Dergiler / Clinical and Experimental Health Sciences / 2016 / Cilt: 6 - Sayı: 1

Tip 2 Diyabetlilerde Diyabete İlişkin Bilişsel ve Sosyal Faktörler ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişki

Assciation between Cognitive and Social Factors and Metabolic Control Parameters in Patients with Type 2 Diabetes

Sayfa
1–8
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Verilerin değerlendirilmesi yüzdelik, ortalama, Spearman’s korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak yapıldı.Bulgular: Diyabetlilerin yaş ortalaması 52,50±13,78, %46,5’i kadın, %74’ü evli, %42,5’i ilköğretim mezunu olup, %78’i ailesiyle birlikte yaşamaktaydı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışma diyabetli bireylerde bilişsel sosyal faktörler ile metabolik kontrol değişkenlerinin ilişkisini saptamak amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapıldı.Yöntemler: Araştırmanın örneklemini İstanbul ilindeki bir kamu hastanesine başvuran 200 diyabetli hasta oluşturdu.
📊
Temel Bulgular & Veri:Verilerin değerlendirilmesi yüzdelik, ortalama, Spearman’s korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak yapıldı.Bulgular: Diyabetlilerin yaş ortalaması 52,50±13,78, %46,5’i kadın, %74’ü evli, %42,5’i ilköğretim mezunu olup, %78’i ailesiyle birlikte yaşamaktaydı.
💡
Sonuç & Katkı:Çok Boyutlu Diyabet Anketi’nin engel ve ciddiyet algısı ile metabolik kontrol değişkenleri arasında pozitif yönde, destek, öz-yeterlilik ve sonuç beklentisi algısı ile metabolik kontrol değişkenleri arasında ise negatif yönde korelasyonlar saptandı.Sonuç: Araştırmanın bulguları doğrultusunda bilişsel ve sosyal faktörler ile metabolik kontrol değişkenleri arasında anlamlı ilişki olduğu sonucuna varıldı.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tip 2 diyabet · bilişsel sosyal faktörler · metabolik faktörler

Özet

Amaç: Bu çalışma diyabetli bireylerde bilişsel sosyal faktörler ile metabolik kontrol değişkenlerinin ilişkisini saptamak amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapıldı.Yöntemler: Araştırmanın örneklemini İstanbul ilindeki bir kamu hastanesine başvuran 200 diyabetli hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında Hasta Tanılama Formu ve Çok Boyutlu Diyabet Anketi kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesi yüzdelik, ortalama, Spearman’s korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak yapıldı.Bulgular: Diyabetlilerin yaş ortalaması 52,50±13,78, %46,5’i kadın, %74’ü evli, %42,5’i ilköğretim mezunu olup, %78’i ailesiyle birlikte yaşamaktaydı. Çok Boyutlu Diyabet Anketi’nin engel algısı ve yanlış yönlendirmeye dayalı davranışlar puanları ortalamanın altında iken, ciddiyet algısı, destek algısı, öz-yeterlilik algısı ve sonuç beklentisi algısı puanları ortalamanın üzerinde bulundu. Lise ve üniversite mezunu olanlarda, ailesi ile yaşayanlarda ve düzenli egzersiz yapanlarda engel ve ciddiyet algısı düşük iken, destek, öz-yeterlilik, sonuç beklentisi algısının yüksek olduğu bulundu. Yaş ile engel ve ciddiyet algısı arasında pozitif yönde, destek, öz-yeterlilik ve sonuç beklentisi algısı arasında negatif yönde korelasyon saptandı. Çok Boyutlu Diyabet Anketi’nin engel ve ciddiyet algısı ile metabolik kontrol değişkenleri arasında pozitif yönde, destek, öz-yeterlilik ve sonuç beklentisi algısı ile metabolik kontrol değişkenleri arasında ise negatif yönde korelasyonlar saptandı.Sonuç: Araştırmanın bulguları doğrultusunda bilişsel ve sosyal faktörler ile metabolik kontrol değişkenleri arasında anlamlı ilişki olduğu sonucuna varıldı.

Abstract

Objective: This descriptive and cross-sectional study aimed to determine the association between cognitive and social factors and metabolic control parameters in patients with type 2 diabetes.Methods: The patient population comprised 200 patients with diabetes who were admitted to a public hospital in Istanbul. The patient identification form and multidimensional diabetes questionnaire were used for data collection. Data were assessed by using percentage, mean, Spearman’s correlation analysis, Mann–Whitney U test, and Kruskal–Wallis test.Results: The mean age of the patients was 52.50±13.78 years, and 46.5% of patients were women, 74% were married, 42.5% were preliminary school graduates, and 78% lived with their family. While the handicap perception and misguided behavior scores of the multidimensional diabetes questionnaire were below average, the scores of seriousness perception, support perception, self-efficacy, and result expectation were found to be above average. For individuals who were high school/college graduates, who lived with their family, and were regular exercisers, interference and severity perceptions were low, while support, self-efficacy, and result expectation perception were high. There was a positive correlation between age and handicap and seriousness, whereas there was a negative correlation among support, self-efficacy, and result expectation perception. There was a positive correlation between handicap and seriousness perceptions and metabolic control parameters of the multidimensional diabetes questionnaire and a negative correlation existed between support, self-efficacy, and result expectation perceptions and metabolic control parameters.Conclusion: Based on these findings, there was a significant association between cognitive and social factors and metabolic control parameters.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARABACAK, B. G., ORHAN, B. (2022). Tip 2 Diyabetlilerde Diyabete İlişkin Bilişsel ve Sosyal Faktörler ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişki. Clinical and Experimental Health Sciences, Cilt: 6 - Sayı: 1, 1–8. https://ajindex.com/articles/474478

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Who.int [Internet]. Available in: http://www.who.int/topics/diabetes_ mellitus/en/. World Health Organization (WHO), 2015.
  2. Ersoy C, Tuncel E, Özdemir B, Ertürk E. İnsülin kullanan Tip 2 Diabe- tes Mellituslu hastalarda diyabet eğitimi ve metabolik kontrol. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2006; 3: 43-7. Coşansu G. Tip 2 diyabetlilerde öz-bakım aktiviteleri ve diyabete ilişkin bilişsel-sosyal faktörler: İstanbul Üniversitesi, 2009.
  3. Çıtıl R, Günay O, Günay O, Öztürk Y. Kayseri il merkezinde bir sağlık oca- ğına başvuran diyabetik hastalarda metabolik kontrol durumu ve eşlik eden faktöler. Erciyes Tıp Dergisi 2010; 32: 111-22.
  4. Talbot F, Nouwen A, Gingras J, Gosselin M, Audet J. The assessment of diabetes related cognitive and social factors: the Multidimensional Dia- betes Questionnaire. J Behav Med 1997; 20: 291-312. [CrossRef] Bandura A. Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual Rev of Psychol 2001; 52: 1-26. [CrossRef] Talaz A. Diyabetik ayak gelişen ve gelişmeyen hastalarda kan şekeri kon- trolünün ve psikososyal uyumun değerlendirilmesi: Marmara Üniversite- si, 2007.
  5. Gulseren L, Hekimsoy Z, Gulseren S, Bodur Z, Kultur S. Diyabetes Mel- lituslu hastalarda depresyon, anksiyete, yasam kalitesi, yetiyitimi. Turk Psikiyatri Dergsi 2001; 12: 89-98.
  6. Karlsen B, Idsoe T, Dirdal I, Hanestad BR, Bru E. Effects of a group-based counselling programme on diabetes-related stress, coping, psychologi- cal well-being and metabolic control in adults with type 1 or type 2 dia- betes. Patient Educ Couns 2004; 53: 299-308. [CrossRef] Stephane P, Farrel PD, Anthony A, Hains PD, Hobart D. The impact cogni- tive distortions, stres and adherence on metabolic control in youths with Type 1 Diabetes. Journal of Adolecent Health 2004; 34: 461-7. [CrossRef] Kara K, Çınar S. Diyabet bakım profili ile metabolik kontrol değişkenleri arasındaki ilişki. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi 2011; 1: 57-63. Karaboğa EZ. 60. Yıl ve Binevler Sağlık Ocağına başvuran diyabetli hastaların diyabet ve diyabetik ayak hakkında bildikleri ve uyguladıkları davranışların belirlenmesi. G.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. 2012.
  7. Demir H, Aydın H. Diyabetli bireylerde eğitimin ve kan şekeri ölçüm sıklığının glisemik kontrol üzerine etkileri. 45. Ulusal Diyabet Kongresi poster sunumu, s.261. Aydın H, Deyneli O, Yavuz D, Tarçın Ö, Akalın S. Tip 2 diyabetik hastalarda kendi kendine kan glikoz izlem sıklığı glisemik kontrolü etkiler mi?. Mar- mara Medical Journal 2005; 18: 13-6.