Dergiler / Bilimname / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 44

MÜCTEHİDLERİN TABAKALARI HAKKINDA BİR İNCELEME

AN INVESTIGATION ON THE LAYERS OF MUJTAHIDS

Sayfa
577–609
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Son sırada zikredilen mukallidlerin fetva vermesi uygun görülmemiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, müctehidlerin tabakaları hakkındaki tasnifler tespit edilerek onlar üzerinde bazı değerlendirmeler yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Pek çok açıdan değerli olan bu tasnifler çeşitli kusurlar ihtiva etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Son sırada zikredilen mukallidlerin fetva vermesi uygun görülmemiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede, müctehidlerin tabakaları hakkındaki tasnifler tespit edilerek onlar üzerinde bazı değerlendirmeler yapılmıştır. Ülkemizde konuya ilişkin yapılan kimi çalışmalarda genellikle Hanefîlerin tasnifi esas alınmıştır. Bazen Şâfiî fakihlerin tasnifine değinildiği de olmuştur. Ancak Mâlikî ve Hanbelî fakihlerin tasniflerine hiç temas edilmemiştir. Bu sebeple biz, çalışmamızda dört mezhebe göre müctehidlerin mertebelerini inceledik. Fakihler genellikle mezhep imamlarından başlamak üzere mukallidlere doğru sıralanmış ve bu sıralamada değişen sayıda tabaka tayin edilmiştir. Söz konusu tabakaların aşamaları iki ile yedi arasında değişmektedir. Pek çok açıdan değerli olan bu tasnifler çeşitli kusurlar ihtiva etmektedir. Tabakaların hazırlanması ve her bir mertebeyi temsil ettiği düşünülen fakihlerin seçilmesinde yeterince titiz davranılmaması bu kusurlara örnek verilebilir. Bu tabakalarda ittifakla ilk sırada mezhep imamları yer almıştır. Mezhep imamları, mutlak müctehid, mutlak müstakil müctehid ve dinde müctehid gibi vasıflarla ifade edilmiştir. Âlimlerin çoğunluğu, bu fakihlerin hiçbir âlimi taklid etmediği fikrinde birleşmiştir. Bu âlimlere göre müctehidler devri mezhep imamlarıyla son bulmuştur. Hanbelîlerin de dâhil olduğu bir kısım âlim, müctehidlerin her devirde bulunabileceği görüşünü savunmuştur. İkinci sırada yer alan fakihler, mezhepte müctehid, mutlak müntesip müctehid vb. kavramlarla nitelenmiştir. Bu fakihler hakkındaki temel tartışma, onların müstakil müctehid olup olmadığı noktasına odaklanmıştır. Bütün müctehid tabakaları için belirli bir ilmî müktesebat şart kılınmıştır. Son sırada zikredilen mukallidlerin fetva vermesi uygun görülmemiştir.

Abstract

In this article, classifications about the ranks of mujtahids are mentioned. Some evaluations have been made on these classifications. Qualitative research method was used in the study. The obtained findings were evaluated and classified under appropriate titles. It is seen that among hundreds of thousands of companions, those who give fatwas are only about one hundred. Fatwas given by most of them do not exceed one or a few. It is known that some of these fatwas are conveyance about a subject. In other words, some of them do not have a real fatwa. It is understood that the companions who do ijtihad in real terms are limited. It was reported that about ten of them were intensely occupied with fatwa and ijtihad. In this context, it should be easily stated that the majority of companions are far from the rank of ijtihad. The same is true for the tābi’in and next generation. Considering the fact that not every one of the scholars in the mujtahid period is at the mujtahid level will be useful in terms of understanding the subject. In some studies on our subject of study in our country, the classification of Hanafis has generally been mentioned. Sometimes the classification of faqih jurists was mentioned. However, the classifications of Malikî and Hanbali faqihs were not mentioned. For this reason, the ranks of four sect mujtahids have been examined in our study. The first classification in the Hanafi sect is belong to the scholar Kemalpaşazâde. Ibn Abidîn and Ömer Nasuhi Bilmen recorded his classification as it is. In this respect, the classification recorded by Ibn Abidin and Bilmen was not mentioned separately.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇINAR, F. (2022). MÜCTEHİDLERİN TABAKALARI HAKKINDA BİR İNCELEME. Bilimname, Cilt: 0 - Sayı: 44, 577–609. https://ajindex.com/articles/465080

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. ABDULAZÎZ EL-BUHÂRÎ, Alâeddîn. Keşfü’l-esrâr ʻan usûli Fahri’l-İslâm el- Bezdevî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997. ÂLU İBN TEYMİYYE. el-Müsevvede fî usûli’l-fıkh. Kahire: Matbaatu’l-Medenî, 1983.
  2. APAYDIN, H. Yunus. “Hanefi İctihad Teorisi ve Molla Hüsrev’in Bu Teoriyi Sunumu”. Uluslararası Molla Hüsrev Sempozyumu, 267-274.
  3. APAYDIN, H. Yunus. “Kemalpaşazâde’nin ‘Tabakâtul’l-Fukahâ’sı Neyi Anlatıyor?” Sahn-ı Semândan Dârülfünûn’a Osmanlı’da İlim ve Fikir Dünyası Âlimler, Müesseseler ve Fikrî Eserler XVI. Yüzyıl Sempozyum Tebliğleri. ed. Ekrem Demirli vd. 99-104. İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları, 2017.
  4. ATAR, Fahrettin. “Fetva”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 12/486- 496. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  5. ATEŞ, Mustafa. “Taklid-İctihad Kavramları Bağlamında İbn Âbidîn’in Tabakâtü’l-Fukahâ’ya Dair Özgün Yaklaşımı”. İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi 33 (2019), 547-570.
  6. AYDIN, Hakkı. “Kemaleddin İbn’i Hümâm’ın Müctehidler Arasındaki Yeri”. Kemaleddin İbn-i Hümâm’ın Hayatı, Eserleri ve İlmi Kişiliği Sempozyum Tebliğleri, 33-47.
  7. BAYDER, Osman. Kurucu İmama Muhalefetin İmkan ve Sınırı -Hanefi Mezhebi Örneği-. Ankara: Maarif Mektepleri Yayınları, 2018.
  8. BEŞER, Faruk. Bilgi Fıkıh ve İçtihat. İstanbul: Nûn Yayıncılık, 2007.
  9. BİLMEN, Ömer Nasuhi. Hukukı İslamiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu. İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1985. BUHÂRÎ, Muhammed b. İsmâil. Sahîhu’l Buhârî. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 1993. EBÛ DÂVUD, Süleyman b. el-Eş‘as. es-Sünen. Dımaşk: Dâru’r-Risâleti’l- Âlemiyye, 2009. EBÛ ZEHRA, Muhammed. Usûlü’l-fıkh. Kahire: Dâru’l-Fikri’l-Arabî, ts. EBÜ’L-FİDÂ, İmâdüddin İsmâil. el-Muhtasar fî târîhi’l-beşer. Kahire: el- Matbaʻatü’l-Huseyniyyeti’l-Mısrıyye, 1907.
  10. ESEN, Bilal. Hanefi Usul Eserlerinde İctihad Teorisi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2010. FAHREDDİN ER-RÂZÎ, Muhammed b. Ömer. el-Mahsûl fî ‘ilmi usûli’l-fıkh. thk. Taha Câbir Feyyaz el-Alvânî. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1992. FÂSÎ, Allâl Muhammed. Makasıdu’ş-şerîati’l-İslâmiyye ve mekârimuhâ. Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1993. GAZZÂLÎ, Ebû Hâmid. el-Vasît fi’l-mezheb. Kahire: Dâru’s-Selâm, 1997. HÂKİM EN-NÎSÂBÛRÎ, Muhammed. el-Müstedrek ‘ale’s-Sahîhayn. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
  11. HALLAQ, Wael b. “İçtihat Kapısı Kapandı mı?” çev. Kamil-Enes Yelek- Eryılmaz. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 29 (2017), 457-503. HATÎB EL-BAĞDÂDÎ, Ahmed b. Ali. Târîhu Bağdâd. Beyrut: Dâru’l-Garbi’l- İslâmî, 2001. İBN ÂBİDÎN, Muhammed Emin.