Dergiler / ATATÜRK YOLU DERGİSİ / 2022 / Cilt: 0 - Sayı: 70

ABD KAYNAKLARINA GÖRE İZMİR'İN İŞGALİ VE SONRASI (1919-1922)

The Occupation of Izmir and Its Aftermath According to US Sources

Sayfa
109–138
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada öncelikli olarak işgal kararının alınışı, uygulanışı ve işgalin sonlanışı arasında geçen sürede Amerikan dış politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumlu aktörlerin işgale bakış açıları karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Doğu Akdeniz’in en önemli liman kenti konumundaki İzmir ve çevresi I.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitekim İzmir, bu çekişmeden galip ayrılan Yunanistan tarafından 15 Mayıs 1919 tarihinde işgal edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada öncelikli olarak işgal kararının alınışı, uygulanışı ve işgalin sonlanışı arasında geçen sürede Amerikan dış politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumlu aktörlerin işgale bakış açıları karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Doğu Akdeniz’in en önemli liman kenti konumundaki İzmir ve çevresi I. Dünya Savaşı’nın ardından galip devletler arasında yapılan paylaşım planları esnasında İtalya ve Yunanistan arasında önemli bir çekişmeye neden olmuştur. Nitekim İzmir, bu çekişmeden galip ayrılan Yunanistan tarafından 15 Mayıs 1919 tarihinde işgal edilmiştir. İzmir’in Yunan kuvvetleri tarafından işgali o sırada Anadolu’da Müttefik Kuvveler tarafından girişilen işgaller karşısında ortaya çıkan direniş hareketlerinin örgütlenmeye başlanması anlamında önemli bir kıvılcım olmuştur. İzmir’in işgali, literatürdeki çalışmalarda bazı istisnalar hariç olmak üzere daha çok yerli kaynaklar ışığında ele alınmaktadır. Amerikan kaynaklarından yararlanarak İzmir’in işgalini konu edinen çalışmalar ise genel olarak işgalin belli bir boyutuna ya da sürecine odaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye Cumhuriyeti tarihinin önemli bir köşe taşını oluşturan İzmir’in Yunan kuvvetleri tarafından işgalini Amerikan arşivlerinde yer alan belgeler ışığında bütüncül bir şekilde değerlendirmektir. Çalışmada öncelikli olarak işgal kararının alınışı, uygulanışı ve işgalin sonlanışı arasında geçen sürede Amerikan dış politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumlu aktörlerin işgale bakış açıları karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilecektir.

Abstract

Izmir, the most important port city of Eastern Mediterranean, and adjoining territories caused a significant conflict between Italy and Greece at the sharing plans between the victorious states after the First World War. Ultimately, on May 15, 1919, Izmir was occupied by Greece, which was the triumphant part of this conflict against Italy. The occupation of Izmir and adjoining territories by the Greek forces was an important spark in terms of the organization of the resistance movements that emerged in the face of the occupations by the Allied Powers which started in Anatolia at that time. The occupation of İzmir has been handled in the light of mostly domestic sources, with some exceptions, in the literature. Studies dealing with the occupation of İzmir by using American sources generally focus on a certain dimension or process of the occupation. The aim of this study is to evaluate the occupation of Izmir, which constitutes an important cornerstone of the history of the Republic of Turkey, by the Greek forces in a holistic way in the light of the documents in the American archives. In the study, the perspectives of the actors responsible for the formation and implementation of the American foreign policy will be analyzed comparatively for the period between the decision, implementation and the end of the occupation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇOLAKOĞLU, E. F. (2022). ABD KAYNAKLARINA GÖRE İZMİR'İN İŞGALİ VE SONRASI (1919-1922). ATATÜRK YOLU DERGİSİ, Cilt: 0 - Sayı: 70, 109–138. https://ajindex.com/articles/456556

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. National Archives and Records Administration (NARA), M 353, Records of the United States Related to Internal Affairs of Turkey, 1910-1929, Roll 10, 12, 18. NARA, M 363, Records of the Department of State Relating to Political Relations Between Turkey and Other States, 1910-1929, Roll 3, 4, 5. Papers Relating to the Foreign Relations of the United States (PRFRUS), Paris Peace Conference (PPC), 1919,
  2. Vol. II, Washington: US GPO, 1942.
  3. PRFRUS, PPC, 1919,
  4. Vol. III, Washington: US GPO, 1943.
  5. PRFRUS, PPC, 1919,
  6. Vol. V, Washington: US GPO, 1946.
  7. PRFRUS, PPC, 1919,
  8. Vol. VI, Washington: US GPO, 1946.
  9. PRFRUS, PPC, 1919,
  10. Vol. VII, Washington: US GPO, 1946.
  11. PRFRUS, PPC, 1919,
  12. Vol. VIII, Washington: US GPO, 1946.
  13. PRFRUS, PPC, 1919,
  14. Vol. IX, Washington: US GPO, 1946.
  15. PRFRUS, PPC, 1919,
  16. Vol. XI, Washington: US GPO, 1945. PRFRUS, 1918,
  17. Supplement I, The World War, Vol. I, US GPO, Washington, 1933.
  18. Aksoy, Volkan. “Paris Barış Konferansı’nda İtalyanlar”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi. 16/32 (2020): 633-660.
  19. Akşin, Sina. İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele-I: Mutlakıyete Dönüş 1918-1919, 3. Baskı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010.
  20. Akşin, Sina. “Paris Barış Konferansı'nın Yunanlılar İzmir'e Çıkarma Kararı”, Tarih Boyunca Türk-Yunan İlişkileri (20 Temmuz 1974’e Kadar) Üçüncü Askeri Tarih Semineri Bildirileri, Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, 1986: 174-188.
  21. Armaoğlu, Fahir. 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1914-1995, 16. Baskı, İstanbul: Alkım Yayınevi, 2007.
  22. Ateş, Toktamış. Türk Devrim Tarihi, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010.
  23. Azakoğlu, Necip. Dört Rapor: Müttefik Kuvvetler Komisyonu’nun (ABD, Büyük Britanya, Fransa, İtalya) “Yunan Mezalimi”ni Araştırma Raporları 1919-1921 & General Harbord’un Ermenistan’da Amerikan Mandası Raporu 1919, İstanbul: Tarihçi Yayınevi, 2016.
  24. Baykara, Tuncer. “İzmir’in Yunanlılarca İşgalinin Türk Milli Mücadelesindeki Yeri ve Önemi”, Kuruluşun ve Kurtuluşun Sembol Kenti İzmir Sempozyumu Bildirileri, Ankara: ATAM, 2015: 19-23.
  25. Baytok, Taner. İngiliz Belgeleriyle Sevr’den Lozan’a: Dünden Bugüne Değişen Ne Var?, İstanbul: Doğan Kitap, 2007.
  26. Berber, Engin. “Büyük Yangından Hemen Önce İzmir’in Güvenliği için Yapılmak İstenenler”, Türk Polis Tarihinin Kökenleri, Ed. Yücel Yiğit, Ankara: Polis Akademisi Yayınları, 2017: 543-558.
  27. Berber, Engin. İzmir Yangını Hakkında Ön Rapor: Ödemiş-Birgi’nin Yakılması, İzmir: Ödemiş Belediyesi Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi Yayınları, 2013.