Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2016 / Cilt: 16 - Sayı: 1

TASAVVUF KÜLTÜRÜNDE MİZAHIN YERİ VE SEFÎNE-İ EVLİYÂ ÖRNEKLİĞİNDE SÛFÎLERİN MİZAHI KULLANIŞ BİÇİMLERİ

HUMOUR IN THE CULTURE OF SUFISM AND SUFIS' USE FORMS OF IT: EXAMPLE OF SEFÎNE-I EVLIYÂ

Sayfa
397–422
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İkinci kısımda ise Osmanzâde Hüseyin Vassâf'ın Sefîne-i Evliyâ adlı eserinde nakledilen mizahî içerikli rivayetler ortaya konulacak ve bu rivayetler belirli bir tasnife tabi tutularak değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mizah, insanların farklı durumlarda, muhtelif maksatlarla başvurdukları bir eğlenme ve dinlenme aracıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle, yapılış şekli ve içeriği itibarıyla mizah, farklı tasniflere tabi tutulur.
💡
Sonuç & Katkı:İkinci kısımda ise Osmanzâde Hüseyin Vassâf'ın Sefîne-i Evliyâ adlı eserinde nakledilen mizahî içerikli rivayetler ortaya konulacak ve bu rivayetler belirli bir tasnife tabi tutularak değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Mizah, insanların farklı durumlarda, muhtelif maksatlarla başvurdukları bir eğlenme ve dinlenme aracıdır. Mizaha malzeme olabilen konular, hayatın akışında karşılaşılan durumlar kadar çoktur. Aynı şekilde bu konuların ele alınış biçimleri de muhteliftir. Bu nedenle, yapılış şekli ve içeriği itibarıyla mizah, farklı tasniflere tabi tutulur. Tasavvuf çevreleri de mizaha sıkça başvurmuşlardır. Ancak onların, mizahın her çeşidini etkin olarak kullandıklarını söylemek mümkün değildir. Sûfîler, hiciv, istihzâ, alay ve iğneleme içerikli mizahı pek kullanmamaya gayret ederler. Tasavvuf edebiyatında da nükte, latife, şaka ve temsiller halinde, seviyeli mizahî unsurlar bolca mevcuttur. Bununla birlikte tasavvuf çevrelerinden serzeniş içerikli yahut sert üsluplu mizahın nakledildiği de bir vakıadır. Ancak bu tür örnekler, ya savunma maksatlıdır yahut genele kıyasla istisna kabilindendir. Bu çalışmanın birinci kısmında, mizaha dair genel bir bilgi verilerek mizahta dikkat edilmesi gereken hususlar özetlenecektir. İkinci kısımda ise Osmanzâde Hüseyin Vassâf'ın Sefîne-i Evliyâ adlı eserinde nakledilen mizahî içerikli rivayetler ortaya konulacak ve bu rivayetler belirli bir tasnife tabi tutularak değerlendirilecektir.

Abstract

Humour is means of entertainment and relaxation. People resort to it for various reasons. Allmost all cases that are lived in the flow of life can be material for humour. Handling methods of these issues are also various. For this reason humor is classified in respect to its form and content. Sûfîs also have often resorted to humour. But it is not possible to say that they have used all kinds of it effectively. Sûfîs have efforted not to use mocking and sarcastic humour. In sufism literatüre there have been a lot of humorous elements like witty remarks, quips, jokes and illustrations. However it is the fact that sûfîs have also used humour in a reproachful or harsh way. But these have been eighter defencive or exceptional ones. This article's first part deals with the general information and the principles of humour. As for the second part it deals with the humorous elements in Osmanzâde Hüseyin Vassâf's book Sefîne-i Evliyâ and their classification and evaluation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TÜRK, İ. (2022). TASAVVUF KÜLTÜRÜNDE MİZAHIN YERİ VE SEFÎNE-İ EVLİYÂ ÖRNEKLİĞİNDE SÛFÎLERİN MİZAHI KULLANIŞ BİÇİMLERİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 16 - Sayı: 1, 397–422. https://ajindex.com/articles/426860

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, I-XX, Dâru'l-Hadîs, Kâhire 1995.
  2. Altunel, İbrahim, "Latife", DİA, c. XXVII, ss. 109-110,
  3. TDV Yayınları, Ankara 2003.
  4. Ayverdi, İlhan, Misalli Büyük Türkçe Sözlük, I-III, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul 2006.
  5. Bayraktar, Zülfikar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İzmir 2010.
  6. Bilge, Mustafa Lütfü, "Kızıldeniz", DİA, c. XXV, TDV Yayınları, Ankara 2002.
  7. Bursalı, Mehmed Tâhir Efendi, Osmanlı Müellifleri, I-III, sad. A. Fikri Yavuz-İsmail Özen, Meral Yayınevi, İstanbul ts. Bursevî, İsmail Hakkı, Muhtasar Rûhu'l-Beyân Tefsiri, I-X, çev. Komisyon. Cebecioğlu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Rehber Yayınları, Ankara, 1997. Cürcânî, Ali b. Muhammed eş-Şerîf, Kitâbü't-Ta'rîfât, Mektebetü Lübnân, Beyrût 1985.
  8. Çiftçi, Hasan, "Mizah", DİA, c. XXX, ss. 206-208,
  9. TDV Yayınları, İstanbul 2005.
  10. Demirci, Mehmet, Mevlânâ'dan Düşünceler, Akademi Kitabevi, İzmir 2002.
  11. Dimitrius, Jo-Ellan - Mazzarella, Wendy Patrick, İnsanları Okumak, çev. Bülent Toksöz, Koridor Yayıncılık, İstanbul 2008.
  12. Doğan, Yusuf, "Hz. Peygamber ve Mizah", Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. VIII/2, ss. 191-203, Sivas 2004.
  13. Durmuş, İsmail, "Mizah", DİA, c. XXX, ss. 205-206,
  14. TDV Yayınları, İstanbul 2005. Ebû Dâvûd, Süleyman b. Eş'as, Sünenü Ebî Dâvûd, Mektebetü'l-Maârif, Riyad 1424 h. Ertufan, Hakan, Hekimlik Uygulamalarında Ölümle Karşılaşmanın Ölüm Kaygısı Üzerine Etkisi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İzmir 2008.
  15. Fenoglio, Ir?ne - Georgeon, François, L'humour en Orient (Doğuda Mizah), çev. Ali Berktay, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1999. İbn Kesîr, Ebu'l-Fidâ, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm, I-VIII, Dâru'l- Kütübi'l-İlmiyye, Beyrût 1419 h. İbn Manzur, Muhhammed b. Mükerrem b. Ali Ebu'l-Fazl Cemâleddîn, Lisânü'l-Arab, I-XV, Daru's-Sadr, Beyrut 1414 h. İbn Mâce, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezîd, es-Sünen, Mektebetü'l- Maârif, Riyad ts. Komisyon, Türkçe Sözlük, I-II, TDK Yayınları, Ankara 1998.
  16. Köksal, Mehmet Semih, Mizahın Türk Siyasi Kültüründeki Yeri ve Siyasete İlişkin Toplum Algısının Oluşturulmasındaki Rolü, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Karaman 2013. El-Kuşeyrî, Ebu'l-Kâsım Abdülkerim el-Kuşeyrî, Er-Risâletü'l- Kuşeyriyye, tah.: Abdülhalîm Mahmûd-Mahmûd b. eş-Şerîf, Dâru'l- Ferfûr, Dimeşk 2002.
  17. Kutay, Cemal Osmanlı'da Mizah, abm Yayınevi, İstanbul 2013.