Dergiler / Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi / 2022 / Cilt: 23 - Sayı: 2

Finansal Okuryazarlığın Kişilik Özellikleri ile İrrasyonel Satın Alma Davranışları Arasındaki Aracılık Etkisinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

A Study on the Mediating Effect of Financial Literacy Between Personality Traits and Irrational Buying Behaviors

Sayfa
736–746
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlar, finansal okuryazarlığın kompulsif ve dürtüsel satın alma davranışı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ve ayrıca A ve B tipi kişiliğin finansal okuryazarlık üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, davranışsal finans alanında son yıllarda üzerinde en çok çalışılan konulardan biri olan finansal okuryazarlığın kompulsif ve dürtüsel satın alma davranışını etkileyip etkilemediğini test etmeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın ana kütlesini Türkiye’de yerleşik olan 18 yaşından büyük kişiler oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlar, finansal okuryazarlığın kompulsif ve dürtüsel satın alma davranışı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ve ayrıca A ve B tipi kişiliğin finansal okuryazarlık üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:405 katılımcı
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışma, davranışsal finans alanında son yıllarda üzerinde en çok çalışılan konulardan biri olan finansal okuryazarlığın kompulsif ve dürtüsel satın alma davranışını etkileyip etkilemediğini test etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, finansal okuryazarlığın kişilik özellikleri ile kompulsif ve dürtüsel satın alma davranışı arasındaki ilişkiye aracılık edip etmediğinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Araştırmanın ana kütlesini Türkiye’de yerleşik olan 18 yaşından büyük kişiler oluşturmaktadır. Bu ana kütleden, kolayda örneklem yoluyla seçilen 405 katılımcıdan çevrimiçi anket kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek için veriler regresyon ve aracılık analizlerine tabi tutulmuştur. Sonuçlar, finansal okuryazarlığın kompulsif ve dürtüsel satın alma davranışı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ve ayrıca A ve B tipi kişiliğin finansal okuryazarlık üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Öte yandan, finansal okuryazarlık, A ve B kişilik tipolojileri ile kompulsif ve dürtüsel satın alma davranışları arasında aracılık etkisine sahip değildir. Gelecek çalışmalarda, özellikle finansal okuryazarlık sürekli bir ölçekte ölçülürse araştırma modeli aracılık etkisi açısından daha anlamlı sonuçlar ortaya koyabilir. Elde edilen bulgulardan hareketle, finansal okuryazarlık düzeyindeki artış, bireylerin tasarruf eğilimlerini olumlu yönde etkileyebilecektir. Böylece, bireylerin kompülsif ve dürtüsel satın alma davranışlarını göstermesi önlenebilecektir. Bu çalışma, finansal okuryazarlık ve irrasyonel satın alma davranışlarını beraber inceleyen literatürdeki ilk araştırma olduğundan, özgün bir değere sahiptir.

Abstract

This study aims to test whether financial literacy, which is one of the most studied topics in behavioral finance in recent years, affects compulsive and impulsive buying behavior. It also aims to answer whether financial literacy mediates the relationship between personality traits and compulsive and impulsive buying behavior. The population consists of people over the age of 18 residing in Türkiye. Data were collected using an online questionnaire from 405 participants selected by convenience sampling from this population. To test the hypothesis, data were subjected to regression and mediation analysis. The results show that financial literacy has a significant effect on compulsive and impulsive buying behavior and also type A and B personality has a significant effect on financial literacy. On the other hand, financial literacy doesn’t mediate between A and B personality typologies and compulsive and impulsive buying behaviors. In future studies, especially if financial literacy is measured on a continuous scale, the research model might show more significant results in terms of mediation effect. Based on the findings, the increase in the level of financial literacy may positively affect the saving tendencies of individuals. Thus, individuals will be prevented from compulsive and impulsive buying behaviors. This study is original as it is the first research in the literature that examines financial literacy and irrational buying behaviors together.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kavas, Y. B., Paylan, M. A. (2022). Finansal Okuryazarlığın Kişilik Özellikleri ile İrrasyonel Satın Alma Davranışları Arasındaki Aracılık Etkisinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23 - Sayı: 2, 736–746. https://ajindex.com/articles/480519

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2): 179–211
  2. Ajzen, I. (2002). Perceived behavioral control, self efficacy, locus of control, and the theory of planned behavior 1. Journal of Applied Social Psychology, 32(4): 665–683
  3. Aktaş, A.M. (2001). Bir kamu kuruluşunun üst düzey yöneticilerinin iş stresi ve kişilik özellikleri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 56(4): 25–42
  4. Anisa, N.A., Arifin, S., Setyowati, L., Hidayah, N., Megasari, A.D. (2020). Financial literacy on impulsive buying behavior in Y generation. Quantitative Economics and Management Studies, 1(1): 70–75
  5. Armağan, E.A., Küçükkambak, S.E. (2015). Y kuşağı tüketicilerinin moda bloglarına yönelik tutumunun satın alma niyeti etkisi üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 26(79): 83–111
  6. Arslan, B. (2015). Kredi kartı kullanımının kompulsif satın almaya etkisi. AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology, 6(20): 27–40
  7. Atkinson, A., Monticone, C., Mess, F.A. (2016). OECD/INFE international survey of adult financial literacy competencies. Technical Report, OECD
  8. Avcı, U., Kaya, U. (2010). Yıldırma (mobbing) ve kişilik ilişkisi: Hizmet sektörü çalışanları üzerinde bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(2): 51–79
  9. Badgaiyan, A.J., Verma, A. (2015). Does urge to buy impulsively differ from impulsive buying behaviour? Assessing the impact of situational factors. Journal of Retailing and Consumer Services, 22: 145–157
  10. Batıgün, A.D., Şahin, N.H. (2006). İş stresi ve sağlık psikolojisi araştırmaları için iki ölçek: A-tipi kişilik ve iş doyumu. Türk Psikiyatri Dergisi, 17(1): 32–45
  11. Black, D.W. (2001). Compulsive Buying Disorder. CNS Drugs, 15(1): 17–27
  12. Braun Santos, D., Mendes Da Silva, W., Flores, E., Norvilitis, J.M. (2016). Predictors of credit card use and perceived financial well being in female college students: a Brazil United S tates comparative study. International Journal of Consumer Studies, 40(2): 133–142
  13. Carlin, B.I., Robinson, D.T. (2012). What does financial literacy training teach us? The Journal of Economic Education, 43(3): 235–247
  14. Çelikten, L., Doğan, M.C. (2020). Marmara finansal okuryazarlık tutum ve davranış ölçeğinin geliştirilmesi. Journal of Hasan Ali Yücel Faculty of Education/Hasan Ali Yücel Egitim Fakültesi Dergisi (HAYEF), 17(2):