Dergiler / Kadim / 2022 / Sayı: 3

Süleyman Şah’ı ‘Osmanlıların Atası’ Yapan Rivayetin Tarihî Menşei: Ca‘ber Kalesi Önündeki Mezar Süleyman Şah’a Mı Aitti?

The Historical Origin of the Narration Making Suleiman Shah the 'Ancestor of the Ottomans': Does The Trump In Front Of Ca'ber Castle Belong To Suleyman Shah?

Dergi
Kadim
Sayfa
133–182
Yayın Tarihi
2022-04-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu hedef doğruldusunda çağdaş kaynaklar, etnografik kanıtlar ve arşiv kayıtları rehberliğinde, ona atfedilen Ca‘ber Kalesi önündeki mezarın da onunla herhangi bir ilgisi olup-olmadığı ortaya çıkarılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale Osmanlı hânedanının ilk temsilcisi olarak bilinen “Süleyman Şah” rivayetini ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Literatürdeki benzer yazınlarda bu efsanevî ismin başka büyük tarihî isimlerle karıştırılmış olabileceğine dair hipotezler mevcuttur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu hedef doğruldusunda çağdaş kaynaklar, etnografik kanıtlar ve arşiv kayıtları rehberliğinde, ona atfedilen Ca‘ber Kalesi önündeki mezarın da onunla herhangi bir ilgisi olup-olmadığı ortaya çıkarılacaktır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Süleyman Şah · Osmanlılar’ın atası · Anadolu'ya Göç

Özet

Bu makale Osmanlı hânedanının ilk temsilcisi olarak bilinen “Süleyman Şah” rivayetini ele almaktadır. Literatürdeki benzer yazınlarda bu efsanevî ismin başka büyük tarihî isimlerle karıştırılmış olabileceğine dair hipotezler mevcuttur. Araştırmamız, ilk safhada bu hipotezleri de irdeleyerek birincil kaynaklar ışığında Osmanlı atalar düğümünü çözme ve yanlış eklentilerden ayrıştırma amacını gütmektedir. Sonraki aşamada sorunun literatürel kökenine inilmekte ve “Süleyman Şah” rivayetinin içerdiği tüm bilgilerin aslî kaynakları, kökeni, hangi tarihî şahıs ve olayların karıştırılması sonucu kroniklere girdiği ve arka plandaki meçhul ataların aslî kimlikleri ortaya konulmaktadır. Bu merhalede makalenin amacı, olayların daha sağlam tarihî delillere dayanan düzgün bir anlatısını inşa etmektir. Bu hedef doğruldusunda çağdaş kaynaklar, etnografik kanıtlar ve arşiv kayıtları rehberliğinde, ona atfedilen Ca‘ber Kalesi önündeki mezarın da onunla herhangi bir ilgisi olup-olmadığı ortaya çıkarılacaktır.

Abstract

This study aims to investigate the narratives of Suleyman Shah, who was a central figure in the migration and settlement processes of the Ottomans’ ancestors. The narrative will be deconstructed in consideration of the contemporary sources, the ethnographical evidence, and the archival resources and accordingly, it will be figured out on what grounds it has emerged and incorporated into the main corpus of the Ottoman narrative sources. Moreover, it is attempted to identify to whom the tomb in the Qalat Jabar actually belongs, which is commonly attributed to Suleyman Shah. Contextualizing and problematizing the narrative of Suleyman Shah in the Ottoman sources and in the related literature, it seeks to shed more light on the issue of the origins of the Ottomans, which is one of the most important and yet obscure topics regarding the debates on the ancestors of the Ottomans. The intricate accounts and the narratives dispersed in the different chronicles has rendered the issue further complicated. The study aims to provide a suggestive step towards overcoming the inadequacy of the comparative and critical studies on the fundamental narratives concerning the founders of the state and in doing so, it is hoped to contribute to the discussions about the foundation of the Ottoman state.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, H. (2022). Süleyman Şah’ı ‘Osmanlıların Atası’ Yapan Rivayetin Tarihî Menşei: Ca‘ber Kalesi Önündeki Mezar Süleyman Şah’a Mı Aitti?. Kadim, Sayı: 3, 133–182. https://ajindex.com/articles/423022

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA). Tahrir Defteri (TD), nr. 69; nr. 110; nr. 166; nr. 177; nr. 228; nr. 263; nr. 397; nr. 401; nr. 474; nr. 969; nr. 1023; nr. 16016. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi Defter (TSMA). TSMA.d, 9291/1. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Arşivi. Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet, O.117. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi (TKGMA). Tahrir Defteri (TD), nr. 114. Abdülbâkî Sa‘dî Efendi. Tercemeʾ-i Heşt Behişt. I. Ketîbe. İstanbul: Süleymaniye Ktp. Hamîdiye, 928. Ahî Evrân Hâce Nâsırüddîn Mahmûd el-Hôyî. Kitābu’ l-Menāhicü’s-Seyfiyye (Menāhic-i Seyfī). Süleymaniye Kütüphanesi, Hâlet Efendi Eki, 92/1. Āl-i ʿOsmān İbtidāsı -Türkīdür-. Dresden: Dresden Saaatsbibliothek, MS Ea.111. ‘Alâeddîn Ata Melik Cüveynî. Tārīh-i Cihān-güşā. Paris: Bibliothèque Nationale, Supp. Persian, 205. ‘Alâeddîn Ata Melik Cüveynî. Tārīh-i Cihān-güşā. nşr. Mîrzâ M. Kazvînî. Leiden/London 1912. Anonim Tevārīh-i Āl-i ʿOsmān. İstanbul:
  2. İBB Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet, Yz. K.84. Anonim Tevārīh-i Āl-i ʿOsmān. İBB Atatürk Kitaplığı. Muallim Cevdet,Yz. K.255. Anonim Tevārīh-i Āl-i ʿOsmān. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi, Şevket Rado Yazmaları, 250. ‘Ârif ‘Alî. Dānişmendnāme (Ḥikāyet-i Melik Ġāzī). İBB Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet, Yz. K-441. ‘Âşıkpaşazâde. Neseb-i Āl-i ʿOsmān Sulṭān Bāyezīd’e Gelince / Neseb-i Şerīf ve Silsileʾ-i Hānedān-ı Münīf-i Āl-i ʿOsmān (= Muhtasar Menāḳıb-ı Yahşī Faḳīh ve Zeyli). Bibliothèque Nationale, Turc, 118. ‘Âşıkpaşazâde. Tevārīh-i Āl-i ʿOsmān’dan ʿĀşıḳ Paşa-zāde Tārīhi. nşr. ‘Âlî Beg. İstanbul: Matba‘a’-i ‘Âmire, 1332. ‘Âşıkpaşazâde. Die Altosmanische Chronik des ‘Āšiḳ Pašazāde. ed. Friedrich Giese. Leipzig: Otto Harrasowitz, 1929. Bayburtlu Osman (Osman). Tevârîh-i Cedîd-i Mir’ ât-ı Cihan. nşr. H. Nihal Atsız. İstanbul: Küçükaydın Matbaası, 1961. Bayburtlu Za‘îm Osman. Tevārīh-i Cedīd-i Mirʾāt-ı Cihān. Süleymaniye Kütüphanesi, Fotokopi Arşivi, 88. Behiştî Ahmed Çelebi. Vāridāt-ı Sübḥānī ve Fütūḥāt-ı ʿOsmānī. es-Sifrü’ l-Evvel. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi, Şevket Rado, 293/1. Celâlzâde Sâlih Çelebi. Ḥadīḳatü’s-Selāṭīn. İstanbul Üniversitesi (İÜ) Ktp., TY, 430. Celâlzâde Sâlih Çelebi. Ḥadīḳatü’s-Selāṭīn. haz. Hasan Yüksel - H. İbrahim Delice, Ankara: TTK Yayınları, 2013. Ebû’l-Gâzî Bahâdır Hân. Şecereʾ-i Terākime. Rusya Bilimler Akademisi Doğu Yazmaları Enstitüsü, A-895. Ebû’l-Hayr-ı Rûmî. Fetiḥnāme. Paris: Bibliothèque Nationale, Ancien Fonds Turc, 117. Ebû’l-Hayr-ı Rûmî. Ṣaltuḳnāme. İ