Dergiler / Cumhuriyet Yerbilimleri Dergisi / 2002 / Cilt: 19 - Sayı: 2

Travertenlerde gözlenen morfolojik yapılar ve tabiat varlığı olarak önemleri

The morphologic structures in travertines and their value as natural existence

Sayfa
123–134
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu morfolojik yapılardan anıtsal değer taşıyanları, turizm açısından korunması gerekli olan tabiat varlıklarıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Travertenler, sızıntı ya da kaynak suları tarafından çökeltilen karbonatlar olup, endüstriyel açıdan ve tabiat varlığı olarak büyük önem taşımaktadırlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Endüstriyel olarak; çoğunlukla yüzey kaplama taşı, yapıtaşı, hediyelik-süs eşyası olarak ya da çimento ve kireç üretiminde kullanılabilen travertenler, tabiat varlığı olarak ise bazı tipik morfolojik yapıları nedeniyle turizm sektöründe değerlendirilebilmektedirler.
💡
Sonuç & Katkı:Bu morfolojik yapılardan anıtsal değer taşıyanları, turizm açısından korunması gerekli olan tabiat varlıklarıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Travertenler, sızıntı ya da kaynak suları tarafından çökeltilen karbonatlar olup, endüstriyel açıdan ve tabiat varlığı olarak büyük önem taşımaktadırlar. Endüstriyel olarak; çoğunlukla yüzey kaplama taşı, yapıtaşı, hediyelik-süs eşyası olarak ya da çimento ve kireç üretiminde kullanılabilen travertenler, tabiat varlığı olarak ise bazı tipik morfolojik yapıları nedeniyle turizm sektöründe değerlendirilebilmektedirler. Bu nedenle travertenlerin, öncelikle morfolojik özelliklerinin incelenerek en uygun kullanım alanının belirlenmesi gerekmektedir. Çünkü, anıtsal değer taşıyan morfolojik yapılar, turizm açısından büyük önem taşımaktadır. Traverten yataklarında gözlenen morfolojik yapılar, önceki sınıflamalar dikkate alınarak ve geliştirilerek; (1) teras (set) tipi travertenler, (2) sırt (semer) tipi travertenler, (3) dom (koni) tipi travertenler, (4) tabaka tipi travertenler, (5) damar tipi travertenler, (6) fay önü travertenleri, (7) kanal tipi travertenler ve (8) mağara travertenleri (damlataşlar) şeklinde sekiz temel sınıfa ayrılarak incelenmiş ve oluşum biçimleri blok diyagramlarla açıklanmıştır. Bu morfolojik yapılardan anıtsal değer taşıyanları, turizm açısından korunması gerekli olan tabiat varlıklarıdır.

Abstract

Travertines are the carbonates, precipitated by springs or percolating waters and are very important from the point of industrial usage and as natural existence. Industrially; travertines generally used as facing stone, building stone, ornamental objects or cement and lime production material. As natural existence; travertine deposits can be used in tourism because of their typical morphological structures. Their morphologic characteristics must be examined to determine the possibility of the monumental usage, because some morphological structures have the monumental value may be considerably important in tourism. The morphologic structures of travertine deposits are classified in eight classes as; (1) terraced-mound travertines, (2) fissure-ridge travertines, (3) dome type (convex; cone) travertines, (4) layered type travertines, (5) vein type travertines, (6) range-front travertines, (7) self-built channel travertines and (8) cave type travertines (dropping stones) and their occurences are explained via block diagrams. The morphological structures which have the monumental value as natural existence must be protected.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYAZ, M. E. (2022). Travertenlerde gözlenen morfolojik yapılar ve tabiat varlığı olarak önemleri. Cumhuriyet Yerbilimleri Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 2, 123–134. https://ajindex.com/articles/481471

Kaynakça (9)

  1. Acarlar, M., 1991. Van gölü doğu ve kuzeyinin jeolojisi. MTA Rapor No: 9495, Ankara (yayınlanmamış). Altunel, E. ve Hancock, P.L., 1993a. Morphology and structural setting of Quaternary travertines at Pamukkale- Turkey. Geologıcal Journal, Vol. 28, 335-346.
  2. Altunel, E. ve Hancock, P.L., 1993b. Active fissuring and faulting in Quaternary travertines at Pamukkale, western Turkey. Zeitschrift für Geomorpholgie N.F., Suppl.-Bd.94, Berlin-Stuttgart, 285-302.
  3. Atiker, M., 1991. Koruyamadığımız doğal anıtlar. Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi, C.24, S.238, s. 32-35.
  4. Ayaz, M.E., 1992. Yüzey kaplama taşları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bil. Enst., Yüksek Lisans Semineri, Sivas, 76 s. (yayınlanmamış). Ayaz, M.E., 1996. Sivas ili bloktaş (mermer) sahaları ön etüt raporu. MTA Genel Müdürlüğü, Orta Anadolu 1. Bölge Müdürlüğü Raporu No: S 940, Sivas, 9 s. Ayaz, M.E., 1997a. Travertenlerin oluşumunda etkili olan faktörler ve travertenlerin sınıflandırılması. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bil. Enst., Doktora Semineri-1, Sivas, 58 s. (yayınlanmamış). Ayaz, M.E., 1997b. Sivas yöresi traverten sahaları ve travertenlerin Sivas’ın yeraltı kaynakları içindeki önemi. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bil. Enst., Doktora Semineri-2, Sivas, 26 s. (yayınlanmamış). Ayaz, M.E., 1998. Sıcak Çermik (Yıldızeli- Sivas) yöresindeki traverten sahalarının jeolojisi ve travertenlerin endüstriyel özellikleri. Cumhuriyet Üniv. Fen Bil. Enst., Doktora Tezi, Sivas, 83 s. (yayınlanmamış). Ayaz, M.E., 2001. Damla Mağarası (Ulaş- Sivas) ve çevresinin ön jeolojikjeomorfolojik etüt raporu. MTA Genel Müdürlüğü, Orta Anadolu 1. Bölge Müdürlüğü Rap. No:S864, Sivas, 11s. Ayaz, M.E., 2002. Travertenlerin değerlendirilmesinde yapılması gerekli incelemeler ve kullanım yeri seçimi. Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Seri A-Yerbilimleri C.19, S.1, s.11-20.
  5. Ayaz, M.E., 2003. Sivas yöresindeki traverten yataklarının verimliliğine yönelik değerlendirme raporu. MTA Genel Müdürlüğü, Orta Anadolu 1. Bölge Müdürlüğü Raporu No: S 242, Sivas, 9s. Ayaz, M.E., Akıllı, N., Dönmez, E., Yıldız, Ş. ve Kaya, K., 2002.
  6. Doğal kaynaklar. Yılmaz, A., Avcı, N. ve Ayaz, M.E. (Edt.), Sivas İli Çevre Durum Raporu, Sivas Valiliği Çevre Koruma Vakfı Yayını, s.22-68.
  7. Ayaz, M.E. ve Atalay, Z., 2001. Sivas Tersiyer havzasında gelişen endüstriyel hammaddelerin dağılımları ve genel özellikleri. MTA Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, S.1, s.21-39.
  8. Ayaz, M.E. ve Gökçe, A., 1998.
  9. Sivas kuzeybatısındaki Sıcak Çermik, Sarıkaya ve Uyuz