Dergiler / Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 5 - Sayı: 10

BATI TÜRK HAKANLIĞI (BATI KARAHANLILAR)’NIN KURUCUSU MESELESİ

Sayfa
81–96
Yayın Tarihi
2015-07-10
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ele alınan bu çalışmada da tarihçi ve nümizmatların görüşleri irdelenerek, bilhassa Târîhi Beyhaki’de yer alan bilgilerle karşılaştırılacak ve bazı sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk Hakanlığı (Karahanlılar) 1041 yılında ikiye ayrıldı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Batı Türk Hakanlığı’nı ise kimin kurduğu tartışmalıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Ele alınan bu çalışmada da tarihçi ve nümizmatların görüşleri irdelenerek, bilhassa Târîhi Beyhaki’de yer alan bilgilerle karşılaştırılacak ve bazı sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Maverâünnehr · Karahanlılar · Koçnev

Özet

Türk Hakanlığı (Karahanlılar) 1041 yılında ikiye ayrıldı. Doğu Türk Hakanlığı Arslan Han Süleyman b. Yûsuf tarafından kuruldu. İdari merkezleri Balasagun, Kaşgar ve Taraz idi. Batı Türk Hakanlığı’nı ise kimin kurduğu tartışmalıdır. Bazı tarihçiler İlig Nasr b. Ali’nin oğlu Aynu’d-Devle Muhammed’in kurduğunu iddia etmektedir. Ancak, nümizmatlar başka görüştedirler. Batı Türk Hakanlığı’nı İlig Nasr b. Ali’nin diğer oğlu Böri Tegin İbrâhîm’in kurduğu kanısındadırlar. Buna göre, hakanlığın kurucusu ve ilk hakanı Muhammed b. Nasr değil, Böri Tegin İbrâhîm olmaktadır. Devletin başkenti Özkend değil, Semerkand’tır. 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren başlayan Türk Hakanlığı nümizmatiğine dair çalışmalar, 20. yüzyılın son çeyreğine doğru, yani yaklaşık bir asırlık süreçten sonra, önemli bir mesafe kat etmiştir. Özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinde elde edilen nümizmatik veriler önemli yekûn tutmaktadır. Bu çerçevede bu nümizmatik verilerin tasnifi ve metodolojik değerlendirmeleri, yeni sonuçlara ulaşılmasına vesile olmuştur. Ele alınan bu çalışmada da tarihçi ve nümizmatların görüşleri irdelenerek, bilhassa Târîhi Beyhaki’de yer alan bilgilerle karşılaştırılacak ve bazı sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HUNKAN, Ö. S. (2015). BATI TÜRK HAKANLIĞI (BATI KARAHANLILAR)’NIN KURUCUSU MESELESİ. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 10, 81–96. https://ajindex.com/articles/421520

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Album, Stephen, A Checklist of Islamic Coins, Santa Roca, 1998, s. 74-79.
  2. Barthold, V. V., Moğol İstilasına Kadar Türkistan, (H. D. Yıldız), Ankara, TTK Yayınları, 1990.
  3. Barthold, V. V., “Beyhakî”, İA, C.II, 1997, s. 582-584. Beyhakî, Ebu’l-Fazl Muhammed, Târîhü’l-Beyhakî (Arp. Trc. Y. Haşşâb ve S. Neşet), Beyrut, Dârü’l-Nehdati’l-Arabiyye, 1982.
  4. Bosworth, C. E., İslam Devletleri Tarihi, (Trc. E. Merçil ve M. İpşirli), İstanbul, Oğuz Yayınları, 1980. ----------------, “Addition to New Islamic Dynasties”, (ed. Yasir Suleiman), Living Islamic History (Studies in Honour Proffessor Carole Hillenbrand), Edinburg University Press, Edinburg, 2010.
  5. Davidoviç, E. A., “The Karakhanids”, (Ed. M. S. Asimov ve C. E. Bosworth), History Of Civilizations of Central Asia, IV, Unesco, Paris, 1998, s. 119-143. FederovM. ve L. Ilısch, “Qarakhanid Gold Coins of the 11th Century AD”, YN, VIII, Yarmouk, 1417/1996, s. 25-36.
  6. Genç, Reşat, Karahanlı Devlet Teşkilatı, İstanbul, KB Yayınları, 1981. Gerdîzî, Ebû Saîd Abdü’l-Hay. Târîh-i Gerdîzî, (Nşr. Abdü’l-Hay Habîbî), Tahran, Dünyâ-yı Kitâb, 1363 h.ş. Hunkan, Ömer Soner, “Tamgaç Han”, DİA, XXXIX, İstanbul, 2010, s. 556-557. İbnü’l-Esîr, El-Kâmil fi’t-Târîh Tercümesi, (Ed. M. Tulum), I-XII, İstanbul, Bahar Yayınları, (ofset), 1991.
  7. Koçnev, B. D., Karahanidskie Monety: İstoçnikovedçeskoe i İstoriçeskoe İssledovanie, Moskova, 1993. ----------------, “Zametki po Srednevekovoy Numizmatike Sredney Azii Çast 2 (Karahanidi)”, İMKU, sa.15, 1979 (Almaata1983), s. 120-138. ----------------, “Svod Nadpisey na Karahanidskih Monetah: Antroponimy i Titulatura (Çast 2)” vostoçnoe İstoriçeskoe İstoriçnikovedenne i Spetsialnie Distsipliny Vıpusk 5, Moskova, 1997, s. 245-314.
  8. Merçil, Erdoğan, Müslüman–Türk Devletleri Tarihi, TTK Yayınlar, Ankara, 1991. Nerşahî, Ebû Bekr Muhammed, Târîh-i Buhârâ, ‘Tercüme-i Ebû Nasr el-Kubâvî ve Telhîs-i Muhammed b. Zufer’, (Nşr. M. Radavî), Tahran, İntişârât-ı Tûs, 1363 h.ş. Nesefî, Ebû Hafz Necmü’d-Dîn Ömer, el-Kand fî Zikri Ulemâi Semerkand, (Nşr. M. Fâryâbî), es-Suudiyye, Mektebetü’l-Kevser, 1991.
  9. Özaydın, Abdulkerim, “Karahanlılar”, DİA, XXIV, İstanbul, 2001, s. 408. Pritsak, Omeljan., “Karachanidische Streitfragen 1-4”, Oriens, 3, 1950, s. 209-228. ----------------, “Die Karachaniden”, Der İslam, XXX, Berlin, 1952, s. 17-68. ----------------, “Karahanlılar” İA, VI, 1997, s. 251-273.
  10. Togan, A. Z. V., Karahanlılar (840-1212) 1966-1967
  11. Ders Notları, İSAM Ktp. We Liang-Tao, Kârâhânîler Târihiden Bâyân, (Uyg. Trc.