KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bilimname / 2017 / Cilt: 2017 - Sayı: 33

İbn Tabâtabâ’ya Göre Şiirin Mahiyeti Ve Türleri

Mücahit KÜÇÜKSARI
Sayfa
89–118
Yayın Tarihi
2017-05-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ardından da lafız ve anlam ögelerini merkeze alınarak yapmış olduğu şiir tasnifi incelenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Ebu’l-Hasen İbn Tabâtabâ edebî tenkit alanında dikkat çeken isimlerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zira klasik Arap şiirine yönelik yapıcı eleştirileri, farklı meselelerdeki yenilikçi yaklaşımları ve aynı zamanda geleneğe olan saygısı onu önemli bir isim haline getirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Ardından da lafız ve anlam ögelerini merkeze alınarak yapmış olduğu şiir tasnifi incelenmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler : İbn Tabâtabâ · Edebî Tenkit · Şiir

Özet

Öz Ebu’l-Hasen İbn Tabâtabâ edebî tenkit alanında dikkat çeken isimlerden biridir. Zira klasik Arap şiirine yönelik yapıcı eleştirileri, farklı meselelerdeki yenilikçi yaklaşımları ve aynı zamanda geleneğe olan saygısı onu önemli bir isim haline getirmektedir. Edebi açıdan çok canlı bir dönemde yaşamıştır. Bu dönemde pek çok eser kaleme alınmış ve edebiyat alanında yenilik hareketleri hız kazanmıştır. İbn Tabâtabâ da eserleri ile, bu alana katkı yapan edebiyatçılardandır. Kaynaklarda sekiz eserinden söz edilmektedir. Günümüze de ulaşan ‘İyâru’ş-şi‘r adlı eserinde, edebî tenkit alanındaki farklı meselelere dair görüşlerini görmek mümkündür. ‘İyâru’ş-şi‘r, metodu ve konuları bakımından pek çok edebi tenkit eserinden farklı özelliklere sahiptir. Kendisinden önce yazılmış bazı eserlerde olduğu gibi, sadece şiir dili ve lahn gibi meselelere odaklanmamıştır. Asıl telif sebebi, şiir sanatını edebi kıstaslara göre ortaya koymaktır. Bu bağlamda İbn Tabâtabâ, farklı edebiyatçıların görüşlerini kendi tecrübe ve birikimleri ile birleştirerek, şiiri iyi-kötü şeklinde ayırt etmeyi amaçlamıştır. Bir şair olmasının da avantajı ile şiir yazımında karşılaşılabilecek güçlükleri ortaya koyarken bunların çözüm önerilerini de sunmuştur. İbn Tabâtabâ’nın edebî tenkitçiliğini farklı yönleriyle görebilme amacı taşıyan bu çalışma, şiirin mahiyeti ve türleri konuları ile sınırlandırılmıştır. Bu sınırlandırma yapılırken, tenkitçiliğinin yanı sıra bir şair olması da göz önünde bulundurulmuş ve şiir mefhumuyla ilgili fikirlerinin ayrıca önemli olduğu düşünülmüştür. Bu bağlamda öncelikle şiirin tarifi ve ön şartlarıyla ilgili olarak ortaya koyduğu düşünceler farklı edebiyatçıların görüşleri de zikredilerek değerlendirilmiştir. Ardından da lafız ve anlam ögelerini merkeze alınarak yapmış olduğu şiir tasnifi incelenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÜÇÜKSARI, M. (2017). İbn Tabâtabâ’ya Göre Şiirin Mahiyeti Ve Türleri. Bilimname, Cilt: 2017 - Sayı: 33, 89–118. https://ajindex.com/articles/43803

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. ‘ABBÂS, İhsân, Târîhu’n-nakdi’l-edebî ‘inde’l-‘Arab, 4.bs., Dâru’s-Sekâfe, Beyrut, 1983. ‘ABDUL‘ÂL, ‘Abdusselâm ‘Abdulhafîz, Nakdu’ş-şi‘r beyne İbn Kuteybe ve İbn Tabâtabâ el-‘Alevî, Dâru’l-Fikri’l-‘Arabî, Kahire, 1978. ABDUDDÂYİM, Sâbir, Mûsîka’ş-şi‘ri’l-‘Arabî, 2.bs., Mektebetu’l-Hâncî, Kahire, 1993. ‘ASKERÎ, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillâh b. Sehl, Kitâbu’s-Sınâ‘ateyn, el-Mektebetu’l-‘Unsuriyye, Beyrut, h. 1419. BAĞDATLI İSMAİL PAŞA, İbn Muhammed Emin b. Mîr Selîm, Îdâhu’l-meknûn fî’z-zeyli ‘alâ Keşfi’z-zunûn, thk. Şerafettin Yaltkaya-Rıfat Bilge, Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabî, Beyrut, ty. BAĞDATLI İSMAİL PAŞA, Hediyyetu’l-‘ârifîn esmâu’l-muellifîn ve âsâru’l-musannifîn, Vekâletu’l-Me‘ârif, İstanbul, 1951. BEKKÂR, Yûsuf Huseyn, Binâu’l-kasîde fi’n-nakdi’l-‘Arabiyyi’l-kadîm, Dâru’l-Endelus, Beyrut, 1982.
  2. BENLİ, Mehmet Sami, “İbn Tabâtabâ, Ebü’l-Hasan” DİA, İstanbul, 1999. BESYÛNÎ, Ahmed Mansûr, el-Husûme beyne’l-kadîm ve’l-cedîd fi’n-nakdi’l-‘Arabiyyi’l-kadîm, 1.bs., Mektebetu’l-Fellâh, Kuveyt, 1981. BUNDÂRÎ, Hasen, es-San‘atu’l-fenniyye fi’t-turâsi’n-nakdî, 1.bs., Merkezu’l-Hadârati’l-‘Arabiyye, Kahire, 2000. CÂHIZ, Ebû Osmân ‘Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Kinânî, el-Hayevân, 2.bs., Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, h. 1424. CÂHIZ, Ebû Osmân ‘Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Kinânî, el-Beyân ve’t-tebyîn, Dâru Mektebeti’l-Hilâl, Beyrut, 1983. CURCÂNÎ, Abdülkâhir b. Abdirrahmân b. Muhammed, Delâilu’l-i‘câz, thk. Mahmûd Muhammed Şâkir, Matba‘atu’l-Medenî, Kahire, 1992.
  3. DAYF, Şevkî, Târîhu’l-edebi’l-‘Arabî el-‘Asru’l-‘Abbasî es-sânî, Dâru’l-Me‘ârif, Kahire, ty. DAYF, Şevkî, Fi’n-nakdi’l-edebî, 9.bs., Dâru’l-Me‘ârif, Beyrut, 2004.
  4. DURMUŞ, İsmail, “Şiir”, DİA, İstanbul, 2010. EMÎN, Ahmed, en-Nakdu’l-edebî, Matba‘atu Lecneti Te’lîf ve’t-Terceme ve’n-Neşr, Kahire, 1952. EMÎN, Muhsin, A‘yânu’ş-şî‘a, thk. Hasen el-Emîn, Dâru’t-Te‘âruf, Beyrut, 1983. HEDDÂRE, Muhammed Mustafa, Muşkiletu’s-serikât fi’n-nakdi’l-‘Arabî, Mektebetu’l-Anclû, Kahire, 1958.
  5. İBN ABDURABBİH, Ebû Ömer Şihâbuddîn Ahmed b. Muhammed, el-‘İkdu’l-ferîd, Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, h. 1404. İBN HALDÛN, Ebû Zeyd Veliyyuddîn Abdurrahmân b. Muhammed, Mukaddime, thk. Abdullah Muhammed ed-Dervîş, 1.bs., Dâru’l-Belhî, Dimaşk, 2004.
  6. İBN MÜNKIZ, Ebu’l-Muzaffer Mecduddîn Usâme b. Mukallid b. Nasr, el-Bedî‘ fî nakdi’ş-şi‘r, thk. Ahmed Ahmed Bedevî, Vizâratu’s-Sekâfe ve’l-İrşâd, by., ty. İBN RAŞÎK, Ebû Ali el-Hasen el-Kayravânî el-Ezdî, el-‘Umde fî mehâsini’ş-şi‛r ve âdâbih, thk. Muhammed Muhyiddîn Abdülhamîd, 5.bs.,