Dergiler / Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 44

Bosnalı Sâbit'in (ö. 1124/1712) Mi'râciyesine Hasan Servet'in (ö. 1285/1868) Yazdığı Tahmis

Hasan Servet's (d. 1285/1868) Tahmis on Bosnian Sabit's (d. 1124/1712) Mirajiyah

Sayfa
147–176
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma Hasan Servet'in, Sâbit'in Mı'râciye'sine yazdığı ve müstakil olarak yayımladığı tahmisi ihtiva etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Peygamber ile ilgili edebî türlerden biri mi'râciyelerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Farklı nazım şekilleri ile müstakil mi'râciyeler yazıldığı gibi divanlarda ve mesnevîlerdede bu mevzuya yer verildiği görülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma Hasan Servet'in, Sâbit'in Mı'râciye'sine yazdığı ve müstakil olarak yayımladığı tahmisi ihtiva etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Hz. Peygamber ile ilgili edebî türlerden biri mi'râciyelerdir. Hz. Peygamber'in Mescid-i Harâm'dan Mescid-i Aksâ'ya gelmesini ve ardından Sidre-i Müntehâ'ya yükselip Cenab-ı Allah ilegörüşmesini konu edinen mi'râciyeler manzum ve mensur olarak kaleme alınmışlardır. Arap veFars edebiyatında da örnekleri olan bu tür, Türk edebiyatında en çok işlenen mevzulardan biriolmuştur. Farklı nazım şekilleri ile müstakil mi'râciyeler yazıldığı gibi divanlarda ve mesnevîlerdede bu mevzuya yer verildiği görülmüştür. Özellikle XVII. ve XVIII. yüzyıllarda bu türe ilgiartmış, pek çok şair bu türde bir manzume kaleme almıştır. Bu geleneğe iştirak eden şairlerden biri XVII. asrın sonu XVIII. asrın başlarında yaşamış olan Bosnalı Sâbit, biri de XIX. yüzyılda yaşamış olan İzmirli Hasan Servet'tir. Sâbit, Divanında kaside nazım şekli ile bir mi'râciye yazmış, Hasan Servet de Sâbit'in Mı'râciye'sine tahmis yazmıştır. Bu çalışma Hasan Servet'in, Sâbit'in Mı'râciye'sine yazdığı ve müstakil olarak yayımladığı tahmisi ihtiva etmektedir.

Abstract

Hasan Servet's (d. 1285/1868) Tahmis on Bosnian Sabit's (d. 1124/1712) MirajiyahMirajiyahes are one of the literary genres written about Muhammad. Mirajiyahes are writtenin verse and in prose. They describe Prophet Muhammad's night journey from Masjid al-Haramto Masjid al-Aqsa and then his ascend to Sidrat al-Muntaha in the Miraj journey where he speaksto God. Examples of this genre in Arabic and Persian literature are one of the most commontopics of Turkish literature. Mirajiyahes can not only be written separately in various verse types,but they also can be seen in collected poems and mathnawis. There was an increased interest inthis genre particularly in XVIIthand XVIIIthcenturies and many poets wrote such poems. One of the poets who participated in this tradition in late XVIIth century and early XVIIIth century was Bosnian Sabit, while the other was Hasan Servet from Izmir who lived in XIXth century. Sabit wrote a mirajiyah with eulogy versification in his Collected Poems. Hasan Servet made tahmis on Sabit's Mirajiyah. This study includes tahmis, which was written by Hasan Servet on Sabit's Mirajiyah and published separately.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KELEŞ, R. (2022). Bosnalı Sâbit'in (ö. 1124/1712) Mi'râciyesine Hasan Servet'in (ö. 1285/1868) Yazdığı Tahmis. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 44, 147–176. https://ajindex.com/articles/453678

Kaynakça (14)

  1. el-Aclûnî, İsmâil b. Muhammed, Keşfü'l-Hafâ ve Müzîlü'l-İlbâs, I-II, Beyrut 1351. Akar, Metin, Türk Edebiyatında Manzum Mi'râc-nâmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., Ankara 1987.
  2. Akkuş, Metin, Klasik Türk Şiirinin Anlam Dünyası: Edebî Türler ve Tarzlar, 2. baskı, Fenomen Yay., Erzurum 2008.
  3. Akün, Ömer Faruk, "Sâbit", İslâm Ansiklopedisi, Millî Eğitim Basımevi, İstanbul 1967, X, 10-14.
  4. Bosnalı Alaeddin Sabit, Divan, haz. Turgut Karacan, Cumhuriyet Üniversitesi Yay., Sivas 1991. el-Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl, es-Sahîh, Mektebetü Dâri's-Selâm, Riyad 1999. Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, I-III, Bizim Büro Basımevi, Ankara 2009. Fatîn Davud, Hâtimetü'l-Eş'âr (Fatin Tezkiresi), haz. Ömer Çiftçi, Kültür ve Turzim Bakanlığı Yay. (e-kitap). Hasan Servet, Tahmîs-i Servet ber-Mi'râciyye-yi Sâbit, İzmir 1265. Huyugüzel, Ö. Faruk, İzmir Fikir ve Sanat adamları (1850-1950),
  5. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., Ankara 2000. İsmail Belîğ, Nuhbetü'l-Âsâr li-Zeyli Zübdeti'l-Eş'âr, haz. Abdulkerim Abdulkadiroğlu, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay., Ankara 1999.
  6. Karacan, Turgut, "Sâbit", DİA, İstanbul 2008, XXXV, 349-350.
  7. Kaya, Mahmut, Kasîde-i Bu?rde'yi Tu?rkc?e So?yleyis?, Damla Yay., İstanbul 2011. Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye, I-IV/II, haz. Mustafa Keskin v. dğr., Sebil Yay., İstanbul 1997.
  8. Mehmed Tevfik, Kâfile-i Şu'arâ, haz. Fatma Sabiha Kutlar Oğuz v. dğr., Doğu Kütüphanesi [Yay.], İstanbul 2012. Mustafa Safâyî Efendi, Tezkire-i Safâyî (Nuhbetü'l-Âsâr min Fevâidi'l-Eş'âr), İnceleme- Metin-İndeks, haz. Pervin Çapan, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay., Ankara 2005.
  9. Mutçalı, Serdar, Arapça-Türkçe Sözlük, Dağarcık Yay., İstanbul 1995. el-Münâvî, Abdürraûf, Künûzü'l-hakâik fî hadîsi Hayri'l-halâik [el-Câmi'u's-sagîr'in kenarında] (nşr. Abdülhamîd Ahmed Hanifî), Mısır, ts. Pekolcay, Neclâ v. dğr., İslâmî Türk Edebiyatında Şekil ve Nev'îlere Giriş, Kitabevi Yay., İstanbul 1994. Sâlim Efendi, Tezkiretü'ş-Şu'arâ, haz. Adnan İnce, Atatürk Kültür Merkezi Yay., Ankara 2005.
  10. Şener, H. İbrahim ve Yıldız, Alim, Türk İslâm Edebiyatı, Rağbet Yay., İstanbul 2003.
  11. Tuman, Mehmet Nâil, Tuhfe-i Nailî, Divân Şairlerinin Muhtasar Biyografileri, I-II, haz. Cemâl Kurnaz-Mustafa Tatçı, Bizim Büro Yay., Ankara 2001.
  12. Uzun, Mustafa, "Mi'râciyye", DİA, İstanbul 2005, XXX, 135-140.
  13. Yavuz, Salih Sabri, "Mi'râc", DİA, İstanbul 2005, XXX, 132-135.
  14. Yıldız, Alim, "Hz. Peygamber ile İlgili Edebî Türler", Türk-İslâm Edebiyatı El Kitabı, e