Dergiler / Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi / 2019 / Cilt: 20 - Sayı: 2

TÜRKİYE’YE GELEN TURİST SAYISI TAHMİNİNDE ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ VE YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Comparison of Methods of Time Series Analysis and Artificial Neural Networks on Estimation The Number of Tourists Come to Turkey

Sayfa
165–184
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması sonucunda, yapay sinir ağlarının, zaman serileri analizine göre öngörü doğruluğunun daha yüksek ve gerçek değerlere en yakın sonuçları veren yöntem olduğu görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Kültür ve Turizm Bakanlığından elde edilen istatistiklere göre Türkiye geneline yönelik turizm talebinin aylar itibariyle tahmin edilmesinde “Zaman Serileri Analizi” ile “Yapay Sinir Ağları” yöntemlerinin öngörü doğruluklarının karşılaştırılması en yüksek öngörü doğruluğuna sahip modelin belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zaman Serileri Analizi için E-Views 7 programı kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması sonucunda, yapay sinir ağlarının, zaman serileri analizine göre öngörü doğruluğunun daha yüksek ve gerçek değerlere en yakın sonuçları veren yöntem olduğu görülmüştür.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, Kültür ve Turizm Bakanlığından elde edilen istatistiklere göre Türkiye geneline yönelik turizm talebinin aylar itibariyle tahmin edilmesinde “Zaman Serileri Analizi” ile “Yapay Sinir Ağları” yöntemlerinin öngörü doğruluklarının karşılaştırılması en yüksek öngörü doğruluğuna sahip modelin belirlenmesi amaçlanmıştır. Turist talebi ile ilgili yapılan modellemelerde zaman serisi tekniklerinden ARMA (Karma Otoregresif Hareketli Ortalama Süreci) veya ARIMA (Homojen Durağan Olmayan Süreçler) modelleri kullanılarak en uygun model belirlenmeye çalışılmıştır. Zaman Serileri Analizi için E-Views 7 programı kullanılmıştır. MATLAB 7.9.0(R2009b) programı kullanılarak geliştirilen yapay sinir ağları sistemleri ile performansı en yüksek modelin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için, ileri beslemeli ağ yapısı, danışmanlı öğrenme stratejisi ve MLP (Multi-Layer Perceptron) modeli ile oluşturulan yapıları eğitmede kullanılan hatayı geriye yayma algoritması ile farklı ağ yapıları kullanılmıştır. Optimum başarı elde etmek için çok sayıda deneme gerçekleştirilmiştir. Kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması sonucunda, yapay sinir ağlarının, zaman serileri analizine göre öngörü doğruluğunun daha yüksek ve gerçek değerlere en yakın sonuçları veren yöntem olduğu görülmüştür.

Abstract

n this study, it is aimed to determine the model giving the best estimate by compared the prediction accuracy of “Time Series Analysis” and “Artificial Neural Networks” on monthly tourism demand for Turkey according to the Ministry of Culture and Tourism’s statistics. For the modeling related to the demand of tourist, ARMA or ARIMA models that are time-series techniques was used and the most appropriate model was tried to determine. E- Views 7 program was used for Time Series Analysis. It is aimed to determine the high-performance model by using Artificial Neural Networks developed by MATLAB 7.0.9(R2009b) programme. For this purpose, Artificial Neural Networks were trained by using backpropagation algorithm it is used for training the structures which are made up of feedforward network structure, supervised learning strategy and MLP model and different network structures. Also it was carried out many experiments to obtain optimal success. As a result of comparison of the methods used, artificial neural networks have higher predictive accuracy than time series analysis and provide the closest results to real values.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ZORLUTUNA, Ş., BİRCAN, H. (2022). TÜRKİYE’YE GELEN TURİST SAYISI TAHMİNİNDE ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ VE YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 2, 165–184. https://ajindex.com/articles/480536

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akgül I., 2003 “Zaman Serilerinin Analizi ve ARIMA Modelleri”, Der Yayınları,
  2. İstanbul.
  3. Aygören, H., Sarıtaş, H., Moralı, T. (2012), İMKB 100 Endeksinin Yapay Sinir Ağları ve Newton Nümerik Arama Modelleri ile Tahmini, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, C:4, S:1, s.73-88.
  4. Chen, Jui-Chi (2000). Forecasting Method Applications to Recreation and Tourism Demand, Doktora Tezi, North Carolina State University, USA. Çuhadar, M., Güngör, İ., Göksu, A. (2009). Turizm Talebinin Yapay Sinir Ağları İle Tahmini Ve Zaman Serisi Yöntemleri İle Karşılaştırmalı Analizi: Antalya İline Yönelik Bir Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi, iktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.14, S.1 s.99-114.
  5. Dolgun, Ö., Saraçbaşı, O., Yeniler, A. (2014), Zaman Serisi Verilerinin Yapay Sinir Ağları Yaklaşımı İle Çözümlenmesi: Altın Fiyatının Tahmini, Conference: XVI. Ulusal Biyoistatistik Kongresi, Antalya, Türkiye. Elmas Ç., “Yapay Zeka Uygulamaları- Yapay Zeka, Bulanık Mantık, Genetik Algoritma”, (2007).
  6. Seçkin Yayınevi,
  7. Ankara.
  8. Erilli, N.A., Eğrioğlu, E., Yolcu, U., Aladağ, Ç.H., Uslu, V.R. (2010), Türkiye’de Enflasyonun İleri ve Geri Beslemeli Yapay Sinir Ağlarının Melez Yaklaşımı ile Öngörüsü, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt:11, Sayı:1, s. 42-55.
  9. Freeman J., Skapura D., (1991). “Neural Network Algorithms, Applications and Programming techniques”, Addison-wesley publishing Company. Kaynar, O., Taştan, S.,(2009). Zaman Serisi Analizinde MLP Yapay Sinir Ağları Ve Arıma Modellerinin Karşılaştırılması. Erciyes Üniversitesi iktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 33, s.161-172.
  10. Kutlar A. (2005), “Uygulamalı Ekonometri”, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
  11. Keleşoğlu, Ö., Ekinci, C.E., Fırat, A., (2005). “The Using Artifical Neural Network in Insulation Computations”, Journal of Engineering and Natural Sciences. Lın Chin-Tsai, Lee In-Fun And Huang Ya-Ling (2009). Forecasting Thailand's medical tourism demand and revenue from foreign patients, The Journal of Grey System, 369-376.
  12. Neter, J., Wasserman, W., Kutner, M.H., (1989).
  13. Applied Linear Regression Models, Irwin, Homewood, IL. Öztemel, Ercan., (2006). “Yapay Sinir Ağları”, İstanbul:
  14. Papatya Yayıncılık. Özden, S., Öztürk A.,(2018). Yapay Sinir Ağları ve Zaman Serileri Yöntemi ile Bir Endüstri Alanının (İvedik OSB) Elektrik Enerjisi İhtiyaç Tahmini çalışmalarında, Bilişim Teknolojileri Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 3, s.255-261.
  15. Polat, Ö., Temurlenk, S., (2011). Yapay Sinir Ağları Metodolojisi İle Makroekonomik Zaman Ser