Dergiler / Bulletin of the mineral research and exploration / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 163

Orta Toroslar’da Oligosen molas sedimantasyonu: Genişlemeli tektonik rejimin başlama kayıtları

Oligocene molasse sedimentation in the Central Taurides: Records of the onset of extensional tectonic regime

Sayfa
47–76
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Orta Toroslar’da ise nap tektoniğine bağlı olarak bölgeye yerleşmiş olan Toros birlikleri üzerinde erken Oligosen’den itibaren genişleme tektoniğine bağlı havzaların oluşumu bölgede yeni bir tektonik dönemin başladığını işaret etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Toroslar’da yer alan Ermenek, Bucakkışla, Korucuk ve Çamlıyayla havzalarında erken Oligosen’den itibaren gölsel birimler depolanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Havzalara ait tektono-stratigrafik veriler ile yaş verileri değerlendirilerek bölgesel jeolojik yorumlamalar yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Orta Toroslar’da ise nap tektoniğine bağlı olarak bölgeye yerleşmiş olan Toros birlikleri üzerinde erken Oligosen’den itibaren genişleme tektoniğine bağlı havzaların oluşumu bölgede yeni bir tektonik dönemin başladığını işaret etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Orta Toroslar’da yer alan Ermenek, Bucakkışla, Korucuk ve Çamlıyayla havzalarında erken Oligosen’den itibaren gölsel birimler depolanmıştır. Bu çalışmada, Oligosen havzalarının yapısal özellikleri ve stratigrafik istifleri detaylı olarak tanımlanmış ve gölsel birimler yaşlandırılmıştır. Havzalara ait tektono-stratigrafik veriler ile yaş verileri değerlendirilerek bölgesel jeolojik yorumlamalar yapılmıştır. Toroslar’ı oluşturan tektonik birlikler üzerinde normal faylara bağlı olarak açılmış olan bu havzalarda Oligosen döneminde gerçekleşen gölsel çökelimler Orta Toroslar’ın orojenik gelişimi sonrasında, genişlemeli tektonik rejim altında gerçekleşen çökelimlerin ilk kayıtlarını oluştururlar. Orta Toroslar’da kuzey-güney yönlü sıkışma hareketine bağlı olarak bölgeye yerleşen Oligosen öncesi tüm birimler Eosen sonuna kadar sıkışarak naplı yapılar halinde orojenik gelişimlerini tamamlamışlardır. Maksimum yüksekliğe erişen temel birimleri Eosen sonuna kadar süren sıkışmanın duraksaması veya sona ermesi sonucu, bölgede gelişen gerilme ya da gravite kuvvetleri etkisinde “orojenik çökmeye” maruz kalmışlardır. Böylece Orta Toroslar’da Oligosen’den itibaren “orojenik çökme” havzaları oluşmaya başlamıştır. Toroslar’ı oluşturan dağ oluşum hareketi ve sıkışmalı tektonik deformasyon Doğu Toroslar’da geç Miyosen’e kadar sürmüştür. Orta Toroslar’da ise nap tektoniğine bağlı olarak bölgeye yerleşmiş olan Toros birlikleri üzerinde erken Oligosen’den itibaren genişleme tektoniğine bağlı havzaların oluşumu bölgede yeni bir tektonik dönemin başladığını işaret etmektedir.

Abstract

The lacustrine units have been deposited in the Ermenek, Bucakkışla, Korucuk and Çamlıyayla basinsin the Central Taurides since early Oligocene. In this study, structural features and stratigraphicalproperties of Oligocene basins have been described in detail and the lacustrine units have beendated. Regional geological interpretations have been made by using tectono-stratigraphic and agedata of the basins. Lacustrine Oligocene sedimentation in these basins, which were opened onthe tectonic units of Taurides due to normal faults, constitute the first records of the sedimentationoccurring under the extensional tectonic regime after the orogeny of the Central Taurides. All the preOligocene units that had been emplaced in the region due to a north-south compressional movementin the Central Taurides, continued to be compressed until the end of Eocene, and completed theirorogenic development as napped structures. The bedrock units, reaching the maximum elevation,have been subjected to “orogenic collapse” due to the strain or gravity forces as a result of aninterruption or termination of the compression which lasted until the end of Eocene. Thus, “orogeniccollapse” basins have started to be formed in the Central Taurides since Oligocene. The orogenyand the compressional tectonic regime forming the Taurides lasted until late Miocene in the EasternTaurides. On the other hand, extensional basin formation since early Oligocene on the Taurus units,which had been emplaced in the region due to nappe tectonics, indicates that a new tectonic periodhas started in the Central Taurides.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ILGAR, A., ESİRTGEN, T., BOZKURT, B. T., DEMİRKAYA, S. (2022). Orta Toroslar’da Oligosen molas sedimantasyonu: Genişlemeli tektonik rejimin başlama kayıtları. Bulletin of the mineral research and exploration, Cilt: 0 - Sayı: 163, 47–76. https://ajindex.com/articles/469371

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Ainsworth, R.B., Crowley, S.F. 1994. Wave-dominated nearshore sedimentation and ‘forced’ regression: post-abandonment facies, Great limestone cyclothem, Stainmore, UK. Journal of the Geological Society of London 151, 681–695.
  2. Akgün, F., Akyol, E. 1987. Akhisar (Çıtak) çevresi kömürlerinin palinolojik incelenmesi. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni 30/1, 30–50.
  3. Akgün, F., Akyol, E. 1992. Yukarıkaşıkara ve Yarıkaya (Isparta) kömürlerinin karşılaştırmalı palinostratigrafisi ve paleoekolojisi. Türkiye Petrol Jeologları Derneği Bülteni 4/1, 10–20.
  4. Akgün, F., Akyol, E. 1999. Palynostratigraphy of the coalbearing Neogene deposits, Graben in Büyük Menderes, Western Anatolia. Geobios 32, 3, 367–383.
  5. Akgün, F., Sözbilir, H. 2000. A palynostratigraphical approach to the SW Anatolian Molasse Basin: Kale-Tavas and Denizli Molasse. Geodinamica Acta 14, 71–93.
  6. Akgün, F., Alişan, C., Akyol, E. 1986. Soma Neojen staratigrafisine palinolojik bir yaklaşım. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni 29, 13–25.
  7. Akgün, F., Akay, E., Erdoğan, B. 2002. Terrestrial to shallow marine deposition in Central Anatolia: A palynological approach. Turkish Journal of Earth Sciences 11, 1–27.
  8. Aktaş, G., Robertson, A.H.F. 1990. Tectonic evolution of the Tethys suture zone in SE Turkey: evidence from the petrology and geochemistry of Late Cretaceous and Middle Eocene extrusives. Malpas, J., Moores, E.M., Panayiotou, A., Xenophontos, C. (Ed.). Ophiolites – Oceanic Crustal Analogues. Proceedings of the International Symposium Troodos 1987,
  9. Cyprus Geological Survey, Nicosia, 311−328. Akyol, E., Akgün. F. 1990. Palynology Of The Borate Bearing Neogene Sediments In Bigadiç, Kestelek, Emet And Kirka Regions. Bulletin of the Mineral Research and Exploration 111, 165–173.
  10. Allmendinger, R.W., Cardozo, N.C., Fisher, D. 2013. Structural Geology Algorithms: Vectors & Tensors: Cambridge, England, Cambridge University Press, 289 pp. Andrew, T., Robertson, A.H.F. 2002. The Beyşehir-HoyranHadım nappes: genesis and emplacement of Mesozoic marginal and oceanic units of the northern Neotethys in southern Turkey. Journal of the Geological Society of London 159, 529−543. Barrell, J. 1912. Criteria for the recognition of ancient delta deposits. Bulletin of the Geological Society of America 23, 377−446. Bilgin, A. Z., Uğuz, M. F., Elibol, E., Güner, E., Gedik, İ. 1994. Mut-Silifke-Gülnar yöresinin (İçel ili) jeolojisi. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Rapor No: 9715, 120, 4 Ek, Ankara (unpublished). Bluck, B.J. 1967. Sediment