Dergiler / Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2016 / Cilt: 19 - Sayı: 35

OSMANLI DEVLETİ'NDE YÖNETİCİ SINIFIN HAYIRSEVERLİĞİ: ÜMERA VE ULEMA VAKIFLARI ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER

Charity of the Ottoman Ruling Class: Some Thoughts on the Ümera and Ulema's Pious Foundation

Sayfa
303–322
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Osmanlı hayırseverliğine yönetici sınıfın yaptığı katkı, kronolojik yatay yaklaşım tarzıyla ele alınacaktır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti'nde yönetici/askeri sınıfı oluşturan ümera ve ulema, sahip oldukları idari ve mali imkanlar bakımından reaya sınıfından ayrılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Vakıf kurucuları olarak bu iki sınıf mensuplarının potansiyelleri değerlendirildiğinde, önemli sonuçlar ortaya çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Osmanlı hayırseverliğine yönetici sınıfın yaptığı katkı, kronolojik yatay yaklaşım tarzıyla ele alınacaktır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti'nde yönetici/askeri sınıfı oluşturan ümera ve ulema, sahip oldukları idari ve mali imkanlar bakımından reaya sınıfından ayrılmıştır. Yönetici sınıfı oluşturan bu iki grubun, kontrolleri altında bulunan mali imkanları nasıl kullandıkları sorusu, Osmanlı hayırseverliğinin kökenleri hakkında bilgi vermektedir. Vakıf kurucuları olarak bu iki sınıf mensuplarının potansiyelleri değerlendirildiğinde, önemli sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Zira Osmanlı Devleti, Yakındoğu-İslam geleneklerine göre şekillendiği için toplum yararına çalışan vakıfları da çoğunlukla bu grup mensupları tesis etmişlerdir. Yönetim kademesinde bulunan Osmanlı ümera ve uleması, padişahlar tarafından çeşitli ayrıcalıklarla ödüllendirilmişler ve elde ettikleri ayrıcalıkları vakıflar kurarak toplum yararı için kullanmışlardır. Osmanlı yönetici sınıfı mensuplarının sahip oldukları menkul ve gayrimenkulleri oluşturdukları vakıflara yönlendirmeleri, yönetici sınıfı ile yönetilenler arasındaki bağı kuvvetlendirmiştir. Çalışmada askeri sınıfı oluşturan ümera ve ulemanın statülerinin farklılığına rağmen vakıf kurma konusunda ortaya koydukları benzerlikler ve farklılıklardan bahsedilecektir. Bu çalışmada Osmanlı hayırseverliğine yönetici sınıfın yaptığı katkı, kronolojik yatay yaklaşım tarzıyla ele alınacaktır

Abstract

Ümera and ulema which composed the ruling class in the Ottoman community formed a total distant unit from subjects(reaya) with regard to administrative and financial facilities they had. The question how those two groups composing the ruling class used financial facilities under their control leads us to the roots of Ottoman charity. Members of those two groups had an enormous impact as waqf founders. Because waqfs were instituted by those groups members mostly in the Ottoman community following up the Near East/Islamic tradition. The Ottoman ümera and ulema was rewarded with various priviliges by sultans and those people used the priviliges instituting waqfs for public good. Ottoman ruling class members canalized movables and immovables they had into their waqfs so the relationship between ruling and ruled consolidated. In this work, it has been mentioned similarities and differences of ümera and ulema about instituting waqfs and contribution of the ruling class to Ottoman charity using with the horizontal chronological approach

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÖÇ, A. (2022). OSMANLI DEVLETİ'NDE YÖNETİCİ SINIFIN HAYIRSEVERLİĞİ: ÜMERA VE ULEMA VAKIFLARI ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 35, 303–322. https://ajindex.com/articles/460178

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. BOA. C. EV. 20630- BOA. C. EV. 32804- BOA. C. BLD. 3663, BOA. BEO.191/14289 BOA. HAT.487/23869 Ankara Şer 'iye Sicili: AŞS. 68/754: 504; AŞS. 88/774:136; AŞS. 98/784:20, AŞS.102/788:707 Balıkesir Şer'iye Sicili(BŞS.): BŞS. 706;15b, BŞS.707;68b Ahmed Cevdet Paşa. (1993). Târih-i Cevdet I-VI, (1. Bs.). İstanbul:
  2. Üçdal Neşriyat. Akça, G. (2002). Osmanlı Devletinde Şeyhülislamlık, (1. Bs.). İstanbul: Beyan Ya- yınları. Barkan, Ö, L. (1940). Şer'i Miras Hukuku ve Evlatlık Vakıflar, İÜİFM. VII, 165- 181. Barkan, Ö, L. (1942a). Vakıfların Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Kullanılmasında Diğer Şekiller, VD. I, 354-365.
  3. Barkan, Ö. L. (1942b). Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler I, İstila Devrinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler, VD. II, 279-304.
  4. Barkan, Ö. L. (1954). Hicri 933/934(M.1527/1528) Mali Yılına Ait Bütçe Örneği, İÜİFM. 15(1-4), 251-329.
  5. Barkan, Ö. L. E. H. Ayverdi. (1970). İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri(953/1546 Tarihli), (1. Bs.). İstanbul:
  6. Baha Matbaası. Bates, Ülkü. (1991). "Façades in Ottoman Cairo", Power and Social Order the Uses of the Kanun", The Ottoman City and Its Parts, Urban Structure and Soci- al Order, ed. I. A. Bierman- R. Abou-el Haj- D. Preziosi, New York, 129-172.
  7. Berki, A. H. (1958).
  8. İslam'da Vakıf, Sahih ve Gayri Sahih Nevileri, Ankara Üni- versitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, VII, 1-10.
  9. Deguılhem, R. (2002). "In the Ottoman Empire to 1914 Waqf", EI2 XI, 87-92
  10. Demirel, Ö. (1996). Sivas Mevlevihânesi ve Mevlevî Şeyhlerinin Sosyal Hayat- larına Dair Bazı Tespitler, Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2(2), 217-224
  11. Ergin, N, C. K. Neumann, A. Singer. (2007).
  12. Introduction, Feeding People, Fee- ding Power. (1. Bs.). (ed. N. Ergin-C. K. Neumann-A. Singer), İstanbul: Eren Yayıncılık,13-40.
  13. Gibb, H.A.R, H. Bowen. (1963). Islamıc Society and the West: Islamic Society in the Eighteenth Century, Oxford: Oxford University Press.
  14. Göçek, F. M. (1993). "musadara", EI. VII, (Ed. 2). Leiden-New York, 653. Güran, T. (2006).
  15. Ekonomik ve Mali Yönleriyle Vakıflar, İstanbul: Kitapevi Yayınları.
  16. Hodgson. M. G. S. (1993),
  17. İslamın Serüveni I-II-III, İstanbul:
  18. İz Yayınları.
  19. İnalcık, H. (1990). İstanbul:
  20. An Islamic City, Journal of Islamic Studies I,1-23.
  21. İnalcık, H. (1991). "ghulam", EI2, p. 1085-1091.
  22. İnalcık, H. (2003). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ, (1. Bs.), çev. Ruşen Sezer, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları,. İnalcık, H. (2009).
  23. Osmanlı Uygarlığı I-II, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları,
  24. Ankara.
  25. İpşirli, M. (19