Dergiler / Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 14 - Sayı: 14

BİR OSMANLI BİLGİNİ İMAM BİRGİVÎ ÜZERİNE BİYOGRAFİK BİR İNCELEME

A Biographic Study On Imam Birgivī An Ottoman Scholar

Sayfa
127–165
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca başta akâid ve kelâm ilmi olmak üzere çeşitli alanlarda telif ettiğieserleri tanıtılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda yetiştirdiği Hanefî-Mâtürîdî bilginlerden biri olanİmam Birgivî (ö. 981/1573), Osmanlı Devleti’nin resmî din anlayışı olarak benimsediğiEhl-i Sünnet’e muhalif dinî ve fikrî akımların ortaya çıktığı, bunun neticesinde birtakımsosyal ayrışmaların ve çatışmaların yaşandığı bir dönemde yaşamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çerçevede Kur’an ve sünnete uymayan inanç ve davranışları bid‘atolarak değerlendirmiş, Müslümanları bunlardan kaçınmaya sadece Kur’an ve sünneteuygun olan Ehl-i Sünnet yolunu takip etmeye davet etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca başta akâid ve kelâm ilmi olmak üzere çeşitli alanlarda telif ettiğieserleri tanıtılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda yetiştirdiği Hanefî-Mâtürîdî bilginlerden biri olanİmam Birgivî (ö. 981/1573), Osmanlı Devleti’nin resmî din anlayışı olarak benimsediğiEhl-i Sünnet’e muhalif dinî ve fikrî akımların ortaya çıktığı, bunun neticesinde birtakımsosyal ayrışmaların ve çatışmaların yaşandığı bir dönemde yaşamıştır. Böyle birortamda yetişen Birgivî, içinde bulunduğu topluma karşı sorumluluk bilinciyle hareketetmiş, dinî ve ahlâkî açıdan yozlaşmaya maruz kaldığını düşündüğü toplumu ıslah etmeyeçalışmıştır. Bu çerçevede Kur’an ve sünnete uymayan inanç ve davranışları bid‘atolarak değerlendirmiş, Müslümanları bunlardan kaçınmaya sadece Kur’an ve sünneteuygun olan Ehl-i Sünnet yolunu takip etmeye davet etmiştir. Hayatını irşat, tedris vetelif faaliyetlerine adayan Birgivî, dinî ilimlerde birçok eser yazmıştır. Ayrıca verdiğidersler sayesinde ilmî birikimlerini sonraki asırlara ulaştıracak, İslâm düşüncesinehizmet edecek talebeler yetiştirmiştir. Bu makalede, önce Birgivî’nin hayatı ve ilmîkişiliği hakkında bilgi verilecek daha sonra İslâm düşüncesindeki yeri tespit edilmeyeçalışılacaktır. Ayrıca başta akâid ve kelâm ilmi olmak üzere çeşitli alanlarda telif ettiğieserleri tanıtılacaktır.

Abstract

Imam Birgivī (d. 981/1573), one of the Ḥanafī-Māturīdī scholars of the Ottoman Empire’in the XVI. century, lived in a period in which religious and intellectual movements emerged in opposition to the Ottoman official religion understanding, and in which social conflicts and conflicts were experienced in society. Birgivī, who was grown up in such an environment, acted with the awareness of responsibility towards the society he was in, and considered himself a duty to remedy the Muslim society, which he believed to be corrupted and misinterpreted in religious and moral terms. In this framework, he considered the beliefs and practices that do not fit the Qurʾān and the sunnah were considered as bid‘ah and invited Muslims to follow the path of the Ahl al-Sunna which is appropriate only in the Qurʾān and the Sunnah in order to avoid them. In this article, after giving information about Birgivī’s life, his place in the of thought of Islam was tried to be determined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖNAL, R. (2022). BİR OSMANLI BİLGİNİ İMAM BİRGİVÎ ÜZERİNE BİYOGRAFİK BİR İNCELEME. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 14, 127–165. https://ajindex.com/articles/469089

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Akpınar, M. Raşit. “Osmanlı Toplumunda Selefi Düşüncenin Tipik Bir Tem-silcisi Olarak Kadızadeliler”. İlahiyat Akademi Özel Sayısı: 1/1-2 (2015): 305-306.
  2. Arslan, Ahmet Turan. İmam Birgivî: Hayatı Eserleri ve Arapça Tedrisatındaki Yeri. İstanbul: Seha Yayınları, 1992.
  3. Arslan, Ahmet Turan. “İmam Birgivî’ye Nisbet Edilen Bazı Eserler”. I. İslâm Elyazmaları Sempozyumu (13 -14 Nisan 2007). Ed. İbrahim Gümüş. 175-182. İstanbul: TÜRÇEK Yay., 2009. Atâî, Atâullah. Hadâiku’l-hakāik fi tekmileti’ş-şakāik. Haz. Suat Donuk. İstan-bul: YEK Başkanlığı Yayınları, 2017.
  4. Atik, Kayhan. “XVII. Yüzyıl Osmanlı Aydınlarına Göre İlmiye Teşkilatındaki Çözülmeye İlişkin Tespit ve Teklifler”. BİLİG 14 (2009): 31-53.
  5. Atsız, Hüseyin Nihal. İstanbul Kütüphanelerine Göre Üç Bibliyografya. İstanbul: Ötüken Yayınları, 2012. Bağdatlı İsmail Paşa. Hediyyetü’l-ârifîn. Beyrut: Dârü ihyâi’t-türâsi’l-Arabiyye, 1955.
  6. Barçın, Mustafa. “Ünlü Âlim İmam Birgivi”. Sebilürreşad 14/329 (1961): 59-60.
  7. Baz, İbrahim. “Kadızâdeliler Hareketi ve Fikrî Referansları: Birgivî Mehmed Efendi Arasındaki Zihniyet Farkı”. Bakü İslâm Üniversitesi Elmi Mecmua 2 (2007): 7-30.
  8. Bilmen, Ömer Nasuhi. Büyük Tefsir Tarihi. İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1974. Birgivî, Takiyüddîn Mehmet b. Pîr Ali. Risâle-i Birgivî (Vasiyetnâme): Mümin- lere Nasihat. Sad. M. Şevki Eygi v.dğr. İstanbul: Bedir Yayınları, 1964. Birgivî, Takiyüddîn Mehmet b. Pîr Ali. “Tuhfetü’l-müsterşidîn fî beyâni’l-mezâhib ve fırakı’l-müslimîn: Müslümanların Mezhepleri Hakkında Uyarılmak İs- teyenlere El Kitabı”. Trc. Avni İlhan. DEÜİFD 6 (1989): 181-193. Birgivî, Takiyüddîn Mehmet b. Pîr Ali. et-Tarîkatü’l-Muhammediyye ve’s- sîratü’l-Ahmediyye. Thk. Muhammed Nazım Nedvi. Dımeşk: Dâru’l-kalem, 2011. Birgivî, Takiyüddîn Mehmet b. Pîr Ali. Tarikat-i Muhammediye Tercümesi. Trc. Celal Yıldırım. İstanbul: Demir Kitapevi, 1969. Birgivî, Takiyüddîn Mehmet b. Pîr Ali. Tefsîrü’l-Kur’âni’l-azîm. Atıf Efendi, 34/176: 1-91. Süleymaniye Ktp. Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri. Haz. A. Fikri Yavuz v.dğr. İstan-bul: Meral Yayınları, 1972.
  9. Çelebi, İlyas. “XVII. Yüzyıl Osmanlı Kelâmcıları ve Beyâzîzâde Ahmed Efendi’nin Kelâm İlmindeki Yeri”. Kur’an Mesajı İlmi Araştırmalar Der-gisi 10-12 (1998): 104-112.
  10. Demirci, Mehmet. “Birgivi ve Tasavvuf”. İmam Birgivi Sempozyumu (22-23 Ka-sım 1991). Haz. Mehmet Şeker. 59-66. Ankara: TDV Yayınları, 1994.
  11. Düzenli, Yaşar. “Balıkesirli Bir Osmanlı Aydını: İmam Birgivî”. BÜSBED 3/4 (2000): 228-247.
  12. Düzenli, Yaşar. İmam Birgivî ve Tefsird