Dergiler / Bilimname / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 37

İSLÂM HUKUKUNDA ÇOK EŞLİLİĞİ MEŞRU KILAN ŞARTLAR VE BUNA RUHSAT VEREN ÖZEL DURUMLAR

CONDITIONS THAT MAKE POLYGAMY LEGITIMATE AND SPECIAL CONDITIONS THAT ALLOW POLYGAMY IN ISLAMIC LAW

Sayfa
559–591
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bumakalede, İslâm aile hukukunda çok eşliliğin meşruiyeti ve doktrinde çok eşlilikhakkını kullanmayı sınırlayan veya bu hakkı kullanmaya ruhsat veren bazı özeldurumlar üzerinde durulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çok eşlilik (poligami/teaddüd-i zevcât), yani erkeğin aynı anda birden fazlakadınla evlenmesi insanlık tarihinde bilinen ve uygulanan bir kurumdur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitekim ilgilinaslar incelendiğinde İslâm hukukunda çok eşliliğin mubah/meşruolabilmesinin; “eşler arasında adaleti gözetmek” ve “eşlerin nafakasını teminetmeye güç yetirebilmek” olmak üzere iki temel şarta bağlandığı görülmektedir.Diğer taraftan İslâm hukukunda çok eşliliğe ruhsat veren bireysel veya toplumsalbazı özel durumlar (şartlar/sebepler) üzerinde de durulmuştur.İslam hukukunda çok eşlilik hakkının kullanılabilmesi ile ilgili doktrinde yer alanşartlar ve gerekçeler birlikte değerlendirildiğinde bu hakkın kullanılmasının şuüç temel şartın bulunmasına bağlandığını söylemek mümkündür; (1) Eşlerarasında adalete riayet etmek, (2) Eşlerin nafakasını temin edebilecek yeterlimali güce/imkâna sahip olmak, (3) Ferdi veya toplumsal ihtiyaç veya zaruretinbulunması.
💡
Sonuç & Katkı:Bumakalede, İslâm aile hukukunda çok eşliliğin meşruiyeti ve doktrinde çok eşlilikhakkını kullanmayı sınırlayan veya bu hakkı kullanmaya ruhsat veren bazı özeldurumlar üzerinde durulacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Çok eşlilik (poligami/teaddüd-i zevcât), yani erkeğin aynı anda birden fazlakadınla evlenmesi insanlık tarihinde bilinen ve uygulanan bir kurumdur. İslâmhukuku da belirli şartların ve gerekçelerin bulunması halinde çok eşlilikkurumunu bir ruhsat hükmü olarak kabul etmiş ve bunun sayısını dört ilesınırlandırmıştır. İslâm hukukunda çok eşlilik, mubah kılınmış olmakla birlikteher erkeğin keyfine göre kullanabileceği mutlak bir hak da değildir. Nitekim ilgilinaslar incelendiğinde İslâm hukukunda çok eşliliğin mubah/meşruolabilmesinin; “eşler arasında adaleti gözetmek” ve “eşlerin nafakasını teminetmeye güç yetirebilmek” olmak üzere iki temel şarta bağlandığı görülmektedir.Diğer taraftan İslâm hukukunda çok eşliliğe ruhsat veren bireysel veya toplumsalbazı özel durumlar (şartlar/sebepler) üzerinde de durulmuştur.İslam hukukunda çok eşlilik hakkının kullanılabilmesi ile ilgili doktrinde yer alanşartlar ve gerekçeler birlikte değerlendirildiğinde bu hakkın kullanılmasının şuüç temel şartın bulunmasına bağlandığını söylemek mümkündür; (1) Eşlerarasında adalete riayet etmek, (2) Eşlerin nafakasını temin edebilecek yeterlimali güce/imkâna sahip olmak, (3) Ferdi veya toplumsal ihtiyaç veya zaruretinbulunması. Buna göre; İslâm hukukunda çok eşlilik, bireysel ve toplumsal bazıihtiyaç ve zaruretler çerçevesinde karşılıklı rızaya dayalı olarak mubah kılınmışahlakî ve hukukî bir kurum olmaktadır. Dolayısıyla erkekler, mevcut eşlerininüzerine ikinci bir kadın ile evlenmek zorunda olmadıkları gibi, kadınların daikinci bir eş olarak evli bir erkek ile evlenmeye hayır deme hakları vardır. Bumakalede, İslâm aile hukukunda çok eşliliğin meşruiyeti ve doktrinde çok eşlilikhakkını kullanmayı sınırlayan veya bu hakkı kullanmaya ruhsat veren bazı özeldurumlar üzerinde durulacaktır.

Abstract

Polygamy, the marriage of a man with more than one woman at the same time is a known and practiced institution in human history. Islamic law has accepted the institution of polygamy if it fulfills certain conditions and reasons as a substitute provision, and limited the number to four. Thus, relevant verses in the Qur’an (al-Nisa, 4/3, 129) and the Prophet’s own practice (al-Ahzab, 33/50, 51, 59, alTahrim, 66 / 3-5) shows that it is legitimate for a man to marry more than one woman (up to four) at the same time in Islamic law. Although polygamy is legally legitimate (mubah) in Islamic law it is not an absolute right that every man can arbitrarily use. Thus in Islamic law, the legitimacy of polygamy has been attributed to the presence of two basic conditions: the observance of justice and sustenance.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, İ. (2022). İSLÂM HUKUKUNDA ÇOK EŞLİLİĞİ MEŞRU KILAN ŞARTLAR VE BUNA RUHSAT VEREN ÖZEL DURUMLAR. Bilimname, Cilt: 0 - Sayı: 37, 559–591. https://ajindex.com/articles/465158

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. ABDÜLKADİR, Muhammed el-Arûsî. Efʿâlü’r-rasûl ve delâletühü ale’l-ahkâm. Cidde: Daru’l-müctemâ’ li’n-neşr ve’t-tevzî’, 1991. ABDÜLLÂVÎ, Beşir el-Mekkî. Sultatü veliyyi’l-emr fi takyîdi’l-mubâh. Beyrut: Dâru Mektebeti’l-Maârif, 2011. AHMED NAİM, (Babanzâde). “Taaddüd-i Zevcât İslâmiyet’te Men Olunabilir mi imiş?: Mansurizâde Saîd Beyefendi’ye”. Sebilü’r-Reşad [Sırat-ı Müstakim]11/298 (15 Mayıs 1329/1330): 216-221.
  2. AKDAŞ, Hayrunnisa. II. Meşrutiyet Dönemi Fikir Akımlarının Taaddüd-i Zevcât Konusundaki Tartışmaları. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, 2016.
  3. AKGÜNDÜZ, Ahmet. Eski Anayasa Hukukumuz ve İslâm Anayasası. İstanbul: Timaş Yayınları, 1995.
  4. AKGÜNDÜZ, Ahmet-Cin, Halil. Türk-İslâm Hukuk Tarihi. 1-2. İstanbul: Timaş Yayınları, 1990.
  5. AKSEKİ, Ahmed Hamdi. “İslamiyet ve Teaddüd-i Zevcât”. Osmanlıdan Cumhuriyete İslam Düşüncesinde Arayışlar. 271-313. İstanbul: Rağbet Yayınları,1999.
  6. AKYILDIZ, Ali. “Tanzimat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 40: 1- 10. Ankara: TDV Yayınları, 2011.
  7. ALİ, Kevser Kâmil-Öğüt, Salim. “Çok Evlilik”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 365-369. Ankara: TDV Yayınları, 1993. ÂLİM, Abdüsselam Muhammed eş-Şerif. Nazariyyetü’s-siyaseti’ş-şer’iyye: eddavâbit ve’t-tatbîkât. Bingazi: Camiatü Karyûnûs, 1996.
  8. ANSAY, Sabri Şakir. Eski Aile Hukukumuza Bir Nazar. Ankara: İstiklal Matbaacılık ve Gazetecilik Kollektif Ortaklığı, 1952.
  9. ANSAY, Sabri Şakir. Hukuk Tarihinde İslâm Hukuku. İstanbul: Ajans Türk Matbaası, 1958.
  10. APAYDIN, H. Yunus. “Nikâh Akdinin Mahiyeti ve İmam Nikâhı Uygulaması”. Erciyes Ünv. Sosyal Bilimler Enst. Dergisi 9 (2000): 371-380.
  11. APAYDIN, Yunus, “İrade Beyanı”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 22: 387-388. Ankara: TDV Yayınları, 1993.
  12. APAYDIN, H. Yunus. İslam Hukuk Usulü. Ankara: Bilay, 2017.
  13. ARAS, Mehmet Özgü. “İslâm’a Göre Çok Evlilik”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24 (2007): 183-188.
  14. ARSAL, Sadri Maksudi. Umumi Hukuk Tarihi. İstanbul: İstanbul Matbaacılık, 1948.
  15. ATAR, Fahrettin. Fıkıh Usûlü. İstanbul: MÜİFV Yayınları, 1996. ATTÂR, Abdünnâsır Tevfîk. Teaddüdü’z-zevcât mine’n -nevâhî’d-dîniyye ve’lictimâiyye ve’l-kānûniyye. Kahire: eş-Şirketü’l-Mısriyye li’tıbâati ve’nneşr, 1972.
  16. AYDIN, M. Akif. İslâm-Osmanlı Aile Hukuku. İstanbul: MÜİFV Yayınları, 1985.
  17. BARDAKOĞLU, Ali. “Haramlar ve Helaller”. İlmihal (İslâm ve Toplum), 1-2. 29- 193. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2002.
  18. BEŞER, Faruk. Güncel Meseleler Dini Çözümler. İstanbul: Nun Yayıncılık, 2008.
  19. BİLMEN, Ömer Nas