Dergiler / Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 2 - Sayı: 3

TÜRKİYE’DE ASKER- SİVİL İLİŞKİLERİ BAĞLAMINDA 12 MART MUHTIRASI VE PARTİLER ÜSTÜ HÜKÜMET MODELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Participation of Ottoman Balkan Vassal Troops to the Siege of Neuhäusel in Andrea Höltzel’s Relatione (1664)

Sayfa
69–110
Yayın Tarihi
2019-05-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak büyük umut bağlanan dört partiler üstü hükümetin farklı sebeplerle başarısızlığı ülkedeki siyasi, sosyal ve ekonomik buhranın derinleşmesine buna bağlı olarak da 12 Eylül 1980’de askerlerin sivil siyasete yeniden müdahalesine sebep olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, Türkiye’de Asker- Sivil ilişkileri bağlamında 12 Mart 1971 Muhtırası ve partiler üstü hükümet modeli konu edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Demokratik rejimde bir siyasi aktör olarak yeri bulunmayan askerler, 27 Mayıs 1960 darbesi ile Türkiye’nin reel siyasetinde başrol oyuncusu durumuna gelmiş ve dönem boyunca bu konumu sürdürme çabası içerisinde olmuşlardır. 12 Mart’a giden süreçte 27 Mayıs’ın doğurduğu uygulama sorunları ve Başbakan Süleyman Demirel’in 1965-1971 döneminde uyguladığı iç-dış politikalar ülkede siyasi, sosyal ve ekonomik buhran ortamı oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak büyük umut bağlanan dört partiler üstü hükümetin farklı sebeplerle başarısızlığı ülkedeki siyasi, sosyal ve ekonomik buhranın derinleşmesine buna bağlı olarak da 12 Eylül 1980’de askerlerin sivil siyasete yeniden müdahalesine sebep olmuştur.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:12 Mart Muhtırası · Süleyman Demirel · Asker-Sivil İlişkileri

Özet

Bu makalede, Türkiye’de Asker- Sivil ilişkileri bağlamında 12 Mart 1971 Muhtırası ve partiler üstü hükümet modeli konu edilmiştir. Demokratik rejimde bir siyasi aktör olarak yeri bulunmayan askerler, 27 Mayıs 1960 darbesi ile Türkiye’nin reel siyasetinde başrol oyuncusu durumuna gelmiş ve dönem boyunca bu konumu sürdürme çabası içerisinde olmuşlardır. 12 Mart’a giden süreçte 27 Mayıs’ın doğurduğu uygulama sorunları ve Başbakan Süleyman Demirel’in 1965-1971 döneminde uyguladığı iç-dış politikalar ülkede siyasi, sosyal ve ekonomik buhran ortamı oluşturmuştur. Sonuçta bu durumdan çıkılmasını isteyen askerler kendi istedikleri isimleri ülke yönetimine getirmek ve kendi reformlarını millete dayatmak amacıyla 12 Mart 1971 tarihinde Başbakan Demirel’e muhtıra vermişlerdir. 12 Mart’ta askerler 27 Mayıs’tan farklı olarak TBMM ve siyasi partileri kapatmamış siyasilere karşı yargılama ve hapis gibi eylemlere girişmemişlerdir. Buna rağmen askerler bu dönemde ülkedeki buhranın sebebi olarak 1961 Anayasası’nı ve siyasi partileri göstermişlerdir. Yaklaşık otuz ay sürecek “Ara Rejim” döneminde askerlerin uygun gördükleri isimlerden oluşan partiler üstü hükümetler ülkenin ihtiyaç duyduğu reformları yapmaya çalışmıştır. Ancak büyük umut bağlanan dört partiler üstü hükümetin farklı sebeplerle başarısızlığı ülkedeki siyasi, sosyal ve ekonomik buhranın derinleşmesine buna bağlı olarak da 12 Eylül 1980’de askerlerin sivil siyasete yeniden müdahalesine sebep olmuştur.

Abstract

The Ottoman vassal states, which can be regarded as a rather general projection of the Ottoman Rumeli, bore certain economic and military responsibilities vis-a-vis the administration in Istanbul. The most important of these military accountabilities was doubtlessly the obligation to contribute to Ottoman campaigns with their troops. The manuscript hereby subjected to examination is a relatively neglected report, preserved in the Jagiellon Library in Cracow. It gives a snapshot of this phenomenon as it was reflected in Köprülü Fazıl Ahmed Pasha’s campaign against the Austrian Habsburgs in 1663. The author of the work, a certain Andrea Höltzel - working in service of the Habsburgs - makes a detailed observation of the arrival of Wallachian, Moldavian and Crimean Tatar troops at the Ottoman camp that was set up to be- siege Neuhäusel. The related excerpts from the manuscript, which are presented with their transcription and Turkish translation, also provide information related to the composition of the Ottoman army in general.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARATAŞ, M. (2019). TÜRKİYE’DE ASKER- SİVİL İLİŞKİLERİ BAĞLAMINDA 12 MART MUHTIRASI VE PARTİLER ÜSTÜ HÜKÜMET MODELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 3, 69–110. https://ajindex.com/articles/460258

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. KİTAPLAR AHMAD, Feroz, Bir Kimlik Peşinde Türkiye, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2010.--------------------, Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980),
  2. Hil Yay., İstanbul, 2010.AKYAZ, Doğan, Askeri Müdahalelerin Orduya Etkisi, İletişim Yay., İstanbul, 2006.ALTUĞ, Kurtul, 12 Mart ve Nihat Erim Olayı, Yedigün Yayınları, Ankara, 1973.--------------------, 27 Mayıs’tan 12 Mart’a, Koza Yayınları, İstanbul, 1976.ARCAYÜREK, Cüneyt, Çankaya: Gelenler Gidenler, Detay Yayıncılık, İstanbul, 2007.-----------------------------, Çankaya’ya Giden Yol (1971-1973),
  3. Bilgi Yay., Ankara, 1985. ----------------------------, Demirel Dönemi 12 Mart Darbesi (1965-1971),
  4. Bilgi Yayınevi, Ankara, 1985.-----------------------------, Derin Devlet (1950-2007),
  5. Detay Yayıncılık, İstanbul, 2007.ATA, Kelime, Türkiye Birlik Partisi (1966-1980),
  6. Kelime Yayınevi, Ankara, 2007.ATILGAN, Gökhan, Kemalizm İle Marksizm Arasında Geleneksel Aydınlar Yön-Devrim Hareketi, Yordam Kitap, İstanbul, 2018.
  7. AVCI, Sabit Osman, Dinlediklerim, Öğrendiklerim, Söylediklerim ve Yaptıklarım, Nurol Matbaacılık, Ankara, 2005.AYDIN, Suavi ve Yüksel Taşkın, 1960’tan Günümüze Türkiye Tarihi, İletişim Yayınları, İstanbul, 2014.BATUR, Muhsin, Anılar ve Görüşler (Üç Dönemin Perde Arkası), Milliyet Yayınları, İstanbul, 1985.BELLİ, Mihri, İnsanlar Tanıdım: Mihri Belli’nin Anıları, Doğan Kitap, İstanbul, 2002.BİLGİÇ, Tuğba Ünlü, “İç ve Dış Politikada Çeşitlilik: 1965-1971”, İç ve Dış Gelişmelerle Türkiye’nin Demokrasi Tarihi (1946-2012), (Ed. Tuğba Ünlü Bilgiç), Ufuk Yayınları, İstanbul, 2014.
  8. BİRAND, M. Ali, C. Dündar, B. Çaplı, 12 Mart: İhtilalin Pençesinde Demokrasi, İmge Kitabevi, Ankara, 2008.
  9. BOZBEYLİ, Ferruh, Yalnız Demokrat, (Haz. İhsan Dağı), Timaş Yay., İstanbul, 2009.BOZKIR, Gürcan, “Cumhuriyetçi Güven Partisi”, İttihat ve Terakki’den Günümüze Siyasal Partiler, (Ed. Turgay Uzun), Orion Kitabevi, Ankara, 2010.BULUT, Sedef, Muhtıra Sonrası Demokratikleşme Hareketlerine Örnek Model Olarak 1973
  10. Genel Seçimleri, Berikan Yayınevi, Ankara, 2010.
  11. CEM, İsmail, Tarih Açısından 12 Mart Nedenleri Yapısı Sonuçları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2009.CEMAL, Hasan, Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım, Doğan Kitap, İstanbul, 1999.CILIZOĞLU Tanju, Çağlayangil’in Anıları, Bilgi Yayınevi, Ankara, 2007.-------------------------, Kamil Kırıkoğlu İnönü ve Ecevit’i Anlatıyor, Tarihçi Kitabevi, İstanbul, 2017.
  12. CİNİSLİ, Rasim, Bir Devrin Hafızası, Doğan Kitap, İstanbul, 2017.CİZRE, Ümit, AP-Ordu İlişkileri, İle