Dergiler / Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 17 - Sayı: 33

27 Mayıs Sürecinde Türkiye’deki Basın Politikalar

Press Policies during the Process of 27 May 1960 Coup in Turkey

Sayfa
317–346
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nitel veri toplama yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, araştırmanın evreni bünyesinde doküman inceleme tekniği kullanılmış ve betimleyici bulgulara ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye Cumhuriyeti’nde seçilmiş bir siyasal iktidarın askerî müdahaleyle sonlandırılması şeklinde cereyan eden askerî darbe geleneğinin ilk örneği olan 27 Mayıs hareketini inceleyen birçok araştırmada yönetimi devralan Millî Birlik Komitesi (MBK)’nin sınırlı bir ara dönem için yetkilendirildiği bilgisi yer alır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Görev süresinin sınırlı olmasından kaynaklandığı tahmin edilen bir gerekçeyle, MBK’nın faaliyetlerinden ziyade Yassıada duruşmaları ve askerî yönetimde baş gösteren ayrılıklara hasredilen araştırmaların yarattığı en önemli boşluk, sözü edilen ara dönemde nasıl bir yönetim performansı sergilendiğidir.
💡
Sonuç & Katkı:Nitel veri toplama yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, araştırmanın evreni bünyesinde doküman inceleme tekniği kullanılmış ve betimleyici bulgulara ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türkiye Cumhuriyeti’nde seçilmiş bir siyasal iktidarın askerî müdahaleyle sonlandırılması şeklinde cereyan eden askerî darbe geleneğinin ilk örneği olan 27 Mayıs hareketini inceleyen birçok araştırmada yönetimi devralan Millî Birlik Komitesi (MBK)’nin sınırlı bir ara dönem için yetkilendirildiği bilgisi yer alır. Görev süresinin sınırlı olmasından kaynaklandığı tahmin edilen bir gerekçeyle, MBK’nın faaliyetlerinden ziyade Yassıada duruşmaları ve askerî yönetimde baş gösteren ayrılıklara hasredilen araştırmaların yarattığı en önemli boşluk, sözü edilen ara dönemde nasıl bir yönetim performansı sergilendiğidir. Bu çalışmada, Demokrat Parti (DP) Dönemi’nde otarşik bir anlayışla yönlendirilen basın hayatının MBK Dönemi’nde nasıl şekillendiği üzerine odaklanılmıştır. Nitel veri toplama yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, araştırmanın evreni bünyesinde doküman inceleme tekniği kullanılmış ve betimleyici bulgulara ulaşılmıştır. Basın çevrelerinin MBK yönetiminden beklentileri, yönetimi devralan silahlı kuvvetlerin basın hayatını ne şekilde dizayn etmek istedikleri ve son olarak bu dönemde yapılan kanuni düzenlemeler çalışma kapsamında incelenen konular arasındadır. 1961 seçimleri sonucunda ilk koalisyon hükümetinin kuruluşuna kadar geçen sürede ülke yönetimini üstlenen MBK’nın uygulamaya koyduğu basın politikasına odaklanan bu çalışmada; Türkiye’de çeşitli dönemlerde yaşanan iktidar değişiklikleriyle gündeme gelen kanuni düzenlemelerle kısmi bir rahatlık elde eden basının nihai aşamada yapısal bozukluklarla kaçınılmaz bir şekilde karşı karşıya kaldığı görülmüştür.

Abstract

In many studies examining the 27 May 1960 movement, the first example of the military coup tradition that occurred as the termination of an elected political power in the Republic of Turkey with a military intervention, it is informed that the National Unity Committee (MBK), which took over the administration, was authorized for a limited interim period. On a ground estimated to have arisen from the limited term of office, in the researches made with respect to Yassiada trials and the separations in the military administration, rather than the activities of the National Unity Committee, the management performance in the interim period was not discussed. In this study, it was focused on how the press life, which was guided by an autarchic understanding during the Democrat Party (DP) period, was shaped during the period of the National Unity Committee. In this study where qualitative data collection method was used, the document analysis technique was used within the system of research and descriptive findings were reached. The expectations of the press circles from the management of the National Unity Committee, how the armed forces that took over the administration wanted to design the press life and finally the legal regulations made in this period are among the topics examined in the scope of the study. In this study, in which qualitative data collection method was used, document analysis technique was used within the universe of the research and descriptive findings were obtained. The expectations of the media from the National Unity Committee management, how the armed forces that took over the management wanted to design the life of the press, and finally, legal regulations made in this period are among the topics examined within the scope of the study. In this study, which focuses on the press policy implemented by the National Unity Committee that undertook the administration of the country in the period until the establishment of the first coalition government as a result of the elections of 1961, in Turkey, the press achieving a partial comfort with the legislation that is brought to the agenda with government changes experienced at various times is observed to inevitably confront with structural defects in the final stage.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALACI, B. (2022). 27 Mayıs Sürecinde Türkiye’deki Basın Politikalar. Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 17 - Sayı: 33, 317–346. https://ajindex.com/articles/478269

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. The National Archives (TNA) Foreign Office (FO), 371/117742, Huseyin Yalcin’s Imprisonment for an Offence Aganist the Turkish Press Law, RK 1672/2, Dec 27, 1955. 371/153087, Relations of New Turkish Government With the Press, RK 1671/6, June 3, 1960. Resmî Yayınlar Millî Birlik Komitesi Genel Kurul Toplantısı Tutanakları (1960) Cilt (C.) 3, Birleşim (B.) 42, 29 Kasım. (1961) C. 5, B.68, 2 Ocak. (1961) C. 5, B.69, 3 Ocak. (1961) C. 5, B.71, 5 Ocak. Resmî Gazete (1950) Sayı 7564, 24 Temmuz ----------------- (1952) Sayı 8140, 20 Haziran --------------- (1954) Sayı 8660, 17 Mart --------------- (1956) Sayı 9327, 8 Haziran --------------- (1960) Sayı 10672, 5 Aralık TBMM Kavanin Mecmuası (TBMMKM) C. 38, Kanun No. 6732 TBMM Zabıt Ceridesi (TBMMZC) (1950) Devre (D.) IX, C.I, Birleşim (B).23, 14 Temmuz. (1954)
  2. D.IX, C.29, B.4, 8-9
  3. Mart. (1955)
  4. D.X, C.6, B.67-68, 25-27
  5. Nisan. (1955)
  6. D.X, C.7, B.71, 4 Mayıs. (1956)
  7. D.X, C. 12, B.73, 6 Haziran. Süreli Yayınlar Akşam Ayın Tarihi Chicago Daily Tribune Cumhuriyet Los Angeles Times Milliyet New York Times Öncü Son Telgraf Tercüman The Christian Science Monitor (1960) The Jerusalem Post The Times The Washington Post Vatan Yeni Asır Zafer BEKİ Akif (2012) Babıâli’den Tanklarla Geçilmez, Radikal, 8 Mart. NADİR NADİ (1945)
  8. Milli Şefi Dinlerken, Cumhuriyet, 2 Kasım. ------------------- (1945)
  9. Milli Şefin Nutku, Cumhuriyet, 20 Mayıs. TİL Enis Tahsin (1955)
  10. İsbat Hakkı, Vatan, 4 Mayıs. --------------------- (1955)
  11. Matbuat Kanunları, Vatan, 6 Mayıs. TOKER Metin (1955)
  12. İspat Hakkı Lüzumludur, Akis, 12 Kasım. YALMAN Ahmet Emin (1952)
  13. Yeni Milli Ufuklar, Vatan, 22 Aralık. Kitaplar ve Makaleler İsmet İnönü’nün T.B.M.M.’deki Konuşmaları (1920-1973) (1993)
  14. Cilt II, Ankara. AHMAD Feroz – AHMAD Bedia Turgay (1976) Türkiye’de Çok Partili Politikanın Açıklamalı Kronolojisi (1945-1971),
  15. Bilgi Yayınevi,
  16. Ankara.
  17. ALBAYRAK Mustafa (2004) Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946-1960),
  18. Phoenix Yay., Ankara. ASLANDAŞ Alper Sedat – BIÇAKÇI Baskın (1995)
  19. Popüler Siyasi Deyimler Sözlüğü, İletişim Yayınları, İstanbul. [AKIN] Bedii Faik (2003)
  20. Matbuat, Basın Derken… Medya, Cilt 4, Doğan Kitap, İstanbul.
  21. ERER Tekin (1963)
  22. On Yılın Mücadelesi, İstanbul.
  23. ERKANLI Orhan (1972)
  24. Anılar, Sorunlar, Sorumlular, Baha Matbaası, İstanbul.
  25. EROĞUL Cem (1990)
  26. Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi, İmge kitabevi, Ankara.
  27. GEVGİLİ Ali (1981)Yükseliş ve Düşüş, Altın Kitaplar yay., İstanbul.
  28. İNUĞUR Nuri (1992)Türk Basın Tarihi (1919-1989),
  29. Gazeteciler Cemiyeti yay., İsta