Dergiler / Mütefekkir / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 14

İbnü’l-Hümâm’a Göre İnsan Hürriyeti Meselesi

Sayfa
391–420
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Müellif bu eserinde adından da anlaşılacağı gibi Müslümanları âhirette kurtuluşa götürecek sahih inanç esaslarını ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanın fiillerini meydana getirirken özgür olup olmadığı başka bir anlatımla kader meselesi İslam toplumunu ilk dönemlerden itibaren meşgul eden önemli problemlerden birisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Müteahhirîn dönem Mâtürîdî kelam okulunun önemli temsilcilerinden birisi olan İbnü’l-Hümâm da bu meseleyi kelâm alanında meydana getirdiği ve adını el-Müsâyere fi’l-akâidi’l-münciye fi’l-âhire koyduğu eserinde ele almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Müellif bu eserinde adından da anlaşılacağı gibi Müslümanları âhirette kurtuluşa götürecek sahih inanç esaslarını ortaya koymuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kelâm · Mâtürîdîyye · İbnü’l-Hümâm

Özet

İnsanın fiillerini meydana getirirken özgür olup olmadığı başka bir anlatımla kader meselesi İslam toplumunu ilk dönemlerden itibaren meşgul eden önemli problemlerden birisidir. Müteahhirîn dönem Mâtürîdî kelam okulunun önemli temsilcilerinden birisi olan İbnü’l-Hümâm da bu meseleyi kelâm alanında meydana getirdiği ve adını el-Müsâyere fi’l-akâidi’l-münciye fi’l-âhire koyduğu eserinde ele almıştır. Müellif bu eserinde adından da anlaşılacağı gibi Müslümanları âhirette kurtuluşa götürecek sahih inanç esaslarını ortaya koymuştur. Bu esasların başında sağlam bir Allah inancı gelmektedir. Sahih ve sağlam bir Allah inancı da O’nun isim, sıfat ve fiillerini bilmekten geçer. Özellikle mutlak ilim, irade ve kudret sahibi bir yüce varlık karşısında dünyada imtihana tabi tutulan insanın konumunu ve fiillerindeki rolünü tespit edebilmek de yüce yaratıcıyı bilmede katkı sağlayacaktır. Bu çalışmada İbnü’l-Hümâm’ın insanın eylemlerini yerine getirirken özgür olup olmadığı hakkındaki görüşleri irade, kudret, fiil, kesb, kaza ve kader gibi kavramlardan yola çıkılarak ortaya konulacaktır. Mensubu olduğu Mâtürîdî mezhebiyle benzer ve farklılıkları tespit edilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAHRAMAN, H. (2020). İbnü’l-Hümâm’a Göre İnsan Hürriyeti Meselesi. Mütefekkir, Cilt: 7 - Sayı: 14, 391–420. https://ajindex.com/articles/419538

Kaynakça (9)

  1. Abdülhamid, İrfan. İslâm’da İ’tikadî Mezhepler ve Akaid Esasları. çev. Mustafa Saim Yeprem. Ankara: TDV Yayınları, 2011.
  2. Altıntaş, Ramazan. “Kelâmî âyetleri Anlamada Okuma Yöntemi”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2 (Sivas 1996), 103-110.
  3. Aydın, Ömer. Kur’an Işığında Kader ve Özgürlük. İstanbul: Beyan Yayınları, 1998. Bağdâdî, Abdülkâhir. el-Fark beyne’l-fırak. thk. M. Muhyiddin Abdülhamid. Kahire: Matbaatü’l-Medenî, ts. Beyâzîzâde, Ahmed Efendi. İmam-ı Azam Ebû Hanîfe’nin İtikâdî Görüşleri. çev. İlyas Çelebi. İstanbul: İFAV Yayınları, 4. Basım, 2014. Cürcânî, Seyyid Şerif. Kitâbu’t-ta’rîfât. Beyrut: Matbaatü Lübnan, 1985. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn. Kitâbü’l-irşâd. thk. M. Yusuf Musa-Ali A. Abdülhamid. Mısır: Mektebetü’l-Hancî, 1369/1950.
  4. Çağrıcı, Mustafa-Hökelekli, Hayati. “İrade”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/380-384. Ankara: TDV Yayınları, 2000. Ebû Hanife, İmam-ı Azam. el-Fıkhu’l-ekber (İmam-ı Azamın Beş Eseri içinde. çev. Mustafa Öz). İstanbul: İFAV Yayınları, 2. Basım, 1992. Ebû Hanife, İmam-ı Azam. el-Fıkhu’l-ebsat (İmam-ı Azamın Beş Eseri içinde. çev. Mustafa Öz). İstanbul: İFAV Yayınları, 2. Basım, 1992. Ebû Hanife, İmam-ı Azam. el-Vasiyye (İmam-ı Azamın Beş Eseri içinde. çev. Mustafa Öz). İstanbul: İFAV Yayınları, 2. Basım, 1992. Eş‘arî, Ebü’l-Hasan. el-Luma’ fî’r-red alâ ehli’z-zeyğ ve’l-bida’. tsh. Muhammed Emin ed-Dannâvî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2. Basım, 2012. Eş‘arî, Ebü’l-Hasan. Makâlâtü’l-İslâmiyyîn ve’htilâfi’l-musallîn. thk. Helmut Ritter. Beyrut: Dâru’n-Neşr, 4. Basım, 2005. Gazzâlî, Ebû Hâmid. el-İktisâd fi’l-i’tikâd. thk. İnsâf Ramazan. Beyrut: Dâru’l-Kuteybe, 1423/2003. Gazzâlî, Ebû Hâmid. İhyâu ulûmi’d-Dîn. çev. Ahmet Serdaroğlu. 4 Cilt. İstanbul: Bedir Yayınevi, 2002.
  5. Gölcük, Şerafettin. Bâkıllânî ve İnsanın Fiilleri. Ankara: TDV Yayınları, 1997.
  6. Gölcük, Şerafettin. “el-Musayere’den Bazı Tespitler”. Kemâleddîn İbn-i Hümâm’ın Hayatı, Eserleri ve İlmi Kişiliği Sempozyum Tebliğleri. Sivas: Kemaleddin İbn-i Hümam Vakfı Yayınları, 1993.
  7. Güneş, Kamil. İbnü’l-Hümâm’ın Kader Anlayışı. Konya: Selçuk Üniversitesi,
  8. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans tezi, 1993. Harputî, Abdüllatif. Kelâm Tarihi. sad. Muammer Esen. Ankara: Araştırma Yayınları, 2014. İbn Fâris, Ebu’l-Hüseyin Ahmed. Mu‘cemu mekâyîsi’l-luğa. thk. Abdusselam Muhammed Harun. 6 Cilt. Kahire: Dâru’l-Fikr, 1399/1979.
  9. İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed. el-Fasl: Dinler ve Mezhepler Tarihi. çev. Halil İbrahim Bulut. 3 Cilt. İstanbul: