Dolayısı ile bu makalede, Nesefî’nin hakanlık hakkındaki kayıtları ele alınarak, analiz edilmeye çalışılmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:el-Kand fî Zikri Ulemâi Semerkand, Türk Hakanlığı (Karahanlılar) devrinde yazılmış dinîbiyografik bir Arapça eserdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Muhammed en-Nesefî (1068-1142), Mâverâünnehr’in Müslüman Araplar tarafından fethinden itibaren yaşadığı döneme kadar gelen Semerkand, Nesef, ve Buhârâ’da yaşamış veya bulunmuş muhaddisler ve meşhur ulemanın hal tercümelerini ilm-i ricâl kapsamında alfabetik bir sıra ile ele almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısı ile bu makalede, Nesefî’nin hakanlık hakkındaki kayıtları ele alınarak, analiz edilmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Nesefî · Semerkand · Karahanlılar
Özet
el-Kand fî Zikri Ulemâi Semerkand, Türk Hakanlığı (Karahanlılar) devrinde yazılmış dinîbiyografik bir Arapça eserdir. Eserin müellifi Ebû Hafs Necmü’d-Dîn Ömer b. Muhammed en-Nesefî (1068-1142), Mâverâünnehr’in Müslüman Araplar tarafından fethinden itibaren yaşadığı döneme kadar gelen Semerkand, Nesef, ve Buhârâ’da yaşamış veya bulunmuş muhaddisler ve meşhur ulemanın hal tercümelerini ilm-i ricâl kapsamında alfabetik bir sıra ile ele almıştır. Eserde dini bilgilerin dışında, Türk Hakanlığı’nın tarihine, idarî, askerî, sosyal yapısına dair orijinal bilgiler ihtiva eder. Dolayısı ile bu makalede, Nesefî’nin hakanlık hakkındaki kayıtları ele alınarak, analiz edilmeye çalışılmıştır.
HUNKAN, Ö. S. (2015). EL-KAND FÎ ZİKRİ ULEMÂİ SEMERKAND’DA TÜRK HAKANLIĞI (KARAHANLILAR). Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 09, 1–17. https://ajindex.com/articles/421481
Ahmed b. Mahmûd, Selçuk-Nâme, (Hzr. E. Merçil), II, İstanbul, 1977, s.52. Aslantürk, Ayşe Humeyra, Ebû Hafs Ömer en-Nesefî’nin ‘et-Teysîr fi’t-Tefsîr’ Adlı Eserinin Tahlili ve Bakara Suresi’nin Tenkitli Neşri, (Basılmamış doktora tezi), MÜSBE, İstanbul, 1995. -------------------, Ayşe Humeyra. “Nesefî, Necmeddin”, DİA, C.32, 2006, s.571. Avfî, Tezkiretü Lübâbi’l-Elbâb, (Nşr. M. Abbâsî), I, Tahran, 1361, s.42. -------------------, Cevâmiü’l-Hikâyât ve Levâmiü’r-Rivâyât, (Nşr. V. Barthold), Turkestan, I, Petersburg, 1898, s.84. Aydınlı, Osman, Nesefî’nin el-Kand fî Zikri Ulemâi Semerkand’ı I-XII, (Nşr. M. Fâryâbî), es-Suudiyye, Mektebetü’l-Kevser, 1991.,
İLAM, Araştırma Dergisi, c.3, sa.1, 1998, s.230. Barthold, W., Moğol İstilasına Kadar Türkistan, (Hakkı Dursun Yıldız), Ankara, 1990, s.17. Bundârî, İrak ve Horasan Selçukluları Tarihi, (Trc. K. Burslan), İstanbul, 1943, s.249. Curfâdekânî Ebu’ş-Şeref Nâsıh. Tercüme-i Târîh-i Yemînî, (Nşr. C. Şiâr), Tahran, 1374, s.139. Fasîh el-Havâfî, Mücmel-i Fasîhî, (Nşr. V. Barthold), Turkestan, I, Petersburg, 1898, s.160. Frye, R. N, Ortaçağın Başarısı Buhara, Ankara, Tarihsiz, s.205. Hunkan, Ömer Soner, Türk Hakanlığı (Karahanlılar), İstanbul, 2007, s.34. -------------------, “Ortak ve Farklı Yönleriyle Orta Asya’da Devletler Üzerine Eleştirel Değerlendirme”, TÜEFD, C.4, sa.7, 2014, s.75-85. -------------------, “Türk Hakanlığı (Karahanlılar)’nda Hanedan ve Bürokrat-Ulema Çatışması: İlk Bürokrat Ulema İhtilali”, Türk tarih Kongresi, Ankara, 11-15 Eylül, 2006, Selçuklu Devleti ve Beylikler Dönemi tarihi, Ankara, 2010, s.653-666. Hüseynî, Ahbarü’d-Devleti’s-Selçukiyye (Trc. N. Lügal), Ankara, 1943, s.66. İbn Mâkûlâ, el-İkmâl fî Ref‘i’l-İrtiyâb ani’l-Mütelif mine’s-Semâ ve’l-Künâ ve’l-Ensâb, (Nşr. A. Yemânî), I-VI, Haydarâbâd, 1962-1967; Raşîd Efendi ktp. No: 903 vr.77a-b. İbn Miskeveyh, Kitâbü Tecâribi’l-Ümem, (Nşr. H. F. Amedroz), I-II, (Zahîrü’d-Dîn Ruzrâverî) Zeylü Kitâbi Tecâribi’l-Ümem, III, Kıt‘atü min Târîhi Ebi’l Hüseyn Hilâl b. el-Muhsin b. İbrâhîm es-Sâbî el-Kâtîb, IV, Kahire, Dârü’l-Kitâbi’l-İslâmî, s. 373-374. İbnü’l-Esîr, el-Kâmil fi’t-Târîh, (Çev. Ahmet Ağırakça), VIII, s.460. Karşî, Cemal Mülhakâtü’s-Surâh, (Nşr. V. Barthold), Turkestan, I, Petersburg, 1898, s.130. Kavakçı, Yusuf Ziya. XI ve XIII. Asırlarda Karahanlılar Devrinde Maveraünnehr İslam Hukukçuları, Ankara, 1976, s.89. Koca, Ferhat, “Merginânî”, DİA, C.29, s.182. Koçnev B. D., Karahanidskie Monety: İstoçnikovedçeskoe i İstoriçeskoe İssledovanie