Dergiler / Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 6 - Sayı: 1

Kâdî Abdulcebbar’ın Düşüncesinde Teklifin Gayesel Yorumu

Sayfa
239–275
Yayın Tarihi
2015-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bununyöntemi ise metafiziksel alanın hareket tarzı ve görünen âlemin ahlaki ve hukuki yapısı arasında bireşdeğerlik bağıntısı kurmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Teklifte bulunmanın gayesini açıklayabilmek esasında Mu’tezile’nin teolojik akılcılığını anlamadaönemli bir faktördür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mu’tezile’ye göre Allah’ın insanla ilişkili bütün fiilleri maslahat ve faydayönüyle hikmeti gerektirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bununyöntemi ise metafiziksel alanın hareket tarzı ve görünen âlemin ahlaki ve hukuki yapısı arasında bireşdeğerlik bağıntısı kurmaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mutezile · Teklif · Yaratma

Özet

Teklifte bulunmanın gayesini açıklayabilmek esasında Mu’tezile’nin teolojik akılcılığını anlamadaönemli bir faktördür. Mu’tezile’ye göre Allah’ın insanla ilişkili bütün fiilleri maslahat ve faydayönüyle hikmeti gerektirmektedir. Bu düşünceyle onlar, ontolojik anlamda Allah’ın yaratma eylemininsorgulanamayacağını, fakat teleolojik (amaçsallık) olarak yaratmanın bir gaye ve hikmetedayanmak zorunda olduğunu kabul etmişlerdir. Sorumluluk yüklenecek bir varlığın yaratılmasındakihikmet ve gayeyi anlamak için teklif kuramını rasyonel tarzda incelemek zorunludur. Bununyöntemi ise metafiziksel alanın hareket tarzı ve görünen âlemin ahlaki ve hukuki yapısı arasında bireşdeğerlik bağıntısı kurmaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MARAZ, H. (2015). Kâdî Abdulcebbar’ın Düşüncesinde Teklifin Gayesel Yorumu. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 1, 239–275. https://ajindex.com/articles/421593

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Abdulbârî Muhammed Dâvud, el-İradetu-inde’l-Mu’tezile-ve’l-Eş’aira, nşr. Dâru’l- Mârifeti’l-Camiati, İskenderiye 1996.
  2. Abdülkerim Osman, Nazariyyetü’t-Teklif Erâ-i-Kâdî Abdilcabbari’l-Kelamiyye, Beyrut 1971. Ali eş-Şâbi,-Ebu Lübâbe Huseyn-Abdulmecid en-Neccar, el-Mu’tezile-beyne’l-Fikr-ve’l- Amel, Tunus 1979.
  3. Ammara, Muhammed, Resâilu’l-Adl ve’t-Tevhîd (I-II), nşr. Dâru’ş-Şark, Kahire 1984.
  4. Ammara, Muhammed, el-Mu’tezile ve Müşkiletü’l-Hürriyeti’l-İnsaniyye (Mu’tezile ve İnsanın Özgürlüğü Sorunu), çev. Vahdettin İnce, Ekin Yayınları, İstanbul 1998.
  5. Arslan, Hulusi, Mu’tezile’ye Göre İyilik ve Kötülük (Husün ve Kubuh Problemi), (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri 2000.
  6. Arslan, Hulusi, “Tanrı Hakkında Konuşmanın Kelami Bir Metodu Olarak el-İstidlal-bi’şŞahid- ale’l-Gaib (Kâdî Abdulcebbar Örneği)”, Tabularasa, yıl: 3, sayı: 9, 2003.
  7. Arslan, Hulusi, “Mu’tezilî Düşüncede İlahî Fiil-İnsanî Fiil Ayrımı ve Bu Ayrımın Krıterleri, Dini Araştırmalar Dergisi, 2003, Cilt: 6, Sayı: 16. Askerî, Ebu Hilâl, el-Furuku’l-Luğaviyye, thk. Muhammed İbrahim Selim, nşr. Dâru’l-İlm ve’s-Sekafe, Kahire 1997.
  8. Avn, Faysal Bedir, el-Usûlu’l-Hamse el-Mensûb ilâ-Kâdî Abdulcebbar b. Ahmed el-Esedabadi, Kuveyt 1998.
  9. Aytepe, Mahsum, Kadı Abdulcebbar’da Lütuf Teorisi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2014.
  10. Bozkurt, Mustafa, “Kâdî Abdulcebbar’ın Teklif Anlayışı”, Dini Araştırmalar Dergisi, cilt: 9, sayı: 26, 2006.
  11. Carullah, Zühdî, el-Mu’tezile, Beyrut 1974. Cürcânî, Seyyid Şerif, Târifat, nşr. Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1983.
  12. Dugaym, Semih, Felsefetü’l-Kader fî-Fikri’l-Mu’tezile, nşr. Dâru’l-Fikri’l-Lübnaniyyi, Beyrut 1996. Ebu’l Bekâ el-Kefevî, Eyyub b. Musa el-Huseynî, el-Külliyyat, thk. Adnan Derviş- Muhammed el-Mısrî, nşr. Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1992. el-Bahranî, Meysem b. Meysem, Kavâidu’l-Kelâm fî-İlmi’l-Kelâm, thk. Es-Seyyid Ahmed Huseynî, Kum h. 1397. eş-Şeyh Tûsî, el-İktisâd, nşr. Menşurat’i- Mektebeti-Cami’l-Çehluston, Tahran h. 1400. Hanem İbrahim Yusuf, Aslu’l-Adl-inde’l-Mutezile, nşr. Dâru’l-Fikri’l-Arabî, Kahire 1993. Hanefî, Hasan, Minel-Akide ile’s-Sevrati (I-V), Beyrut 1988.
  13. Huşeym, Ali Fehmi el-Cübbâiyyan-Ebu Ali ve Ebu Haşim, (Yüksek Lisans Tezi), Camiatu- Ayni’ş-Şems, Basım yeri ve yılı: Trablus 1967.
  14. İbn Manzur, Muhammed b. Mukerrem, Lisânu’l-Arab, nşr. Dâru’s-Sadr, Beyrut h. 1414. İbn Melâhimî, Muhammed b. Muhammed el-Havârizmî, Tuhfetü’l-Mütekellimîn-fi’r- Reddi-