Dergiler / Akademik İncelemeler Dergisi / 2013 / Cilt: 8 - Sayı: 1

Osmanlı Hakimiyetindeki Tunus’a Endülüs Müslümanlarının (Müdeccenler-Moriskolar) Göçleri (XVI.-XVII. Asırlar)

The Immigration of the Muslims of al-Andalus (Mudejares- Moriscos) to Tunis under Ottoman Rule (XVI-XVIIth Centuries)

Sayfa
29–50
Yayın Tarihi
2014-07-23
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osmanlı yöneticileri, Tunus’a Endülüs göçmenlerinin gelmesini teşvik amacıyla, onları her türlü vergiden bir süreliğine muaf tutarak yerleşecekleri ve tarımsal faaliyette bulunacakları araziler tahsis etmiş ve Endülüs ilim ve irfanının Tunus’ta yeniden filizlenip kök salmasını sağlamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Endülüs Müslümanlarının (Müdeccenler) göçleriyle (XVI.-XVII. asırlar) birlikte Tunus’ta sosyal, kültürel, ekonomik, tarım, sanat ve bilim alanında adeta bir devrim yaşanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarımda sulama kanallarının kullanılması, kökeni Amerika olan domates ve patates gibi yeni bir çok bitkinin yetiştirilmesi, Endülüs mimari tarzıyla inşâ edilen evler ve saraylar, Endülüs ilminin okutulduğu medreseler ve Tunus’un Kuzey Afrika’nın entelektüel ve ilmi başkenti haline gelmesi bu devrimin önemli göstergeleri arasında yer alır.
💡
Sonuç & Katkı:Osmanlı yöneticileri, Tunus’a Endülüs göçmenlerinin gelmesini teşvik amacıyla, onları her türlü vergiden bir süreliğine muaf tutarak yerleşecekleri ve tarımsal faaliyette bulunacakları araziler tahsis etmiş ve Endülüs ilim ve irfanının Tunus’ta yeniden filizlenip kök salmasını sağlamıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tunus · İspanya · Sürgün

Özet

Endülüs Müslümanlarının (Müdeccenler) göçleriyle (XVI.-XVII. asırlar) birlikte Tunus’ta sosyal, kültürel, ekonomik, tarım, sanat ve bilim alanında adeta bir devrim yaşanmıştır. Tarımda sulama kanallarının kullanılması, kökeni Amerika olan domates ve patates gibi yeni bir çok bitkinin yetiştirilmesi, Endülüs mimari tarzıyla inşâ edilen evler ve saraylar, Endülüs ilminin okutulduğu medreseler ve Tunus’un Kuzey Afrika’nın entelektüel ve ilmi başkenti haline gelmesi bu devrimin önemli göstergeleri arasında yer alır. Şayet Müdeccenler olmasaydı, Tunus halkı yüzyıllar boyunca “bedevi” bir toplum olarak kalmaya devam edecekti. Bu hususu Tunus’lu bir şair: “Sizinle ihya olur yerleştiğiniz her yer, siz susuz araziye düşen yağmur gibisiniz! İnsanlar sizde ancak güzellik görür, çünkü siz insanların başındaki göz gibisiniz!” sözleriyle dile getirmiştir. Osmanlı yöneticileri, Tunus’a Endülüs göçmenlerinin gelmesini teşvik amacıyla, onları her türlü vergiden bir süreliğine muaf tutarak yerleşecekleri ve tarımsal faaliyette bulunacakları araziler tahsis etmiş ve Endülüs ilim ve irfanının Tunus’ta yeniden filizlenip kök salmasını sağlamıştır.

Abstract

The immigration of the Muslims of al-Andalus (Mudejares, Moriscos) caused Tunis to experience a virtual revolution as regards society, culture, economy, agriculture, art and science. Many cities and palaces were rebuilt in an Andalusian architectural style previously unseen in North Africa, the madrasas taught Andalusian science, irrigation came to be used in agriculture, many originally American plants such as maize and tomatoes came to be cultivated, and Tunis became the intellectual and scientific capital of North Africa. If it had not been for the immigrants from al-Andalus Tunis would have continued for centuries as a “bedouin” society. As a matter of fact a Tunesian poet indicated how important the immigrants were for the welfare of Tunis when he said: “With you each place you settle in is revived, you are like rain that falls on a waterless field! People see in you only good things because you are like the eye in the head of a man”. The Ottoman governors in Tunis had not encouraged and supported the immigrants from al-Andalus to the extent of giving them immunity from taxes and had allocated to lands for agricultural production and had been effective in re-sprouting science and knowledge of al-Andalus to take root in Tunis.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BİLGİN, F. (2014). Osmanlı Hakimiyetindeki Tunus’a Endülüs Müslümanlarının (Müdeccenler-Moriskolar) Göçleri (XVI.-XVII. Asırlar). Akademik İncelemeler Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 29–50. https://ajindex.com/articles/4743

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. ALİ RIZA PAŞA (1293) Mir’atü’l-Cezâyir, Trc: Ali Şevkî. ARENAL, M. G. (1996),
  2. Los Moriscos, Editorial Universidad de Granada, Granada. BAHRİ, R. Y. (2009) “Aportez Culturales de Los Moriscos en Tşnez”, Revista de Historia Moderna, No. 27, ss. 265-276.
  3. BORONAT Y BARRACHİNA, P. (1992) Los Moriscos Espanoles y Su Expulcion – I, Granada. BOSTAN, İ. (2007) “Kanuni ve Akdeniz Siyaseti”, Ed: Özlem Kumrular, Muhteşem Süleyman, Kitap yayınevi, İstanbul.
  4. BRUNSCHVIG, R. (1997) “Tunus”, İA, XII, 60-78. BUSTÂNÎ, F. (2002) Nûbzetü’l-’Asr fî Ahbâri Mülûki Benî Nasr, Mektebtü’l-Sekâfeti’d-diniyye, Kahire. CARDAİLLAC, L. (1979) Moriscos y Cristianos un Enfrentamiento Polemico (1492-1640),
  5. Fondo de Cultura Economica, Madrid. CARVAJAL, L. M. (1797) Historia de Rebellion y Castigo de los Moriscos del Reino de Granada, I-II, Madrid. CHEJNE, A. G. (1974) Muslim Spain: it’s History and Culture, The University of Minnesota, Minneapolis. ÇELEBİ, K. (2007) Deniz Savaşları Hakkında Büyüklere Armağan (Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâri’l-Bihâr), Hz: Orhan Şaik Gökyay, Kabalcı Yayınevi,
  6. İstanbul.
  7. DURSUN, D. (1988) “Afrika”, DİA, I, 430-438. El-BELÂZURÎ (2002) Fütûhu’l-Büldân, Çev.: Mustafa Fayda, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara. EL-HAMEVÎ, Y. (1977) Mu’cemü’l-Büldân, Dar’ı Sadr, Beyrut. EPALZA, M. (1992) Los moriscos antes y después de la expulsión, Bs. Mapfre, Madrid. ( http://www.cervantesvirtual.com/obra/losmoriscos-antes-y-despues-de-la-expulsion--0/ ) Temmuz 2012.
  8. EPALZA, M. (1996) “Estructuras de acogida de los moriscos emigrantes de España en el Mágreb (siglos XIII al XVIII)”. Alternativas. Cuadernos de Trabajo Social. No. 4 (oct. 1996), p. 3558 EPALZA, M. (1999-2000) “Sidi Bugayz, protector de los moriscos exiliados en Tşnez (s. XVII)”, Sharq Al-Andalus: Estudios mudejares y moriscos, No. 16-17, ss. 141-172.
  9. FERRER M. de E., GAFSİ, A. (2007) “Relaciones entre España y Tşnez en el siglo XIX: Nueva documentación y síntesis”, Anales de Historia Contemporánea, No.23, ss. 259-276.
  10. HAEDO, D. (1612) Topographia Ehistoria General de Arcel, Valladolid. HAMMER, B. J. V. (1993)
  11. Büyük Osmanlı Tarihi - III, Çev: Mümün Çevik ve Erol Kılıç, Üçdal Neşriyat, İstanbul.
  12. HASAN, İ. H. (1992) Siyâsî-Dinî-Kültürel-Sosyal İslâm Tarihi – IV, Kayıhan Yayınları,
  13. İstanbul.
  14. HESS, A. C. (1972) “The Battle of Lepanto and Its Place in Mediterranean History”, Past & Present, No. 57, November, ss. 537 HİZMETLİ, S. (1953) “Osmanlı Yönetimi Döneminde Tunus ve Cezâyir’in Eğitim ve Kültür Tarihine Bir Bakış”, AÜİFD, Cil