 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Kahire, 1968. İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Cemâlüddîn Muhammed b. Mü