Dergiler / Bilimname / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 43

ÜÇ KAVRAM, TEK TERİM VE BİR ÖNERİ: KUR’ÂN’IN CEM‘İ

THREE CONCEPTS, ONE TERM, AND A PROPOSAL: JAM‘ AL-QUR’ÂN

Sayfa
287–315
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla bu makalede her üç cem‘ede tekabül edebilecek bir Türkçe lafız önerisinde bulunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı, Kur’ân’ın cem‘i teriminin Türkçe karşılıklarındakikarmaşaya dikkat çekmek ve bu probleme çözüm olabilecek bir öneridebulunmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bununlabirlikte -âlimlerin görüş ve açıklamaları da dikkate alındığında- bu terimin, üçfarklı kavrama delalet edecek şekilde kullanılması daha uygun gözükmektedir.Kur’ân’ın Cem‘i teriminin delalet ettiği ilk olay, ayetlerin -Peygamberimizintalimatıyla- sure içlerindeki muayyen yerlerine yerleştirilmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla bu makalede her üç cem‘ede tekabül edebilecek bir Türkçe lafız önerisinde bulunulacaktır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalenin amacı, Kur’ân’ın cem‘i teriminin Türkçe karşılıklarındakikarmaşaya dikkat çekmek ve bu probleme çözüm olabilecek bir öneridebulunmaktır. Bugün Türkçe tefsir literatüründe, Kur’ân’ın cem‘i terimi sadeceHz. Ebû Bekir döneminde gerçekleştirilen faaliyete hasredilmiştir. Halbuki klasikeserlerde Kur’ân’ın iki ya da üç kez cem‘ edildiği belirtilmektedir. Bununlabirlikte -âlimlerin görüş ve açıklamaları da dikkate alındığında- bu terimin, üçfarklı kavrama delalet edecek şekilde kullanılması daha uygun gözükmektedir.Kur’ân’ın Cem‘i teriminin delalet ettiği ilk olay, ayetlerin -Peygamberimizintalimatıyla- sure içlerindeki muayyen yerlerine yerleştirilmesidir. Rivayetler gözönüne alındığında bu olay iki şekilde gerçekleşmiştir: Ya ayetler indirildiğiesnada Peygamberimiz tarafından ilgili surelerdeki yerlerine yazdırılmış ya daşartlardan dolayı indirildiği anda farklı malzemeler üzerine kaydedilen ayetlerdaha sonra sureleri oluşturacak şekilde başka bir malzemede bir arayagetirilmiştir. Kur’ân’ın cem‘iyle kastedilen ikinci olay Hz. Ebû Bekir’in hilafetindedağınık halde duran Kur’ân parçalarının iki kapak arasında bir arayagetirilmesidir. Üçüncü cem‘in ifade ettiği olay ise Hz. Osman döneminde -kıraatteciddi ihtilafların baş göstermesi sebebiyle- Kur’ân’ın okunuş ve yazılış itibariyletek harfe indirilmesidir.Türkçe çalışmalarda cem‘ teriminin ifade ettiği bu üç kavramı karşılayacak,üzerinde uzlaşılmış bir lafız bulunmamaktadır. Genel olarak her bir cem‘,“toplama”, “derleme”, “bir araya getirme”, “istinsah”, “çoğaltma” gibi pek çokfarklı lafızla karşılanmaktadır. Bunların hiçbiri üç kavramı birdenkarşılayamamaktadır. Bazıları ise delalet ettiği tek bir kavramı karşılamahususunda dahi yetersiz kalabilmektedir. Dolayısıyla bu makalede her üç cem‘ede tekabül edebilecek bir Türkçe lafız önerisinde bulunulacaktır.

Abstract

This article aims to point out the confusion of the Turkish translations of the term "Jam‘ al-Qur'ân" known by the name of "the collection of the Qur'ân" and suggest a new Turkish term to solve this problem. In today's Turkish tafsir literature, the term jam‘ al-Qur'ân has been used only for the collection in the period of the Caliph Abû Bakr. However, the classic tafsir and the history of the Qur'an works demonstrate that the Qur'ân was collected three times. The first event that the term Jam‘ al-Qur'ân refers to is the collection of verses in surahs by the instructions of the Prophet Mohammad. The second event that this term indicates is the collection of the Qur'ân pieces between two covers in the period of Abû Bakr. Eventually, the third event is to unite the variants of the recitation of the Qur'ân in the period of the Caliph ‘Uthmân. In the tafsir studies by the Turkish language, there is no single term to imply all these three collections of the Qur'ân at a time. Besides, some terms are incapable of signifying even only one of these concepts accurately and appropriately. So, in this article, we will suggest a Turkish term that is capable of referring all these three concepts of Jam‘ al-Qur'ân.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ORAL, H. (2022). ÜÇ KAVRAM, TEK TERİM VE BİR ÖNERİ: KUR’ÂN’IN CEM‘İ. Bilimname, Cilt: 0 - Sayı: 43, 287–315. https://ajindex.com/articles/465094

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. AÇIKEL, Ayşe. Kur’an’ın Cem’i İle İlgili Rivayetler ve Tahlili. Kayseri: Erciyes Üniversitesi,
  2. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007. AHMED B. HANBEL. Müsnedü’l-İmâm Ahmed b. Hanbel. thk. Şu‘ayb el-Arnavut vd. Beyrut: Müessesetu’r-Risâle, 2001.
  3. AHMET CEVDET, Bergamalı. Tefsir Usûlü ve Tarihi. haz. Mustafa Özel. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 2002.
  4. AKDEMİR, Salih. “Kur’an’ın Toplanması ve Kıraatı Meselesi”. Kur’an sempozyumu (Bilgi Vakfı), 25-29.
  5. AKGÜL, Muhittin. “Kur’an’ın İlk Muhafızları ‘Vahiy Katipleri’”. Diyanet İlmi Dergi Kur’an Özel Sayısı, 83-100.
  6. ALTUNTAŞ, Mehmet. “Kur’an’ın Mekke’de Yazılması ve Medine’de Çoğaltılması Üzerine Bazı Değerlendirmeler”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi VI/11 (2018), 257-289.
  7. ATEŞ, Abdurrahman. “Tefsir Geleneğinde Levh-i Mahfuz Düşüncesi”. İslâmî Araştırmalar XVI/3 (2003), 391-404.
  8. ATLİ, Yaşar. Kur’an’ın Yazılması ve Cem’i. Malatya: İnönü Üniversitesi,
  9. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2013.
  10. AYDIN, Zeynel Abidin. Hz. Osman ve Sonrası Dönemde Kur’ân’ın Metinleşme Târihi. Ankara:
  11. Ankara Üniversitesi,
  12. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2008.
  13. AZİMLİ, Mehmet. “Hz. Peygamber’in Hastalığından Kuran’ın Cemine Kadar Meydana Gelen Bazı Olaylar Üzerine Mülahazalar”. Şarkiyat 1 (01 Nisan 2009), 67-80. BÂKILLÂNÎ, Ebû Bekir Muhammed b. et-Tayyib. el-İntisâr li’l-Kur’ân. thk. Muhammed ‘İsâm el-Kudâh. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2001. BEYHAKÎ, Ahmed b. el-Hüseyn. Delâilü’n-Nübüvve ve Ma‘rifetu Ahvâli Ashâbi’ş-Şeri‘a. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1988.
  14. BİRIŞIK, Abdulhamit. “Ulûmu’l-Kur’ân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 14 Haziran 2020. https://islamansiklopedisi.org.tr/ulumul-kuran
  15. BİRIŞIK, Abdulhamit - Aydar, Hidayet. “Kur’an”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 14 Haziran 2020. https://islamansiklopedisi.org.tr/kuran BUHÂRÎ, Muhammed b. İsmail. Sahîhu’l-Buhârî. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 2002. BÛTÎ, Sa‘îd Ramazan. Min Ravâi‘i’l-Kur’ân: Teemmülâtün ‘İlmiyyetün ve Edebiyyetün fî Kitâbillahi ‘Azze ve Celle. Dimaşk: Dâru’l-Fârâbî, 2007.
  16. CERRAHOĞLU, İsmail. Tefsîr Usûlü. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1983.
  17. ÇALIŞKAN, İsmail. Tefsir Usûlü. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2017.
  18. ÇÖLLÜOĞLU, Mahmut Sami. Kur’ân-ı Kerim’in Cem’i ve Çoğaltılmasında Müsteşriklerin Görüşleri ve Bu Görüşlerin Eleştirileri. Ankara:
  19. Ankara Üniversitesi,
  20. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2001.
  21. DANACI, Sibel. “Kur’ân-ı Kerim’in Metinleşme Süreci ve Sûrelerin Tertibine D