Dergiler / AKADEMİAR Akademik İslam Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 9 - Sayı: 9

EBÛ HANÎFE VE GAZZÂLÎ’DE KÜLLÎ FIKIH VİZYONU

Holistic Fiqh Vision in Abū Hanīfa and al-Ghazālī

Sayfa
9–35
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada bilgide bütünlük sorunu fıkhınaslî-küllî anlamına ircâ problemi özelinde Ebû Hanîfe ve onun küllî fıkıh tasavvurunusistemli ve tutarlı bir söyleme kavuşturan fakîh olarak takdim edilen Gazzâlî üzerinden ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Allah’ın varlığı ve birliği (tevhîd) ilkesi üzerine inşâ edilen İslam hakikat anlayışı varlığın mutlak Bir ile olan ilişkisini görmek ve cümle varlığı mutlak Bir’e ircâedebilmek için gerekli bakış ve tasavvurlar sunar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sonraki asırlarda insan için bilmeye konu olan mesâilin ayrıştırılarak farklı ilimdallarının hususi araştırma alanlarına dönüşmesinden sonra zuhûr eden bilgide bütünlüğün kaybı problemi hicri birinci asırdan itibaren islâm mütefekkirlerini meşguletmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada bilgide bütünlük sorunu fıkhınaslî-küllî anlamına ircâ problemi özelinde Ebû Hanîfe ve onun küllî fıkıh tasavvurunusistemli ve tutarlı bir söyleme kavuşturan fakîh olarak takdim edilen Gazzâlî üzerinden ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Allah’ın varlığı ve birliği (tevhîd) ilkesi üzerine inşâ edilen İslam hakikat anlayışı varlığın mutlak Bir ile olan ilişkisini görmek ve cümle varlığı mutlak Bir’e ircâedebilmek için gerekli bakış ve tasavvurlar sunar. Bu ilkenin doğal neticesi olarakbilgide birlik ideali de bilgiyi nihâî anlamda tek bir gâyeye odaklar. Bu gâye öncekendilik bilgisi anlamında “ma’rifetü’n-nefs” ve bu bilgi aracılığı ile elde edilecek olan“ma’rifetullah” bilgisidir. Nübüvvet asrındaki aslî-küllî kullanımı itibariyle bütüncüldin bilgisini temsil eden “fıkıh” bu tasavvurun kavramsal ifadesi olarak anlaşılmıştır. Sonraki asırlarda insan için bilmeye konu olan mesâilin ayrıştırılarak farklı ilimdallarının hususi araştırma alanlarına dönüşmesinden sonra zuhûr eden bilgide bütünlüğün kaybı problemi hicri birinci asırdan itibaren islâm mütefekkirlerini meşguletmiştir. Mezkûr problemin çözümüne yönelik teklifler arasında Ebû Hanîfe’nin küllîfıkıh tasavvuru ve onunla aynı vizyonu paylaşan Gazzâlî’nin getirdiği açılımlar Müslüman tefekkürü derinden etkilemiştir. Bu çalışmada bilgide bütünlük sorunu fıkhınaslî-küllî anlamına ircâ problemi özelinde Ebû Hanîfe ve onun küllî fıkıh tasavvurunusistemli ve tutarlı bir söyleme kavuşturan fakîh olarak takdim edilen Gazzâlî üzerinden ele alınmıştır.

Abstract

The understanding of the truth of Islam, built on the principle of the existence and unity of Allah, offers the necessary perspectives and realization to see the relationship of existence with the absolute One and to be able to convene the whole existence to the absolute One. As a natural result of this principle, the ideal of unity in knowledge also focuses knowledge on a single goal in the ultimate sense. This purpose is firstly “ma’rifetu’n-nafs” in the sense of self-knowledge and “ma’rifatullah” knowledge to be obtained through this knowledge. Fiqh, which represents the holistic knowledge of religion in the age of prophecy, is understood as the conceptual expression of this vision. The problem of loss of integrity in knowledge, which emerged after the separation of the issues (مسائل (and transformed into the research interests of different branches of science, has occupied Islamic thinkers since the first century. Among the proposals for the solution of the aforesaid problem, Abu Hanifa’s holistic view of fiqh and the initiatives brought by Ghazali who shared the same vision with him affected deeply Muslim thought. In this study, the problem of integrity in knowledge is discussed -in particularly turning to the problem of ircâ from the original-universal meaning of fiqh- via Abu Hanifa and Ghazali, who is presented as a faqih, who brings his universal envisagement of fiqh into a systematic and coherent discourse.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KORUCU, B. (2022). EBÛ HANÎFE VE GAZZÂLÎ’DE KÜLLÎ FIKIH VİZYONU. AKADEMİAR Akademik İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 9, 9–35. https://ajindex.com/articles/431589

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Aclûnî, Ebü’l-Fida İsmail b. Muhammed, Keşfü’l-hafâ ve müzîlü’l-ilbâs ammâ iştehere mine’l-ehâdîs alâ elsineti’n-nâs, Mektebetü’l-Kudsî, Beyrut 1351. Âmülî, Haydar, Câmiʿu’l-esrâr, Tahran 1969.
  2. Başer, Hacı Bayram, Sünni Tasavvufun Teşekkül Sürecinde Şeriat-Hakikat İlişkisi Sorunu (Hicrî III. ve IV. Yüzyıllar) (Doktora Tezi), İstanbul Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2015. Beyâzîzâde, Ahmed b. Hasan b. Sinânü’d-dîn, el -Usûlü’l-münîfe li’l-İmâm Ebu Hanîfe, thk.: ve trc.: İlyas Çelebi, Marmara Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul 2000. Bursevî, İsmail Hakkı, Kenz-i Mahfî, Hacı Mustafa Efendi Matbaası, İstanbul 1290. Bursevî, İsmail Hakkı, Kenz-i Mahfî, Hacı Mustafa Efendi Matbaası, Rûhu’l-Mesnevî, İstanbul 1287. Cürcânî, Seyyid Şerîf Ali b. Muhammed, Mu’cemu’t-Ta’rîfât, thk.: Muhammed Sıddîk el-Minşâvî, Dâru’l-Fazîle, Kahire ts. Çapak, İbrahim, Gazzâli’nin Mantık Anlayışı, Elis Yayınları, Ankara 2005.
  3. Çelikel, Bülent. “Gazâlî’nin dönemindeki ulemaya yönelttiği eleştiriler”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 13/2 (2013), 117-138.
  4. Demirli, Ekrem, Sadreddîn Konevî’de Ma’rifet ve Vücûd, (Doktora Tezi), Marmara Ü. Sosyal Bilimler Enst., İstanbul 2003.
  5. Demirli, Ekrem, Sadreddîn Konevî’de Ma’rifet ve Vücûd,, “Türk Düşüncesinin Kurucu Düşünürlerinden Birisi Olarak Sadreddin-i Konevî”, I. Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, Meram Belediyesi Konevî Araştırma Merkezi Yayınları, Konya 2010, s. 77- 80. Demirli, Ekrem, Sadreddîn Konevî’de Ma’rifet ve Vücûd,, “Zâhirî” İlimlerin Otoritesi Karşısında Tasavvufun Meşruiyet Arayışı”, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 15, 2007, s. 219- 244. Dönmez, İbrahim Kâfi, “Amel”, DİA., TDV Yayınları, İstanbul 1991, c. 3, s. 16-20. Ebû Hanîfe, el-Fıkhu’l-Ebsat, (“İmam-ı Azam’ın Beş Eseri” içinde), trc.: Mustafa Öz, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1981. Erzurumlu İbrâhim Hakkı, Ma’rifetnâme, nşr. Yusuf Ziya Kırımî, Ahmed Kamil Matbaası, İstanbul 1330. Fahreddîn er-Râzî, el-Muhassal Muhassalu efkâri’l-mütekaddimîn ve’lmüteehhırîn mine’l-ulemâ, Kâhire 1991. Fahrî, Mâcit, İslâm Ahlak Teorileri, trc.: M. İskenderoğlu vd., Litera Yay., İstanbul, 2004.
  6. Fazlıoğlu, İhsan, Kendini Bulmak, Papersense Yay., İstanbul, 2015.
  7. Frankl, Victor, Duyulmayan Anlam Çığlığı, trc.: Selçuk Budak, Öteki Yay., 2. Basım, Ankara 1994. Gazzâlî, el-Maksadü’l- esnâ fî şerh-i esmâillâhi’l- hüsnâ, Dârussabâh, Dımeşk 1999. Gazzâlî, el-Maksadü’l- esnâ fî şerh-i esmâillâhi’l- hüsnâ,, “