Dergiler / Art-Sanat Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 16

Arşiv Belgelerine Dayanarak Narman Güvenlik Köyü Camii Üzerine Bir Değerlendirme

An Evaluation of the Güvenlik Village Mosque in Narman Based on Archival Documents

Sayfa
181–220
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bununla birlikte harimi tezyin eden süslemelerin Karadeniz camilerinde görülen desenkurgusunu yansıttığı ortaya çıkartılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmaya konu olan ve 1861 tarihinde Saliha Hanım tarafından yaptırılan Narman Güvenlik Köyü Camii’nin eski ismindenhareketle (Gornes) arşiv belgeleri taraması yapılmış ve ulaşılan belgeler okunup değerlendirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu değerlendirmeve karşılaştırma sonucunda köyün, “Karadenizliler” tarafından kurulduğu ve caminin de “Karadenizli” ustalar tarafındaninşa edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bununla birlikte harimi tezyin eden süslemelerin Karadeniz camilerinde görülen desenkurgusunu yansıttığı ortaya çıkartılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Çalışmaya konu olan ve 1861 tarihinde Saliha Hanım tarafından yaptırılan Narman Güvenlik Köyü Camii’nin eski ismindenhareketle (Gornes) arşiv belgeleri taraması yapılmış ve ulaşılan belgeler okunup değerlendirilmiştir. Kitabe tarihiyle de tutarlıolan arşiv belgesinden sonra yapının ahşap destekli olması nedeniyle giriş bölümünde Orta Asya ve Arap Yarımadası’ndanbaşlayan ve Osmanlı Devleti’ni içerisine alan kısa bir ahşap destekli cami gelişimi verilmiştir. Daha sonra yapının eskidenbağlı olduğu bölgeyle birlikte tarihçesi, mimari ve süsleme özellikleri irdelenip fotoğraflar ve çizimlerle desteklenmiştir.Erzurum’un Doğu Karadeniz’e komşu olan bir coğrafyada yer alması nedeniyle hem Doğu Karadeniz’deki hem deErzurum’daki ahşap destekli camilerin karşılaştırılması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yapının kapı kanatlarından başlayanminber, mahfil, vaaz kürsüsü ve tavanında toplanan bezemeler bölgedeki eserlerle mukayese edilmiştir. Bu değerlendirmeve karşılaştırma sonucunda köyün, “Karadenizliler” tarafından kurulduğu ve caminin de “Karadenizli” ustalar tarafındaninşa edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte harimi tezyin eden süslemelerin Karadeniz camilerinde görülen desenkurgusunu yansıttığı ortaya çıkartılmıştır.

Abstract

In this study, archival materials were scanned and the obtained documents were read and evaluated based on the old name of the Güvenlik Village Mosque in Narman, which was built by Saliha Hanım in 1861 (Gornes). In the archival document, which corresponds to the history of the inscription, a short wooden-supported mosque development was presented in the entrance section, beginning with Central Asia and the Arabian Peninsula and ending the Ottoman Empire. Later, the historical, architectural, and ornamental features of the mosque were examined and supported by photographs and drawings. Since Erzurum is near the Eastern Black Sea, there has been a comparison of wooden-supported mosques in both the vicinity of the Eastern Black Sea and Erzurum. Furthermore, the structure’s decorations have been compared with works in the region, beginning with the door wings and progressing to the pulpit, enclosure, preaching podium, and ceiling. Following this analysis and comparison, it was determined that the village was founded by “Karadenizliler” and that the mosque was built by “Black Sea” craftsmen. Additionally, it was discovered that the decorations of the worship area are similar to those observed in mosques along the Black Sea.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖKLER, B. M., DOĞAN, M. E. (2022). Arşiv Belgelerine Dayanarak Narman Güvenlik Köyü Camii Üzerine Bir Değerlendirme. Art-Sanat Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 16, 181–220. https://ajindex.com/articles/450155

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. “Hun ve Göktürk Devrinde Kurgan ve Çadırlar”. Haz. Yavuz Tiryaki, Türk Dünyası Kültür Atlası İslam Öncesi Dönem. İstanbul: Türk Kültürüne Hizmet Vakfı, 1997, 54-61.
  2. Aibai, Aihemaiti. “Uygur Geleneksel Konut Mimarisinin Ekolojik Sürdürülebilirlik Bağlamında İncelenmesi: Kaşgar Tarihi Şehri Örneği”. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2016.
  3. Akok, Mahmut. “Kastamonu’nun Kasaba Köyündeki Candaroğlu Mahmut Bey Camii”. Belleten Dergisi X/38 (1946): 293-301.
  4. Aktemur, Ali Murat. Posof ve Çevresindeki Tarihi Kültür Varlıkları. Erzurum: Zafer Form Ofset, 2016.
  5. Algül, Hüseyin. “Mescid-i Kubâ”. TDV İslam Ansiklopedisi, c. 29. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2004, 279-280.
  6. Altınsapan, Erol. “Sivrihisar‟da Selçuklu Eserleri”. Eskişehir 1. Selçuklu Eserleri Semineri Bildirileri. Eskişehir: Eskişehir Valiliği Yayınları, 1990, 23-28.
  7. Arık, Sibel. “Türk Dokumacılık Sanatında Nar Motifi”. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 6 (1) (2009): 583-593.
  8. Arslan, Muhammet. “Anadolu’da Selçuklu Çağı Cami ve Mescit Mimarisi”. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2017.
  9. Aydın, Hasan Usame. Tarihi Ahşap Camiler. İstanbul: Kutlu Yayınevi, 2017.
  10. Aytekin, Osman. “Artvin’deki Mimari Eserler”. Doktora Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, 1996.
  11. Ball, Warwick. Archaeological Gazetteer of Afghanistan, Tome I, Paris: Éditions Recherche sur les Civilisations, 1982.
  12. Bayhan, Ahmet Ali. Geçmişten Günümüze Ordu’nun Geleneksel Ahşap Camileri. Ordu: Ordu Büyükşehir Belediyesi, 2019.
  13. Bayraktar, Sami. “Samsun ve İlçelerinde Türk Mimari Eserleri”. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2005.
  14. Bozkurt, Nebi. “Çadır”. TDV İslam Ansiklopedisi, c. 8. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1993, 158-162.
  15. Bozkurt, Nebi. Mustafa Sabri Küçükaşçı. “Mescid-i Nebevî”. TDV İslam Ansiklopedisi, c. 29. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2004, 281-290.
  16. Büktel, Yılmaz. Türk Sanat Tarihi (Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Mimarisi). Edirne: Trakya Üniversitesi Yayınları, 1999. Büyük Selçuklu Mirası. I. İstanbul: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, 2013. Büyük Selçuklu Mirası. II. İstanbul: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, 2013.
  17. Can, Yılmaz. “Anadolu Öncesi Türk Kenti”. Türkler Ansiklopedisi, c. 3. Ankara: Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002, 259-278.
  18. Cezar, Mustafa. Anadolu Öncesi Türklerde Şehir ve Mimarlık. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1977.
  19. Çağlıtütüncigil, Ersel. “Türk Süsleme Sanatında Nar: “Form, Köken ve İkonografik Anlamı”. Türklük Bilimi Araştırmaları 33 (201