Dergiler / Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: İDEKTA

Baba Tâhir-i ‘Uryân’ın Eserlerinde Bireysel ve Toplumsal Eleştiri

Individual and Social Criticism in Baba Tahir-i ‘Uryan’s Works

Sayfa
117–129
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede Baba Tâhir-i ‘Uryan’ın kısaca hayatı verilip eserleri tanıtıldıktan sonra eserlerinde değindiği bireysel ve toplumsal eleştiriler hakkındaki görüşlerini irdelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Baba Tâhir-i ‘Uryan kesin olmamakla birlikte 10.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yüzyılın ikinci yarısı ile 11.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede Baba Tâhir-i ‘Uryan’ın kısaca hayatı verilip eserleri tanıtıldıktan sonra eserlerinde değindiği bireysel ve toplumsal eleştiriler hakkındaki görüşlerini irdelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Baba Tâhir-i ‘Uryan kesin olmamakla birlikte 10. Yüzyılın ikinci yarısı ile 11. Yüzyılın ilk çeyreğinde bugünkü İran’ın Hemedan şehrinde yaşamış ve aynı yerde vefat etmiş büyük bir mutasavvıf ve şairdir. Arkasında dört eser bırakmıştır. Bunlar Dûbeytîller adında Kürtçe’nin Lori lehçesi ile yazılmış bir divan, bentlerden oluşan şiirler, el-Kelimâtu’l-Kisâr adında Arapça nesir şeklinde yazılmış ve adeta bir tasavvuf lügati şeklinde olan eseri ile gazelleridir. Baba Tâhir genel olarak eserlerinde ilahi aşk-ı ele almaktadır. Bu makalede Baba Tâhir-i ‘Uryan’ın kısaca hayatı verilip eserleri tanıtıldıktan sonra eserlerinde değindiği bireysel ve toplumsal eleştiriler hakkındaki görüşlerini irdelenecektir.

Abstract

Although it is not certainly, Baba Tâhir-i ‘Uryan is was a great sufi and poet who lived in the city of Hamedan in today's Iran in the second half of the 10th century and in the first quarter of the 11th century. He left four works behind. These are a diwan named Dûbeytîl, written in the dialect of Lori, and his work, which is written in the form of an Arabic prose called al-Kelimâtu'l-Kisâr and is almost like a sufi glossary. Baba Tâhir generally deals with divine love in his works. Through this article, after giving the life of Baba Tâhir-i ‘Uryan briefly and introducing his works, we will check his views on the individual and social criticisms he mentioned in his works.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sönmez, N. (2022). Baba Tâhir-i ‘Uryân’ın Eserlerinde Bireysel ve Toplumsal Eleştiri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: İDEKTA, 117–129. https://ajindex.com/articles/439739

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Abdulhuseyn Zerîn Kûb. (1377). Tarîh-i Merdûm-i İran Ez Zebân-ı Sâsâniyân Tâ Pâyan-ı Âl-i Büveyh, Tahran: Müessese-i İntişârât-ı Emir Kebîr. Adak, A. (2019). Teşeyên Nezmê di Edebiyata Kurdî ya Klasik de, İstanbul: Nûbihar Yayınları. Baba Merduh Rûhânî. (1386). Târîh-i Meşâhîr-i Kurd Urefâ-Ulemâ-Udebâ-Şuarâ, (Haz., Muhammed Macid Merduh Rûhânî), Tahran: Çâp Surûş. Baba Tahirê Uryan. (1998). Dubeyti, (Çev., Sabah Kara), İstanbul: Nûbihar Yayınları.
  2. Babacan, İ. (2010). Ehl-i Hak Baba Tâhir Uryan: Zerdüşt, (Haz., Ömer Uluçay), Adana: Gözde Yayınları.
  3. Cebecioğlu, E. (2014). Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Ankara: Otto Yayınları. Cevad Maksûd. (1384). Şerh-i Ahwâl ve Âsâr ve Dûbeytîhâ-yi Baba Tâhir-i Uryân, Tahran: Silsile-i İntişârât-ı Millî. el-Cevherî, Ebû Nasr İsmâîl b. Hammâd. (1979). Tâcu’l-Luga ve Sıhâhu’l-Arabiyye, tahk. ve tab. Dâru İhyâi Turâsi’l-Arabî, Beyrut. Çelenk, A. (2019). Baba Tâhir-i ‘Uryân’ın Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çelik, A. F. (2015). “Baba Tâhir-i Hemedanî Divanının Mehdî-i Hamîdî Nûshasında Geçen Dobeytîleri ve Türkçe Tercümesi”, Doğu Esintileri: İranoloji, Fars Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi”, Erzurum, 3, 247-293.
  4. Çiftçi, H. (2002). Klâsik Fars Edebiyatında Hiciv ve Sosyal Eleştiri, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  5. Devellioğlu, F. (2007). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, (Haz. ve Yayınlayan, Aydın Sami Güneçyal), Ankara:
  6. Aydın Kitabevi Yayınları.
  7. Durmus, İ. (1998). “Hezl: Arap Edebiyatı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XVII/305-306, İstanbul:
  8. TDV Yayınları.
  9. Durmuş, İ. (1998). “Hiciv”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XVII/447, İstanbul: TDV Yayınları. Ebü'l-Fidâ, ‘İmâdu’d-Dîn İsmail b. Muhammed b. Ömer. (1840). Takvîmu’l-Buldân, (nşr., M. Le Baron Mac Guckin De Slane), Paris: Dâru’t-Tıbâ‘ati’s-Sultâniyye. Emir Şerefhan Bidlisi. (?). Şerefname Tarîhi Mufesseli Kurdıstan, Haz. Muhammed Abbasi, Tahran: Neşr-i Hedis. Georg Léon Leszczynski. (2014). “Baba Tâhir Uryan’ın Rubaileri ve İlahi Aşkın Gözyaşları”, Ezidi, Kızılbaş, Yaresan Kürtler Belgelerle Kürdistan’da Gizli Dinler, (haz., Mehmet Bayrak, Çev., Salman Kanar), Ankara:
  10. Özge Yayınları.
  11. Gerdi, A. (2019).
  12. Serwa, Erbil: Aras Yayınları.
  13. Gökalp, Z. (2011). Kürt Aşiretleri Hakkında Sosyolojik Tetkikler, İstanbul: İstanbul Kaynak Yayınları. el-Hamevî, Ebû Abdillâh Şihâbüddîn Yâkūt b. Abdillâh el-Hamevî el-Bağdâdî er-Rûmî. (1397). Mu‘ce