Dergiler / Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 14 - Sayı: 14

Tıbbın Kestiği Parmak Acımaz: Seküler Tıbbın Kutsallaşması

Sayfa
391–412
Yayın Tarihi
2018-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylesi bir tablo, ortaya çıkışı itibariyle seküler bir girişim olan modern tıbbın, medikalleşme sürecinin doğal sonucu olarak kutsal bir kimliğe büründüğünün kanıtı olarak görülebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dinin tıp, sağlık ve hastalıkla ilişkisini sosyolojik perspektiften ele alan bir alt-disiplin olarak tanımlayabileceğimiz Medikal Din Sosyolojisi’nin en temel konularından biri din-tıp ilişkisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle 19. yüzyılın sonundan itibaren tıpta yaşanan gelişmeler, toplumsal yaşamda tıbbın giderek baskın bir unsur hâline gelmesine neden olmuştur. ‘Medikalleşme’ olarak adlandırılan bu süreç sayesinde tıp, zaman içinde yaşamın her alanına nüfuz eden bir konuma ulaşmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Böylesi bir tablo, ortaya çıkışı itibariyle seküler bir girişim olan modern tıbbın, medikalleşme sürecinin doğal sonucu olarak kutsal bir kimliğe büründüğünün kanıtı olarak görülebilir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sekülerleşme · tıp · medikalleşme

Özet

Dinin tıp, sağlık ve hastalıkla ilişkisini sosyolojik perspektiften ele alan bir alt-disiplin olarak tanımlayabileceğimiz Medikal Din Sosyolojisi’nin en temel konularından biri din-tıp ilişkisidir. Ancak din sosyolojisi alanyazınında bu konuya yeterli ilginin gösterilmediği anlaşılmaktadır. Tarihsel sürece bakıldığında, tıp alanında yaşanan gelişmelerin sekülerleşme süreciyle doğrudan bağlantılı olduğu görülecektir. Özellikle 19. yüzyılın sonundan itibaren tıpta yaşanan gelişmeler, toplumsal yaşamda tıbbın giderek baskın bir unsur hâline gelmesine neden olmuştur. ‘Medikalleşme’ olarak adlandırılan bu süreç sayesinde tıp, zaman içinde yaşamın her alanına nüfuz eden bir konuma ulaşmıştır. Öyle ki, bir zamanlar yalnızca din adamlarının tekelinde bulunan ‘sorgulamaya ve eleştiriye kapalı olma’ durumu günümüzde hekimler aracılığıyla tıbba hasredilmiş görünmektedir. Bu güç tıbba kutsal bir dokunulmazlık zırhı sağlamış, rasyonel bilimden aldığı yetkiyle hareket eden hekimler ise uyguladıkları tedavilerin itiraza mahal vermeyecek ölçüde tek geçerli yöntem olduğu fikrini vazetmişlerdir. Böylesi bir tablo, ortaya çıkışı itibariyle seküler bir girişim olan modern tıbbın, medikalleşme sürecinin doğal sonucu olarak kutsal bir kimliğe büründüğünün kanıtı olarak görülebilir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DEMİR, T. (2018). Tıbbın Kestiği Parmak Acımaz: Seküler Tıbbın Kutsallaşması. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 14, 391–412. https://ajindex.com/articles/480127

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Adıvar, Abdülhak Adnan. Bilim ve Din (İlim ve Din). İstanbul: Remzi Kitabevi, 1980.
  2. Amundsen, Darrel W. - Ferngren, Gary B. “Tıp”. Trc. Yasemin Ertuğrul. Batı Geleneğinde Bilim ve Din Tarihi. Ed. Gary B. Ferngren. 726-735. İstanbul: Say Yayınları, 2016.
  3. Aytaç, Ömer - Kurtdaş, Muzaffer Çağlar. “Sağlık-Hastalığın Toplumsal Kökenleri ve Sağlık Sosyolojisi”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/1 (2015): 231-250.
  4. Bayat, Ali Haydar. Tıp Tarihi. İzmir: Sade Matbaa, 2003.
  5. Bayyiğit, Mehmet. “Sağlık/Din Sosyolojisi”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16/ (2003): 13-18.
  6. Branson, Roy. “The Secularization of American Medicine”. The Hastings Center Studies 1/2 (1973): 17-28.
  7. Bury, Michael. “Postmodernity and Health”. Modernity, Medicine and Health: Medical Sociology Towards 2000. Ed. Graham Scambler and Paul Higgs. 1-29. London: Taylor & Francis e-Library, 2005.
  8. Cirhinlioğlu, Zafer. “Önsöz”. Meslekler ve Sosyolojisi. Ed. Zafer Cirhinlioğlu. 7-24. Ankara: Gündoğan Yayınları, 2000.
  9. Coe, Rodney M. Sociology of Medicine. New York: McGraw-Hill, 1970.
  10. Conrad, Peter. “Medicalization And Social Control”. Annual Review of Sociology 18/ (1992): 209-232.
  11. Demir, Talip. “Kutsaldan Sekülere Değişen Beden Algısı”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/20 (2018a): 311-325.
  12. Demir, Talip. ““Medikal Din Sosyolojisi”: Temel Konular ve Çalışma Alanları”. Uluslararası Din Sosyolojisi Sempozyumu (Aksaray, Mehmet Ali Kirman - Mustafa Sarmış - Volkan Ertit. 52-53. Muhafazakar Düşünce Dergisi, 2018b.
  13. Erbaydar, Tuğrul. “Sağlık; Kimin İçin?”. Toplumbilim Sağlık Sosyolojisi Özel Sayısı/13 (2001): 49-58.
  14. Erdemir, Ayşegül Demirhan. Prehistorik ve İlk Çağlarda Tıp. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi Yayınları, 2015.
  15. Ersoy, Tolga. “Tıp ve Yabancılaşma”. Toplumbilim Sağlık Sosyolojisi Özel Sayısı/13 (2001): 71-76.
  16. Fitzpatrick, Ray. “Society and Changing Patterns of Disease”. Sociology As Applied To Medicine. Ed. Graham Scambler. 3-17. London: Saunders Elsevier, 2008.
  17. Foucault, Michel. Kliniğin Doğuşu. Ankara: Epos Yayınevi, 2002.
  18. Giddens, Anthony. Sosyoloji. İstanbul: Kırmızı Yayınları, 2012.
  19. Güntöre, Sibel Öztürk. Tıp ve Felsefe. İstanbul: Nobel Kitabevi, 2005.
  20. İllich, İvan. Medical Nemesis: The Expropriation of Health. New York: Pantheon Books, 1976.
  21. İllich, İvan. Sağlığın Gasbı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2014.
  22. Korkmaz, Arif. Hastanede Dinî Hayat- Konya Örneği. Yüksek Lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, 2004.
  23. Korkmaz, Arif. “Tıp ve Din”. Din Sosyolojisi El Kitabı. Ed. N