Dergiler / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Ârifî’nin Kenzu’r-rumûz Adlı MesnevisiÜzerine Bir İnceleme

A Study on Ârifî's Masnawi Named Kenzu'r-rumûz

Sayfa
1364–1393
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bazı klasik Türk edebiyatı şairlerinin Farsça mesnevileri tercüme veya şerh etmesi, yine bu mesnevilere nazireler yazması söz konusu tesiri açıkça göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik Türk edebiyatı geleneğine ait mesnevilerin bir kısmı, İran edebiyatındaki numunelerin tesiri altında kaleme alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dolayısıyla bu neviden mesneviler, tasavvuf ile klasik Türk şiiri arasındaki münasebetin anlaşılması ve klasik İran edebiyatından Türkçeye tercüme edilen eserlerin hüviyetinin ortaya konulması için büyük önem arz etmektedir.Bu makalede Emir Hüseynî Sâdât el-Gûrî el-Herevî tarafından Farsça kaleme alınan Kenzu’rrumûz adlı dinî-tasavvufi mesnevi ve bu mesnevinin daha önce ilmî bir çalışmaya konu olmamış aynı isimli Türkçe tercümesi tanıtılacaktır. 943 beyitten oluşan söz konusu tercüme, Ârifî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alınmış olup tek nüshası Leipzig Üniversitesi Kütüphanesi İslam El Yazmaları Bölümünde bulunmaktadır.Makalenin “Giriş” bölümünden sonra Emir Hüseynî’nin hayatı, eserleri ve Kenzu’r-rumûz adlı mesnevisi hakkında malumat verilecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bazı klasik Türk edebiyatı şairlerinin Farsça mesnevileri tercüme veya şerh etmesi, yine bu mesnevilere nazireler yazması söz konusu tesiri açıkça göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Klasik Türk edebiyatı geleneğine ait mesnevilerin bir kısmı, İran edebiyatındaki numunelerin tesiri altında kaleme alınmıştır. Bazı klasik Türk edebiyatı şairlerinin Farsça mesnevileri tercüme veya şerh etmesi, yine bu mesnevilere nazireler yazması söz konusu tesiri açıkça göstermektedir. Farsçadan Türkçeye tercüme edilen mesneviler arasında dinî-tasavvufi ve ahlaki konuları ihtiva edenlerin sayısı oldukça fazladır. Dolayısıyla bu neviden mesneviler, tasavvuf ile klasik Türk şiiri arasındaki münasebetin anlaşılması ve klasik İran edebiyatından Türkçeye tercüme edilen eserlerin hüviyetinin ortaya konulması için büyük önem arz etmektedir.Bu makalede Emir Hüseynî Sâdât el-Gûrî el-Herevî tarafından Farsça kaleme alınan Kenzu’rrumûz adlı dinî-tasavvufi mesnevi ve bu mesnevinin daha önce ilmî bir çalışmaya konu olmamış aynı isimli Türkçe tercümesi tanıtılacaktır. 943 beyitten oluşan söz konusu tercüme, Ârifî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alınmış olup tek nüshası Leipzig Üniversitesi Kütüphanesi İslam El Yazmaları Bölümünde bulunmaktadır.Makalenin “Giriş” bölümünden sonra Emir Hüseynî’nin hayatı, eserleri ve Kenzu’r-rumûz adlı mesnevisi hakkında malumat verilecektir. Ardından Ârifî’nin Kenzu’r-rumûz’u şekil, muhteva, üslup ve tercüme özellikleri bakımından ele alınarak eserin Türk edebiyatındaki yeri tespit edilmeye çalışılacaktır.

Abstract

Some of the masnawis belonging to Turkish classical literature tradition were written under theinfluence of samples in Iranian literature. The fact that some classical Turkish literature poets translatedor interpreted the Persian masnawis, and again wrote commentaries on these masnawis, clearly showsthe influence in question. Among the masnawis translated from Persian to Turkish, the number of thosewho contain religious, sufi and morality issues is decidedly high. Turkish classical literature is significantfor understanding the proper relationship between sufism and classical Turkish poetry and for revealingthe decency of the works translated from classical Iranian literature into Turkish. In this article, the religious-sufi masnawi named Kenzu'r-rumûz written in Persian by EmirHüseynî Sâdât al-Gûrî al-Herevî and its Turkish translation with the same name, which has not beenthe subject of a scientific study before, will be introduced. The translation, which consists of 943 couplets,was written by a poet with the pseudonym Ârifî, and the only copy is in the Islamic ManuscriptsDepartment of the Leipzig University Library. After the "Introduction" part of the article, information will be given about Emir Hüseynî's life,works and his masnawi named Kenzu'r-rumûz. Next, Ârifî's translation named Kenzu'r-rumûz will bediscussed in terms of form, content, style and translation features and the place of this work in Turkishliterature will be examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

NALBAT, M. (2022). Ârifî’nin Kenzu’r-rumûz Adlı MesnevisiÜzerine Bir İnceleme. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 1364–1393. https://ajindex.com/articles/432314

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Arıkan, M. (2018). Fenâdan bekâya ip atmak: Fâtih Sultan Mehmed’in özel kütüphanesindeki tasavvuf eserleri. Alkan, E. ve Arı, O. S. (ed.), Osmanlı’da İlm-i Tasavvuf (1. Baskı, s. 59-82). İsar Yayınları. Ârifî, Kenzu’r-rumûz. Leipzig Üniversitesi Kütüphanesi İslam El Yazmaları Bölümü, No: B. Or. 103, v. 179r-207r. Atasoy, F. O. (2001). Melhame-i Şeyh Vefa giriş-metin-sözlük. (Tez No:106696) [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  2. Bilgin, A. (2014). Türk tasavvuf edebiyatının mahiyeti. Türkiyat Mecmuası, 24 (Bahar). Bursalı Mehmed Tâhir. (2016). Osmanlı müellifleri (haz. M. Yekta Saraç). Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA). Canım, R. (2018). Latîfî-Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-nuzemâ. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  3. Celepoğlu, A. (1076). Ârifî. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. Dergâh Yayınları. C. 1. Cengiz, M. (2012). Manzum bir tasavvuf klasiği olarak Gülşen-i Raz. Tasavvuf. 30 (2). Cengiz, M. (2014). Bir tasavvuf klasiği olarak Mahmûd Şebüsterî'nin Gülşen-i Râz mesnevîsi. (Tez No: 385558) [Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  4. Cunbur, M. (2002). Ârifî. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. C. 1. Emîr Hüseynî, Kenzu’r-rumûz, Milli Kütüphane Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi, No: 06 Hk 879/6. Emîr Hüseynî, Kenzu’r-rumûz, İBB Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı, No: OE_Yz_0827/02. Eraslan, K. (2000). Ahmed-i Yesevî. Kurnaz, C. & Tatçı, M. (haz.), Yesevilik Bilgisi, MEB Yayınları.
  5. Eraydın, S. (2011). Tasavvuf ve tarikatlar (9. Baskı). İFAV Yayınları.
  6. Erdemir, A. (1999). Muslihu’d-din Mustafa İbn Vefâ hayatı eserleri tesirleri ve manzum eserlerinin tenkidli metni. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Erdoğan, A. (1941). Fâtih Mehmed devrinde İstanbul’da bir Türk mütefekkiri Şeyh Vefa hayatı ve eserleri. Ahmed İhsan Basımevi. Ergun, S. N. (t.y.). Türk şairleri. Suhulet Basımevi. Gül, K. (2020). İsmâil Rusûhî Ankaravî ve tefsir anlayışı. (Tez No: 652966) [Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  7. Hacı Ahmed Efendi, Avârifü’l-maârif, Kastamonu İl Halk Kütüphanesi, No: 3149. İsen, M. (2017). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  8. Kartal, A. (2013). Doğu’nun uzun hikâyesi. Doğu Kütüphanesi. Kâtip Çeleb