Dergiler / Arkeoloji ve Sanat / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 153

Harput Kabartması Anadolu Uygarlıklarına Yeni Bir Katkı

THE HARPUT RELIEF: A NEW CONTRIBUTION TO ANATOLIAN CIVILIZATIONS

Sayfa
8–17
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kabartma, Elazığ-Malatya bölgesi Orta Tunç I özelliklerini gösteren seramiklerle birlikte, ağır yangın geçirerek son bulmuş bir mimari içinde ele geçmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geçtiğimiz aylarda Elazığ yakınındaki Harput'ta rastlantı sonucu büyük bir kabartma ele geçti. 2,72 x 2,42 m boyutlarındaki kabartma yöresel kumtaşı bir kayaç üzerine işlenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mısır etkili tüylü bir başlık giyen tanrıçanın bacakları birbirine dolanmış durumda ifade edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Kabartma, Elazığ-Malatya bölgesi Orta Tunç I özelliklerini gösteren seramiklerle birlikte, ağır yangın geçirerek son bulmuş bir mimari içinde ele geçmiştir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Geçtiğimiz aylarda Elazığ yakınındaki Harput'ta rastlantı sonucu büyük bir kabartma ele geçti. 2,72 x 2,42 m boyutlarındaki kabartma yöresel kumtaşı bir kayaç üzerine işlenmiştir. Üzerindeki ana tema bir kalenin fethi ve savaş esirlerinin kralın huzuruna çıkarılışıyla ilgilidir. Yatay kuşaklar halindeki sahnelerde alttan üste doğru savaşın episodları resmedilmiştir. Ortadaki savaş sahnelerinde özellikle büyük bir ahşap kulenin surlara yaklaşması ve kalenin yanışı anlatılmıştır. Sağda kent kapısı üzerindeki iki çıplak erkek figürünün başlarına kartal pençeli ayaklarıyla basarak yükselen, sarkık kanatlı bir tanrıça figürüne yer verilmiştir. Mısır etkili tüylü bir başlık giyen tanrıçanın bacakları birbirine dolanmış durumda ifade edilmiştir. Genç ve çıplak bir erkek figürünü ensesinden kavramış olarak gösterilen bu ilginç tanrıça figürünün benzerlerine eski Babil silindir mühür baskıları ile Kassit dönemine ait bir kudurru üzerinde rastlanır. Kabartmanın üst kuşakları, zaferle sonuçlanan mücadelenin ardından, elleri kelepçeli çıplak esirlerinin silahlı askerler tarafından kralın huzuruna çıkarılışı şeklindeki figüratif temalarla son bulur. Bu sahneler Mezopotamya'nın Erken Sülaleler döneminden beri kalıplaşmış askeri zafer repertuarının tekdüze bir tekrarı görünümündedir. Sağdaki en üst kuşakta kral, çıplak düşman askerleri üzerinde duran arkalıksız sandalyeye oturmuş, sağa bakar durumda ve profilden gösterilmiştir; sağ elinde duckbill türünde gözlü bir balta tutar. Harput kabartması stilistik ve ikonografik açılardan ilk bakışta MÖ 2300-2150 tarihlerinde Mezopotamya'da güçlü bir krallık kurmuş olan Akkad ekolünün etkilerini taşır. Daha çok da NaramSin ve ardılları dönemindekilerle kıyaslanması gerekir. Ancak monolitik figüratif alanın kullanımı açısından eşsizdir ve Naram-Sin kabartmalarından daha gelişkin bir anlayışın ürünüdür. Kabartma, Elazığ-Malatya bölgesi Orta Tunç I özelliklerini gösteren seramiklerle birlikte, ağır yangın geçirerek son bulmuş bir mimari içinde ele geçmiştir

Abstract

In spring 2016, a large relief was accidentally discovered in Harput near Elazığ. The relief, measuring 2.72 x 2.4 m, is carved on a local sandstone slab. The main subject of the relief is the capture of a fortress and the presentation of war captives to the king. Episodes of the battle are depicted in registrars arranged horizontally from the bottom to the top. Towards the middle of the relief, a giant wooden tower is pictured close to the fortifications of the attacked city, which is depicted in flames. To the right, a goddess figure with the claws of an eagle and lowered wings is represented stepping over two naked male figures lying on top of the city gate. The hairdo of the goddess shows Egyptian influence while her legs are shown as twisted. This interesting goddess image, who is apparently strangling a naked male figure, that there are similarities on Old Babylonian cylinder seal impressions and a kudurru from the Kassite Period. The upper registers of the relief show naked prisoners of war with tied hands, who are brought before the king by armed soldiers. These narrative scenes seem to repeat the conventional representation of military victory scenes that date back to the Early Dynastic Period in Mesopotamia. On the top right register, the king is depicted sitting on a backless chair on top of naked enemy figures, looking to the right and shown in profile. He holds a fenestrated axe of duckbill type in his right hand.At first sight, the stylistic and iconographic features of the Harput relief recall an Akkadian style of art, especially the artistic representations of Naram-Sin and his successors. However, it is unique in terms of its use of the monolithic figurative space and displays a more advanced artistic representation than Naram-Sin. The relief was discovered in a heavily-burned architectural layer together with Middle Bronze Age I pottery typical of the Elazığ-Malatya region. Therefore, we suggest that this relief should to be dated to 2000-1850 B.C

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ABAY, E., DEMİR, B., SEVİN, V. (2022). Harput Kabartması Anadolu Uygarlıklarına Yeni Bir Katkı. Arkeoloji ve Sanat, Cilt: 0 - Sayı: 153, 8–17. https://ajindex.com/articles/448640

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Akkermans, P. M. M. G. ve G. M. Schwartz 2003. The Archaeology of Syria: From Complex Hunter-Gatherers to Early Urban Societies (ca. 16,000-300 BC). Cambridge World Archaeology. Cambridge University Press,
  2. Cambridge. Barrelet, M.-T. 1959. “Notes sur quelques sculptures mésopotamiennes de l’époque d’Akkad”, Syria 36/1-2: 20-37. Börker-Klähn, J. 1982. Altvorderasiatische bildstelen und vergleichbare Felsreliefs. Philipp von Zabern, Mainz am Rhein. Di Nocera, G. M. 1998. Arslantepe 8: Die siedlung der Mittelbronzezeit von Arslantepe. Visceglia, Roma. Foster, B. R. 1985. “The Sargonic Victory Stele from Telloh”, Iraq 47: 15-30.
  3. Frankfort, H. 1937-39. “The Burney Relief”, Archiv für Orientforschung XII: 128-135.
  4. Kantor, H. J. 1966. “Landscape in Akkadian Art”, Journal of Near Eastern Studies 25: 145-152.
  5. King, L. W. 1912. Babylonian Boundary Stones and Memorial Tablets in the British Museum I-II. British Museum, London. Lehmann-Haupt, C. F. 1906. Materialien zur älteren Geschichte Armeniens und Mesopotamiens. Weidmannsche Buchhandlung, Berlin. Lehmann-Haupt, C. F. 1910.
  6. Armenien einst und jetzt, Reisen und Forschungen. Behr, Berlin. Mellink, M. 1963. “An Accadian Illustration of a Campaign in Cilicia?”, Anadolu/Anatolia 7: 102- 115. Nadali, D. ve L. Verderama 2008. “The Akkadian 'Bello Stile'”, R. D. Biggs vd. (yay.) Proceedings of the 51st Rencontre Assyriologique Internationale: 309-320.
  7. Chicago. Nigro, L. 1998. “Two Steles of Sargon: Iconography and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief”, Iraq 60: 85-102.
  8. Nigro, L. 2001-2003. ”La Stele di Rimush da Tello: E L’Indicazione del Rangodei Vintinel Rilievo Realle Accadico”, Scienze dell’Antichita Storia Archeologia Antropologia 11: 71-93.
  9. Orthmann, W. 1985. Der Alte Orient. Propylaen Kunstgeschichte Band 18, Propyläen Verlag, Berlin. Özgüç, T. 2003. Kültepe Kaniš / Neša. The Earliest International Trade Center and the Oldest Capital City of the Hittites. Middle Eastern Culture Center in Japan, İstanbul.
  10. Sevin, V. 1987. “İmikuşağı Kazıları, 1986“, Kazı Sonuçları Toplantısı IX/I: 299-333.
  11. Winter, I. 2010. “Tree(s) on the Mountain: Landscape and Territory on the Victory Stele of NaramSin of Agade”, On Art in the Ancient Near East II: From the Third Millennium B.C.: 109-132.
  12. Brill, Leiden. Yiğit, T. 2006. “Urşu Kuşatması Metninin Yeniden Degerlendirilmesi”, Anadolu/Anatolia 31: 35-40.