Dergiler / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 4

“SÂZ” SÖZCÜĞÜNÜN FARKLI BİR KULLANIMINA DAİR

Sayfa
22–30
Yayın Tarihi
2018-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada “sâz” sözcüğünün “ses” anlamı üzerinde bir değerlendirmede bulunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sözlüklerde kelimelerin birden çok anlamı olduğu aşikârdır fakat bunların sözlüklerdeki anlamlarının okuyucular tarafından her zaman doğru anlaşıldığını veya bir metni anlamlandırmada sözlüklerdeki anlamların tek başına yeterli olduğunu söylemek pek mümkün değildir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durumda kelimelerin bir metin içinde hangi anlama gelecek şekilde kullanıldığı yani bağlamı öne çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada “sâz” sözcüğünün “ses” anlamı üzerinde bir değerlendirmede bulunulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sözlük · bağlam · klasik şiir

Özet

Sözlüklerde kelimelerin birden çok anlamı olduğu aşikârdır fakat bunların sözlüklerdeki anlamlarının okuyucular tarafından her zaman doğru anlaşıldığını veya bir metni anlamlandırmada sözlüklerdeki anlamların tek başına yeterli olduğunu söylemek pek mümkün değildir. Bu durumda kelimelerin bir metin içinde hangi anlama gelecek şekilde kullanıldığı yani bağlamı öne çıkmaktadır. Bağlamın tespitinde söz konusu kelimenin metinde gerçek, yan veya mecaz anlamları ile kullanılıp kullanılmadığı da önem arz etmektedir. Bu kelimelerden biri de sözlüklerde “bataklıklarda yetişen kamış, çalgı aleti, her tür müzik aleti, mızraplı çalgıların genel adı, çalgılı eğlence yeri, bağlama, cura, tar, melodi, ezgi, silah, at koşumu, öğrenme, hile, ustalık, eş, benzer, çıkar, kanaat eden, yetinen” gibi birbiriyle benzer anlamların verildiği “sâz” sözcüğüdür. Söz konusu sözcüğün taradığımız klasik şiir metinlerinde de benzer anlamları ile tercih edildiği ve daha çok musiki aleti, eğlence ve eğlence yeri gibi anlamlarının öne çıktığı görülmektedir. Bu çalışmada “sâz” sözcüğünün “ses” anlamı üzerinde bir değerlendirmede bulunulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KESİK, B. (2018). “SÂZ” SÖZCÜĞÜNÜN FARKLI BİR KULLANIMINA DAİR. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 4, 22–30. https://ajindex.com/articles/454295

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Akdoğan, Yaşar (hzl.) (yty.). Ahmedî İskender-nâme. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10667,ahmediskendernameyasarakdoganpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 19.10.2018].Akdoğan, Yaşar (hzl.) (yty.). Ahmedî Dîvân. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10591,ahmedidivaniyasarakdoganpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 23.10.2018].Altaylı, Seyfettin (1994). Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü II. İstanbul:
  2. MEB Yayınları.Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III İndeks. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yay.Ata, Aysu (hzl.) (1998). Nehcü’l-Ferâdîs III. Dizin-Sözlük. Ankara:
  3. TDK Yayınları.Atalay, Besim (çev.) (1999). Divanü Lûgati’t-Türk Dizini “Endeks”. Ankara:
  4. TDK Yayınları.Ayan, Hüseyin (hzl.) (1981). Fuzûlî-Leylâ vü Mecnûn. İstanbul: Dergây Yayınları.Bayat, Fuzuli (2008). Orta Türkçe Sözlük. İstanbul:
  5. Yalın Yayıncılık.Bayat, Fuzuli, M. E. Aliyeva (2008). Eski Türkçe Sözlük. İstanbul: Yalın Yayıncılık.Belal Saber Mohamed Abdel-Maksoud (yty.). Leylâ ile Mecnûn Mesnevisinin Arap, Fars Ve Türk Edebiyatı’nda Ele Alınış Biçimi ve Larendeli Hamdî’nin Eseri Cilt 2. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10698,leylamecnnpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 22.10.2018].Birinci, Necat vd. (hzl.) (2009). Ali Nazîmâ-Faik Reşad Mükemmel Osmanlı Lügati. İstanbul:
  6. TDK Yayınları.Çağbayır, Yaşar (2017). Ötüken Türkçe Sözlük C. 4. İstanbul:
  7. Ötüken Yayınları.
  8. Çavuşoğlu, Mehmed (1980). Vasfî Dîvan Tenkidli Basım. İstanbul:
  9. İÜ Edebiyat Fak. Yayınları.Çavuşoğlu, Mehmed, M. A. Tanyeri (hzl.) (1981). Hayretî Dîvan Tenkidli Basım. İstanbul:
  10. İÜ Edebiyat Fak. Yayınları.Çetin, Kamile (2006). Râşid ve Dîvânı İnceleme-Tenkitli Metin. Yüksek Lisans Tezi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi.Çetin, Kamile (2009). “Musiki ve Musiki Terimlerinin İbrahim Râşid Divanı’ndaki Yansımaları”. Turkish Studies 4 (2): 199-225.Derleme Sözlüğü X (1978). Ankara:
  11. TDK Yayınları.
  12. Devellioğlu, Ferit (2015). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara:
  13. Aydın Kitabevi Yay.Dilçin, Cem (hzl.) (1991). Mes’ûd Bin Ahmed-Süheyl ü Nev-bahâr İnceleme-Metin-Sözlük. Ankara:
  14. AKM Yayınları.Ercilasun, Ahmet Bican vd. (1992). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü I-II. Ankara:
  15. Kültür Bakanlığı Yay.Eren, Hasan (1999). Türk dilinin Etimolojik Sözlüğü. Ankara:
  16. Bizim Büro Yayınları.F. Steingass (2005). Persian-English Dictionary. İstanbul: Çağrı Yayınları.Güncel Türkçe Sözlük, “saz” http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5b9f752977b652.83513874 [erişim 17.09.2018].İsen, Mustafa (hzl.) (1990). Usûlî Divanı. A