Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 20 - Sayı: 4

XIX. YÜZYILDA DİCLE-FIRAT ÜZERİNDE SİYASET: OSMANLI-İNGİLTERE NÜFUZ MÜCADELESİ

POLITICS OVER THE TIGRIS-EUPHRATES IN THE XIX. CENTURY: THE OTTOMAN-BRITISH STRUGGLE FOR INFLUENCE

Sayfa
905–930
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Batının ve İngiltere’nin bölgeye girme, Lynch şirketinin bölgedeki varlığınıartırma gayretine karşı Osmanlı yerel yönetimlerinin ve merkezin aldığı önlemler,bölgede XIX. yüzyılda vuku bulan gelişmeler ışığında analiz edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIX. yüzyılda İngiltere, sömürgelerinin incisi olarak gördüğü Hindistangüzergahında bulunan hammadde ve pazar açısından zengin İran ve Osmanlıyıkendi perisferinde tutmaya gayret etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı, İngiltere’nin ittifakına duyulanihtiyaç kadar bölgeyi dünyaya açma arzusu nedeniyle bu talebi reddedememiştir.Ancak bölgedeki İngiliz etkisini kırabilmek için kendisi de nehir taşımacılığınabaşlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Batının ve İngiltere’nin bölgeye girme, Lynch şirketinin bölgedeki varlığınıartırma gayretine karşı Osmanlı yerel yönetimlerinin ve merkezin aldığı önlemler,bölgede XIX. yüzyılda vuku bulan gelişmeler ışığında analiz edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

XIX. yüzyılda İngiltere, sömürgelerinin incisi olarak gördüğü Hindistangüzergahında bulunan hammadde ve pazar açısından zengin İran ve Osmanlıyıkendi perisferinde tutmaya gayret etmiştir. Osmanlı ise bu dönemde uzaktakidüşman İngiltere’yi yakındaki düşman Rusya’ya karşı kullanmaya gayret etmiştir.XIX. yüzyılın ilk çeyreğinde İngiltere, Hindistan’a ulaşım konusunda Fırat–Basragüzergahını kullanmayı talep etmiştir. Osmanlı, İngiltere’nin ittifakına duyulanihtiyaç kadar bölgeyi dünyaya açma arzusu nedeniyle bu talebi reddedememiştir.Ancak bölgedeki İngiliz etkisini kırabilmek için kendisi de nehir taşımacılığınabaşlamıştır. Lynch şirketi etrafında, iki ülke arasında gelişen nehirtaşımacılığındaki mücadele esasında Osmanlı-İngiltere arasında yaşananhükümranlık ve nüfuz mücadelesinin görünen yüzünü teşkil etmiştir. Bu çalışmada Batının ve İngiltere’nin bölgeye girme, Lynch şirketinin bölgedeki varlığınıartırma gayretine karşı Osmanlı yerel yönetimlerinin ve merkezin aldığı önlemler,bölgede XIX. yüzyılda vuku bulan gelişmeler ışığında analiz edilmiştir.

Abstract

As Great Britain considered India “jewel in the crown”, the Ottoman Empire and Iran also received special interest by the Britain which tried to keep them in its sphere of influence as available markets and providers of raw materials. The Ottoman Empire, in turn, considered Great Britain as a valuable partner against Russian expansion and aggression. When Great Britain sought to control the Basra-Euphrates route as an important trade route to India, the Ottomans tried to follow a careful policy to avoid alienating the British while keeping their sovereignty in the region. While giving limited concessions in navigation of the Basra-Euphrates route to British companies, the Ottoman government also formed its own companies to compete with the British. The well-known issue of the British Lynch Company only represents the surface of a complicated relation of cooperation and rivalry between the Ottoman Empire and Great Britain to dominate the region. This study examines the efforts of Great Britain to gain influence in the region as manifested in the undertakings of the Lynch Company and the resistance shown to them by the Ottoman central government and its local agents during the nineteenth century.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIRIM, Z. (2022). XIX. YÜZYILDA DİCLE-FIRAT ÜZERİNDE SİYASET: OSMANLI-İNGİLTERE NÜFUZ MÜCADELESİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 4, 905–930. https://ajindex.com/articles/426664

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Ágoston, G. ve Masters, B. (2009), Encyclopedia of Ottoman Empire (New York: Facts on File Inc.,) Akbulut, U. ve Tozlu, S. (2012), İngilizlerin Hindistan Yolunu Güvence Altına Alma Çabası: Fırat Nehrinde İlk Vapur İşletme İmtiyazı (1834), Altıncı Uluslararası Orta Doğu Semineri, ed. Mustafa Öztürk, Enver Çakar. Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi Yayınları.
  2. Akbulut, U. (2014), “İngilizlerin Hindistan’la Olan Haberleşmeyi Hızlandırma Çabaları”, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, cilt:13, sayı: 25-26.
  3. Andrew, W. P. (Sir.), (1857a), Letter to Viscount Palmerston, K.G. on the Political Importance of the Euphrates Valley Railway, and the Necessity of the Financial Support of Her Majesty's Government (London: Wm. H. Allen&Co.), s.5-53.
  4. Andrew, W. P. (1857b), Memoir on the Euphrates Valley Route to India (London: Wm. H. Allen&Co., 1857), s.17. Bamforth, Winifred. (1948), British Interests in the Tigris- Euphrates Valley; 1856-1888,
  5. M.A. Thesis. Bostock, F., J. (1989),
  6. British business in Iran, British Business in Asia Since 1860, ed: R. P. T. Davenport-Hines, Geoffrey Jones, Geoofry. New York: Cambridge University Press Brant, R. W., Parkes, E. (1913), Memorandum Respecting the Navigation of the Tigris and Euphrates, Foreign Office. Ceylan, E., (2011),
  7. The Ottoman Origins of Modern Iraq, New York: I.B. Tauris Commercial Relations of The United States With Foreign Countries: During The Year 1908, (1909), Washington: Government Printing Office. Chess, K. M. (2014), Commerce and Quarantine in Baghdad: Contending Visions of Ottoman and British Imperialism in Iraq, 1862-1908,
  8. M. A. Dissertation, Washington: Washington University. Cole, C., L. (2016), Precarious Empires: A Social and Environmental History of Steam Navigation on the Tigris, Journal of Social History, 50, s.74-101.
  9. Daei, M. (2011), 20.Yüzyılın Başlarında İran-Osmanlı Ticaretinde BağdatBasra Yolu, Tarih Araştırmaları Dergisi, 30 (50), s. 57-68.
  10. Demirbaş, S. (2015), The Treaty of Balta Limani’s Role in Anglo-Ottoman Relations During the Mehmet Ali Problem, Tarih Okulu Dergisi, Yıl 8, Sayı XXIV, s. 233-251.
  11. Doğançay, S. (2015), İngiltere’nin Irak Siyaseti (1798-1876), Doktora Tezi, (Elâzığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü) Doğançay, S. (2016), XIX. Yüzyılda Fırat ve Dicle Havzasında Büyük Güçlerin Nüfuz Mücadeleleri, Vakanüvis, vol. 1, 2016, Ortadoğu Özel Sayısı, s. 30-68.
  12. Ekinci, İ. (2011), Hamidiye Vapur İdaresi: Fırat ve Dicle’de Osmanlıİngiliz Rekabeti, Devr-i Hamid: Sultan I