Dergiler / Kadim / 2022 / Sayı: 3

Osmanlı İmparatorluğu'nda Ulaşım ve İletim Örgütlenmesi

Organization of Transportation and Shipping in the Ottoman Empire

Dergi
Kadim
Sayfa
31–52
Yayın Tarihi
2022-04-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nihayet taşıma işlerini yürüten mekkârîlere değinilmiş ve bu esnaf grubunun örgütlenme biçimleriyle taşıma işlerini nasıl yürüttükleri mercek altına alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:16. yüzyıldan 19. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı İmparatorluğu’nda ulaşım ve taşımacılığın nasıl yapıldığını ele alan bu çalışma, ilk olarak yol sistemi üzerinde durmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalede, İstanbul’dan başlayan ve imparatorluğu bir ağ gibi saran ana yolların güzergâhlarının ortaya konulmasının ardından yolların işlerliği ve güvenliğini sağlamak üzere inşa edilen kale, derbent, menzil ve kervansaraylar hakkında bilgi verilmiş, ayrıca yolların hangi dönemlerde ve ne sebeple bakım ve onarım geçirdiği konu edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Nihayet taşıma işlerini yürüten mekkârîlere değinilmiş ve bu esnaf grubunun örgütlenme biçimleriyle taşıma işlerini nasıl yürüttükleri mercek altına alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı · Yol · Kervansaray

Özet

16. yüzyıldan 19. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı İmparatorluğu’nda ulaşım ve taşımacılığın nasıl yapıldığını ele alan bu çalışma, ilk olarak yol sistemi üzerinde durmaktadır. Makalede, İstanbul’dan başlayan ve imparatorluğu bir ağ gibi saran ana yolların güzergâhlarının ortaya konulmasının ardından yolların işlerliği ve güvenliğini sağlamak üzere inşa edilen kale, derbent, menzil ve kervansaraylar hakkında bilgi verilmiş, ayrıca yolların hangi dönemlerde ve ne sebeple bakım ve onarım geçirdiği konu edilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında karayolu ulaşımında kullanılan at, deve, katır gibi hayvanlar ile araba türleri üzerinde durularak, söz konusu nakliye hayvanları ve araçlarının taşıma hızları ile kapasiteleri sorgulanmıştır. Nihayet taşıma işlerini yürüten mekkârîlere değinilmiş ve bu esnaf grubunun örgütlenme biçimleriyle taşıma işlerini nasıl yürüttükleri mercek altına alınmıştır.

Abstract

This study investigates transportation and shipping in the Ottoman Empire from the sixteenth to the late nineteenth century. It first examines the Ottoman road systems and presents the main roads of the empire that started from Istanbul and reached the whole country. Then it surveys castles, mountain passes, staging posts, and caravanserais built to keep these roads functioning and safe. Moreover, it examines periods and reasons for maintaining and repairing these roads. Secondly, it studies horse, camel, and mule-drawn carriages used in overland transportation, together with their speeds and capacities. Lastly, the study investigates people who performed transportation and shipping, namely mekkârîs, a particular group in the Ottoman guild system. It shows how these people organized and planned transportation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EKİN, Ü. (2022). Osmanlı İmparatorluğu'nda Ulaşım ve İletim Örgütlenmesi. Kadim, Sayı: 3, 31–52. https://ajindex.com/articles/423018

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Maliyeden Müdevver Defterler (MAD), nr. 2150; 2488; 2931; 6379; 9537; 9852. Bab-ı Defteri Başmuhasebe Kalemi Evrakı (D.BŞM), nr. 7953. Bab-ı Defteri Başmuhasebe Arabacıbaşılığı (D.BŞM.ARB) 7, 14530. Karaman Ahkâm Defteri (DVNSAHK.KR.d), nr. 2. Adana Şer’iyye Sicilli. nr. 30; Bor Şer’iyye Sicilli, nr. 380; Balıkesir Şer’iyye Sicilli, nr. 700; Edirne Şer’iyye Sicilli, nr. 96; Gaziantep Şer’iyye Sicilli, nr. 86, 136; Konya Şer’iyye Sicilli, nr. 17; Manisa Şer’iyye Sicilli, nr. 33, 202; Tokat Şer’iyye Sicilli, nr. 31, 35. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Hurûfat Defteri No: 1085. vr. 58a. Altınay, Ahmet Refik. Osmanlılar Devrinde Türkiye Madenleri (967-1200). İstanbul: Enderun Kitabevi, 2. Baskı, 1989.
  2. Arısan, Kâzım. “Eski İstanbul’da Şehir İçi Ulaşımı”. Çağını Yakalayan Osmanlı! Osmanlı Devleti’nde Modem Haberleşme ve Ulaştırma Teknikleri. haz. E. İhsanoğlu - M. Kaçar. İstanbul: IRCICA, 1995.
  3. Armağan, Abdüllatif. “XVIII. Yüzyılda Hac Yolu Güzergahı ve Menziller (Menâzilü’l-Hacc). Osmanlı Araştırmaları 20 ( 2000), 73-118.
  4. Atalar, Münir. “Akkâm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 2/269. İstanbul: TDV Yayınları 1989.
  5. Atalar, Münir. Osmanlı Devletinde Surre-i Hümâyûn ve Surre Alayları. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1991.
  6. Barkan, Ömer Lütfi. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler I, İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler”. Vakıflar Dergisi 2 (1942), 279-304.
  7. Batmaz, Eftal Şükrü. “Osmanlı Devleti’nde Kale Teşkilatına Genel Bir Bakış”. OTAM 7 (1996), 1-10.
  8. Batmaz, Eftal Şükrü. Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Anadolu’da Kalelerin İdari ve Askeri Fonksiyonları. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1989.
  9. Baykara, Tuncer. Osmanlı Taşra Teşkilatında XVIIL Yüzyılda Görev ve Görevliler (Anadolu). Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayını, 1990.
  10. Bilim, Cahit. “Mustafa Rasih Paşa’nın Rusya Sefaretnamesi (30.1.1793-8.2.1794)”. OTAM 7 (1997), 15-36.
  11. Braudel, Fernand. Maddi Uygarlık, Ekonomi ve Kapitalizm, XV-XVIII. Yüzyıllar. 3. Cilt. Ankara: Gece, 1995.
  12. Bulliet, Richard W. The Camel and the Wheel. Cambridge Massachusets: Harvard University Press, 1977.
  13. Cezar, Mustafa. “Türk Tarihinde Kervansaray”. VIII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler. 2/ 931-940. Ankara: 1981.
  14. Craven, Elisabeth. 1786’da Türkiye. çev. R. Ekrem Koçu. İstanbul: Çığır Kitabevi, 1939.
  15. Çam, Nusret. “Gaziantep (Mimari)”. Türkiye Diyanet