Dergiler / Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi / 2008 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Modernleşmeyi Engelleyen Arkaik Bir Çatışma Sorunu: Alevi-Sünni Çatışmasının Arka Planı

An Archaic Conflict Problem That Blocks Modernizing:the Backround of Alevism-Sunnite Conflict

Sayfa
39–61
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Diyalektik olarak, gittikçe organize olup güçlenen Sünni İslam’a karşı Aleviler de kendi cemaatlerinde bütünleşmekte ve meşru zeminde seslerini duyurmaya çalışmaktadırlar.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, kavramsal, kuramsal, betimsel bilgilere dayalı bir kaynak taraması araştırmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İkinci bölümde, tarihsel arka plana, Alevi – Sünni farklılaşması ve Anadolu Aleviliği’nin hangi dini, tarihi ve kültürel temellere dayandığına değinilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Diyalektik olarak, gittikçe organize olup güçlenen Sünni İslam’a karşı Aleviler de kendi cemaatlerinde bütünleşmekte ve meşru zeminde seslerini duyurmaya çalışmaktadırlar.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu araştırma, kavramsal, kuramsal, betimsel bilgilere dayalı bir kaynak taraması araştırmasıdır. Araştırma temel olarak dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın kavramsal ve kuramsal olarak çerçevesi çizilmiş, ilgili kavramlar tanımlanmış, araştırmanın dayandırıldığı çatışma kuramlarına yer verilmiştir. İkinci bölümde, tarihsel arka plana, Alevi – Sünni farklılaşması ve Anadolu Aleviliği’nin hangi dini, tarihi ve kültürel temellere dayandığına değinilmiştir. Üçüncü bölümde, Anadolu coğrafyasında iki siyasi gücün egemenlik mücadelesinde; yerleşik düzeni temsil eden Sünni İslam Osmanlı ile göçebe Türkmen Alevi topluluklarla bütünleşen Safevi Devleti arasındaki çatışmaların tarihsel-sosyolojik açıklamaları yapılmıştır. Dördüncü bölümde, Cumhuriyetin kuruluşunda Alevilerin rolü ve desteklerine yer verilmiş, 1950’den sonra Sünni İslam’ın organize olarak yükselişi, siyasi alanı kuşatması, cemaat ve tarikat bağlantıları ile radikalleşmesi sonucu, ülkemizde telafisi olmayan elim vakıalar, Alevi-Sünni çatışması bağlamında ortaya konmuştur. Sonuç ve öneriler bölümünde, bütün bu çatışmaların sadece Alevileri hedef almadığı, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti Devletini de hedef aldığı tespitine varılmıştır. Diyalektik olarak, gittikçe organize olup güçlenen Sünni İslam’a karşı Aleviler de kendi cemaatlerinde bütünleşmekte ve meşru zeminde seslerini duyurmaya çalışmaktadırlar.

Abstract

This survey is a resource scanning survey which is bottomed on conceptual, theoretical and descriptive informations. Search consists of four parts basically. At prologue; the conceptual and theoretical frameworks of the survey are drawn, related concepts are defined and the conflicts theories, which the survey is based on, are placed. At the second part; historical background, Alevi - Sunni differentiation and religious, historical and cultural principals of Anatolian Alevism are stated. At the third part; in the sovereignty contestation of these two political forces on the Anatolian geography, the historical and sociological conflicts between Sunni Islamic Ottoman which presents established arrangement and Safavid nation which integrates with nomad Turcoman Alevi society, are explained. At the fourth part; the role and supports of Alevis in the establishment of republic are defined, as a consequence of the growth of Sunni Islam as organized after 1950 and the process of enclosing the political ground and being radical with the parish and tariqat relations, the painful and unrecoverable facts are betrayed with the context of Alevi – Sunni conflict. At the epilogue; the determination which expresses all these conflicts did not target just the Alevism, but also the Republic of Turkey, is placed. As dialectic, opposed to the Sunni Islam which is organizing and getting stronger steadily, the Alevis are integrating in their own parishes and trying to announce their voices on legal background.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖLBAŞI, H. (2022). Modernleşmeyi Engelleyen Arkaik Bir Çatışma Sorunu: Alevi-Sünni Çatışmasının Arka Planı. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 1, 39–61. https://ajindex.com/articles/480934

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. AKYOL, T. (1999 ), Osmanlı’da ve İran’da Mezhep ve Devlet, İstanbul,
  2. Milliyet Yayınları.
  3. AVCIOĞLU, D. (1993),
  4. Türklerin Tarihi, Beşinci Kitap Ankara,
  5. Tekin Yayınevi.
  6. BAL, H. (1997), Sosyolojik Açıdan Alevi Sünni Farklılaşması ve Bütünleşmesi, İstanbul,
  7. Ant Yayınları.
  8. BARTOS, J.O., Wehr.P. (2002),
  9. Using Conflict Theory, Cambirdge University. BÖLÜGİRAY, N. (1999), 28 Şubat Süreci 1, İstanbul,
  10. Tekin Yayınevi BÖLÜGİRAY, N. (2000), 28 Şubat Süreci 2, İstanbul,
  11. Tekin Yayınevi CANETTI, E. (2003),
  12. Kitle ve İktidar, Çev: Gülşat Aygen, Ayrıntı Yayınları COŞKUN, Z. (1995), Aleviler Sünniler ve Öteki Sivas İstanbul,
  13. İletişim Yayınları.
  14. DEMİR, Ö., ACAR, M. (1992),
  15. Sosyal Bilimler Sözlüğü, İstanbul Ağaç Yayıncılık. DURAL, F.T.(1995),
  16. Aleviler ve Gazi Olayları, İstanbul,
  17. Ant Yayınları.
  18. EYUBOĞLU, İ.Z. (1998),
  19. Alevilik- Sünnilik İslam Düşüncesi, İstanbul, Der Yayınları. ERAL,S. (1995), Çaldıran’dan Çorum’a Anadolu’da Alevi Katliamları, İstanbul,
  20. Ant Yayınları.
  21. GÖLBAŞI, H. (2007), Alevi-Bektaşi Örgütlenmeleri (Sosyolojik Bir İnceleme), İstanbul,
  22. Alev Yayınları.
  23. GÖLBAŞI, H. (1997),Aleviler ve Sivas Olayları, İstanbul,
  24. Ant Yayınları.
  25. GÖLPINARLI, A. (1969) Türkiye’de Mezhepler ve Tarikatlar, İstanbul, İnkılâp Kitabevi,
  26. KALAYCIOĞLU, E. (1994),
  27. Toplum ve Ekonomi, İstanbul KASAPOĞLU, A. (2004),
  28. Değişen Toplumsal Yapıda Karakter, Ankara,
  29. Ütopya Yayınevi KAZGAN, G. (2005),
  30. Küreselleşme ve Ulus Devlet, İstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları KIZILÇELİK, S.,ERJEM, Y. (1996),
  31. Açıklamalı Sosyoloji Sözlüğü, İzmir,
  32. Saray Kitabevi.
  33. KOCACIK, F. (2003),
  34. Toplumbilim Ders Notları, Sivas, Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları No 92. KONGAR, E. (1981), Toplumsal Değişme Kuramları ve Türkiye Gerçeği, İstanbul,
  35. Remzi Kitabevi.
  36. KONGAR E. (1998), 21. Yüzyılda Türkiye (2000’li Yıllarda Türkiye’nin Toplumsal Yapısı), İstanbul,
  37. Remzi Kitabevi.
  38. LIPSON, L. (2005), Siyasetin temel sorunları, çev. Figen Yavuz, İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları MEKIKOFF, I. (1994),
  39. Uyur İdik Uyardılar, Alevilik-Bektaşilik araştırmaları Türkçesi:Turan Alptekin, İstanbul,
  40. Cem Yayınevi MEKIKOFF, I. (1998),
  41. Efsaneden Gerçeğe Hacı Bektaş, İstanbul,
  42. Cumhuriyet Kitap Kulübü OCAK, Y. (1996),
  43. Türk Sufiliğine Bakışlar, İstanbul,
  44. İletişim Yayınları.
  45. OSIPOV. G. (1997),
  46. Toplumbilim, Teori ve Yöntem Sorunları. Çev. Ünsal Oskay, Ankara,
  47. Sol Yayınları ÖZGÜREL, A. (2003),
  48. Cumhuriyet ve Din, Ufuk Kitapları İstanbul,
  49. Da yayıncılık POLOMA, Margaret M; (1993), Çağdaş Sosyoloji Kuramları, çev. Hayriye Erbaş, Ankara, Gündoğan Yayınları.