ÖRTÜLÜ SERMAYE MÜESSESESİNİN İŞTİRAK KAZANÇLARI İSTİSNASI AÇISINDAN UYGULAMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Özet

Birçok gelişmekte olan ve gelişmiş olan ülkelerde, devletlerin gelir kaynaklarının başında vergiler gelmektedir. Devletler bu vergi gelirlerini kaybetmemek ve dolaylı yollardan vergi kaçakçılığını önlemek için güvenlik önlemleri almaktadırlar. Örtülü sermaye müessesesi de kurumlar vergisi matrahının aşınmasını önleyen güvenlik müesseselerinden biridir. Örtülü sermaye müessesesi kurumların doğrudan veya dolaylı olarak ilişki içinde bulunduğu gerçek ya da tüzel kişilerden aldığı borçların faiz, kur farkı ve benzeri giderlerini indirim konusu yapılmasına ve 3065 sayılı KDV kanununa göre KDV’ sinin hesaplanmasında ve indirim konusu yapılmasında herhangi bir engel söz konusu değildir. Ancak 5520 sayılı Kurumlar vergisi kanunun12’inci maddesinde belirtilen örtülü sermaye müessesesinin varlığı halinde borç verilen tutarın şirkete konulan bir sermaye olduğunu ve ödenen faiz, kur farkı ve benzeri giderlerinde kar payı olduğunu varsayılmaktadır. Kanunda belirtilen ilişkili kişilerden yapılan borçlanmaların oranın dönem başındaki özkaynaklarının üç katını aşılması sonucunda oluşmuş olan faiz, kur farkı ve benzeri giderlerinin örtülü sermaye sayılacağı ve bu giderlerinde kâr dağıtımı kabul edileceği belirtilmektedir. Bu giderlerin kâr payı olarak sayılması halinde de kurumlar vergisi matrahının aşınması önlenmiş olmaktadır. Kar dağıtımı sayılan söz konusu giderler 5520 sayılı kurumlar vergisi kanunun 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasına göre, belirtilen şartların varlığı halinde iştirak kazançları istisnasından borç veren kurum açısından faydalanılmasına herhangi bir engel teşkil etmemektedir. Bu günkü yazımızda örtülü sermaye müessesesi ve örtülü sermaye kapsamında gider yazılmış olan faiz giderlerinin tam mükellef kurumlarda dağıtılmış olan kâr payı sayılması sonucunda iştirak kazançları istisnasından faydalanmasındaki özellikli durumlar hakkında uygulamalı olarak bilgi verilecektir.