Dergiler / Kadim / 2022 / Sayı: 3

Mahremiyet ve Kazanç Arasında Osmanlı Kadını

Ottoman Women Between Privacy and Profit

Dergi
Kadim
Sayfa
77–105
Yayın Tarihi
2022-04-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osmanlı kadınının ihtiyaç ve özellikle de mahremiyet algısının yöreden yöreye değişmesi, bu algının oluşumunda örfün önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, seçkinler dışındaki Osmanlı kadınlarının modern dönem öncesinde iktisadi faaliyetlere ne düzeyde katıldıklarını ve bunun nedenlerini araştırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada Osmanlı kadınlarının ekonomik faaliyetlerde bizzat yer almalarının sınırlı kalmasının, vekil kullanmayı ya da yeterli düzeyde sermayeye sahip olsalar da ekonomik aktivitelerden uzak durmayı tercih etmelerinin, ihtiyaç durumları ve mahremiyet algılarına bağlı olarak oluştuğu iddia edilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Osmanlı kadınının ihtiyaç ve özellikle de mahremiyet algısının yöreden yöreye değişmesi, bu algının oluşumunda örfün önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Kadını · Kadın Çalışmaları · Muhaddere

Özet

Bu makale, seçkinler dışındaki Osmanlı kadınlarının modern dönem öncesinde iktisadi faaliyetlere ne düzeyde katıldıklarını ve bunun nedenlerini araştırmaktadır. Çalışmada Osmanlı kadınlarının ekonomik faaliyetlerde bizzat yer almalarının sınırlı kalmasının, vekil kullanmayı ya da yeterli düzeyde sermayeye sahip olsalar da ekonomik aktivitelerden uzak durmayı tercih etmelerinin, ihtiyaç durumları ve mahremiyet algılarına bağlı olarak oluştuğu iddia edilmektedir. Osmanlı kadınının ihtiyaç ve özellikle de mahremiyet algısının yöreden yöreye değişmesi, bu algının oluşumunda örfün önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir. Söz konusu iddiaları sınamak ve ilgili bulguları elde etmek için mevcut literatür yanında Evliya Çelebi Seyahatnamesi ve çok sayıda mahkeme kaydı kullanılmıştır. Bu kaynaklardaki veriler hem Osmanlı kadınlarının mahremiyet algısını kapsamlı bir şekilde tespit etmeye hem de çeşitli yollardan edindikleri para ve mal birikimini nasıl kullandıklarını belirlemeye imkân vermektedir. Bu çerçevede Osmanlı kadınlarının edindikleri malları genellikle satma eğiliminde oldukları, nakit paraları ise kocalarına verdikleri veya ev eşyası ya da mücevher alımında kullandıkları anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, kimi kadınların sınaî üretim süreçlerine katılarak veya pazarda satış yaparak aile ekonomisine katkıda bulunmaktan geri durmadıkları tespit edilmiştir. Çalışan kadınların büyük kısmının ise ev içi hizmetlerde istihdam edilmesi, Osmanlı kadınının mahremiyet ve kazanç çizgisinde birincisine yakın durduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract

This article investigates non-elite Ottoman women and the degree of and reasons for their participation in economic activities before the modern period. It argues that Ottoman women mostly chose to act by deputies or stayed away from the market even if they had financial resources and this limited participation into economic activities can be explained by two main factors: financial necessities and privacy. While the perceptions of necessity and privacy changed from region to region, local customs played an essential role in developing these concepts. In order to check these arguments and collect data, we used the travel book of Evliya Çelebi, and numerous court records in addition to secondary literature. These sources offer ways to comprehensively understand Ottoman women's perception of privacy and pinpoint how they used their money and wealth acquired through various means. Thus, the study establishes that Ottoman women tended to sell their possessions and whenever they had cash, they usually gave it to their spouses or bought houseware or jewelry. Still, some women supported their households by manufacturing or selling products in markets. The fact that most of the working women were primarily employed in household services shows that for Ottoman women privacy outweighed profit.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BİLGİN, A. (2022). Mahremiyet ve Kazanç Arasında Osmanlı Kadını. Kadim, Sayı: 3, 77–105. https://ajindex.com/articles/423020

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Ağır, Seven. “The Rise and Demise of Gedik Markets in Istanbul, 1750-1860”. The Economic History Review 71/1(2018), 133-156.
  2. Aksoy, Numan Durak. “Osmanlı Devleti’nde Kadınların Şeri Mahkemeleri Kullanması (Kayseri Örneği)”. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 186 (Haziran 2010), 165-199.
  3. Albayrak, Gökçen Coşkun. “Osmanlı’da Kadın İşletmeciler: 18. Yüzyılda İstanbul’un Kadın Hamamcıları”. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi. 7/2 (Aralık 2021), 55-100.
  4. Araz, Yahya. 16. Yüzyıldan 19. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Toplumunda Çocuk Olmak. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2013.
  5. Araz, Yahya. Osmanlı İstanbul’unda Çocuk Emeği: Ev İçi Hizmetlerde İstihdam Edilen Çocuklar (1750-1920). İstanbul: Kitap Yayınevi, 2020.
  6. Bulunur, Kerim İlker. “Kurmaca ile Gerçek Arasında Evliya Çelebi’nin Dağıstan Seyahati”. Yeni Türkiye 79 (2015), 165-174.
  7. Bursa, Fatih. Manisa’nın 14 Numaralı H. 1200 Tarihli Şer’iyye Sicil Defteri (Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi). Niğde: Niğde Ömer Halis Demir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2002.
  8. Coşgel, Metin – Ergene, Boğaç. The Economics of Ottoman Justice: Settlement and Trial in the Sharia Courts. New York: Cambridge University Press, 2016.
  9. Çevik, Murtaza. 78/1 Numaralı Kayseri Şer’iyye Scili (H.1078-1079/M.1668) Transkripsiyon ve Değerlendirme. Kayseri: Erciyes Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2009.
  11. Çördük, Selahattin. 20/1 Numaralı Kayseri Şer’iye Sicili H1027/M1617. Kayseri: Erciyes Üniversitesi,
  12. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1995. Ebussuud Efendi. Şeyhülislam Ebussuud Efendi’nin Fetvaları: Feteva-yı Ebussuud. haz. Abdullah Demir - Ramazan Günay. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2020.
  13. Elbirlik, Leyla Kayhan. Negotiating Matrimony: Marriage, Divorce, and Property Allocation Practices in Istanbul, 1755-1840.
  14. Cambridge, MA: Harvard University, History and Middle Eastern Studies, Ph.D. Dissertation, 2013.
  15. Erden, Gülseren. 1890 numaralı Trabzon Şeriyye Siciline Göre “Trabzon” (1727-1728). Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi,
  16. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2000.
  17. Ergene, Boğaç A. Local Court, Provincial Society and Justice in the Ottoman Empire. Leiden: Brill, 2003.
  18. Ergin, Nina. “1752 İstanbul’unda Hamamların ve Hamam Çalışanlarının Haritasını Çıkarmak”. Ekmek Aslanın Ağzında: Osmanlı Şehirlerinde Hayatlarını Kazanmak İçin Mücadele Eden Zanaatkarlar. ed. Suraiya Faroqhi. 125-153. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2017.
  19. Ergin, Nina. “Bathing Business in Istanbul: A