Dergiler / Art-e Sanat Dergisi / 2020 / Cilt: 13 - Sayı: 25

ANADOLU SELÇUKLU SANATINDA AB-I HAYAT SEMBOLİZMİ

THE LIFE OF WATER SYMBOLISM IN ANATOLIAN SELJUK ART

Sayfa
189–210
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ab-ı hayatiçeren kadeh, vazo veya kantharos tipi kapların yer aldığı farklı ikonografi ve kompozisyonlarda rastlananaz sayıdaki çini örnekleri dönemin taş eserlerindeki örnekleri ile birlikte ele alınarak temanın kültüreletkileşimleri ve ikonografik seyri açısından değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:En eski çağlardan başlayarak ölümlülüğünü bilen ve ölüm acısını tadan insanlığın en büyük arzusu ebedihayata kavuşmak olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle çeşitli kültür ve inanç sistemlerinde, mitler ve efsanelerdeölümsüzlük ya da gençlik veren ab-ı hayat temalı anlatılar oluşmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Ab-ı hayatiçeren kadeh, vazo veya kantharos tipi kapların yer aldığı farklı ikonografi ve kompozisyonlarda rastlananaz sayıdaki çini örnekleri dönemin taş eserlerindeki örnekleri ile birlikte ele alınarak temanın kültüreletkileşimleri ve ikonografik seyri açısından değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

En eski çağlardan başlayarak ölümlülüğünü bilen ve ölüm acısını tadan insanlığın en büyük arzusu ebedihayata kavuşmak olmuştur. Bu nedenle çeşitli kültür ve inanç sistemlerinde, mitler ve efsanelerdeölümsüzlük ya da gençlik veren ab-ı hayat temalı anlatılar oluşmuştur. İçeni ebedi hayata kavuşturduğunainanılan bu efsanevi su, hayat suyu, bengisu, gençlik çeşmesi, hayat kaynağı gibi çeşitli isimlerleanılmıştır. Hayat suyunun mitler, efsaneler, edebi eserler ve hadis kaynaklarındaki anlatılarına kısacadeğinileceği bu makalenin ana noktasını, Anadolu Selçuklu sanatında karşımıza çıkan ab-ı hayatsembolizmi içeren temaların kompozisyon ve ikonografik açıdan incelenmesi oluşturmaktadır. Ab-ı hayatiçeren kadeh, vazo veya kantharos tipi kapların yer aldığı farklı ikonografi ve kompozisyonlarda rastlananaz sayıdaki çini örnekleri dönemin taş eserlerindeki örnekleri ile birlikte ele alınarak temanın kültüreletkileşimleri ve ikonografik seyri açısından değerlendirilecektir.

Abstract

Having been aware of its mortality and experienced the pain of death since the oldest times, the greatest desire of mankind has been to achieve eternal life. For this reason, in various cultures and belief systems, myths and legends, the narratives of the life of water- themed, which gives immortality or youthfulness, have been formed. This legendary water, which is believed to bring those who drink it to the eternal life, is known by various names such as the life of water, the elixir of life, the fountain of youth, and the source of life. The main point of this article through which we will mention briefly on narratives of the life of water in myths, legends, literary works and hadith sources, is the composition and iconographic examination of the themes that contain the life of water symbolism in Anatolian Seljuk art. The small number of tile example in various iconography and compositions with goblet, vase or kantharos type vessels containing the life of water will be handled together with examples from the stone works of the period and evaluated in terms of the cultural interactions and iconographic course of the theme.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çoraklı, B. (2022). ANADOLU SELÇUKLU SANATINDA AB-I HAYAT SEMBOLİZMİ. Art-e Sanat Dergisi, Cilt: 13 - Sayı: 25, 189–210. https://ajindex.com/articles/449580

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Ahmedȋ. (2018). İskendernâme, (çev.) Furkan Öztürk, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  2. And, M. (1998). Minyatürlerle Osmanlı İslam Mitologyası, İstanbul: Akbank Kültür ve Sanat Kitapları. Anonim. (2009). Sikkeler Ne Anlatır? Ortaçağ Anadolu Sikkelerinde Simgeler ve Çok kültürlülük, Yapı Kredi Müzesi Sergi Kataloğu, İstanbul:
  3. Yapı Kredi Yayınları.
  4. Anonim. (2007). Kalanlar, 12. ve 13. Yüzyıllarda Türkiye’de Bizans, ed. Ayla Ödekan, İstanbul Arkeoloji Müzesi Sergi Kataloğu, İstanbul:
  5. Vehbi Koç Vakfı Yayını. Arık, R. (2007a). “Selçuklu Saraylarında Çini”, Anadolu′da Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, ed. Gönül Öney ve Zehra Çobanlı, İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, s.73-101.
  6. Arık, R. (2007b). “Anadolu Selçuklu Saraylarında Çini”, Anadolu Toprağının Hazinesi, İstanbul: Kale Grubu Kültür Yayınları, s.219- 315. Arık, R. (2000). Kubad Abad Selçuklu Saray ve Çinileri, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Bottéro, J. (2006).
  7. Gılgamış Destanı, Ölmek İstemeyen Büyük İnsan, çev. Orhan Suda, İstanbul:
  8. Yapı Kredi Yayınları.
  9. Çoraklı, B. (2013). Tufan Hikâyelerinden Metaforik Bir Uyarlama, Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi, İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eski Çini Onarımları Anasanat Dalı, s.16-26.
  11. Çoraklı, B.(2012). “Çini ve Seramiklerde Tavus Kuşu Figürü”, MSGSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, İstanbul: MSGSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayını, Sayı:6, s.7-16.
  12. Demiriz, Y. (1970). “Konya Müzesinde Özel Durumdaki Bir Kabartma Hakkında”, Sanat Tarihi Yıllığı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, s.221-229.
  13. Devellioğlu, F. (2006 ). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, 23. Basım, Ankara:
  14. Aydın Kitabevi.
  15. Eliade, M. ( 2017). İmgeler ve Simgeler, çev. Mehmet Ali Kılıçbay, Ankara:
  16. Doğu Batı Yayınları.
  17. Eliade, M. ( 2009). Dinler Tarihine Giriş, çev. Lale Arslan, İstanbul:
  18. Kabalcı Yayınevi.
  19. Eliade, M. ( 1999). Şamanizm, çev. İsmet Berkan, Ankara:
  20. İmge Kitabevi.
  21. Esin, E. (1970). “Bağdaş ve Çökmek Türk Töresinde İki Oturuş Şeklinin Kadim İkonografisi”, Sanat Tarihi Yıllığı, Sayı: 3,İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, s.231-242.
  22. Hançerlioğlu, O. ( 2004 ). Dünya İnançları Sözlüğü, 4. Basım, İstanbul:
  23. Remzi Kitabevi.
  24. Kaya, L.G. (2005). “Taht ve Eğlence Sahneli Anadolu Şamdanları”, Sanat Tarihi Dergisi, Sayı: XIV1, s.157-191.
  25. Kuban, D. (1999).
  26. Divriği Mucizesi, Selçuklular Çağında İslam Bezeme Sanatı Üzerine Bir Deneme, İstanbul: Yapı Kredi Yayınl