Dergiler / Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 3 - Sayı: 5

KARA-KOYUNLU ORDUSUNDA İNSAN UNSURU VE GÖREVLİLER

HUMAN ELEMENT AND ATTENDANT İN THE QARA-QOYUNLU ARMY

Sayfa
65–76
Yayın Tarihi
2021-01-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu da bize Kara-Koyunlu ordusunda Moğol askeri yapısının etkisini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kara-Koyunlular bir asırdan fazla Anadolu’nun doğusu ve İran’ın batısında Türkiye Selçukluları ve Moğolların devlet yönetim prensiplerine uygun olarak hüküm sürmüştür (1380-1469).
📊
Temel Bulgular & Veri:Türk ordu kültürünün etkisiyle Kara-Koyunlu Türkmenlerinin ordusunda hükümdar devletin en üst merciiydi.
💡
Sonuç & Katkı:Bu da bize Kara-Koyunlu ordusunda Moğol askeri yapısının etkisini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kara-Koyunlular · Askeri Teşkilât · İnsan Unsuru

Özet

Kara-Koyunlular bir asırdan fazla Anadolu’nun doğusu ve İran’ın batısında Türkiye Selçukluları ve Moğolların devlet yönetim prensiplerine uygun olarak hüküm sürmüştür (1380-1469). Türkiye Selçuklu ve İlhanlı devletlerinin teşkilât tecrübesi üzerine devletlerini teşkil etmişlerdir. Öncüllerinden aldıkları devlet geleneğini geliştirerek tarih sahnesinde kalmaya çalışmışlardır. Türk ordu kültürünün etkisiyle Kara-Koyunlu Türkmenlerinin ordusunda hükümdar devletin en üst merciiydi. Mirzalar ve emirler ordu hiyerarşisi içinde hükümdardan sonra gelmekteydi. Ordudaki insan unsuru içinde hassa kuvvetleri olan nökerler ordunun ana nüvesini oluşturmaktaydı. Bunun yanında eyalet kuvvetleri savaş sırasında merkezi orduya destek verirdi. Aynı şekilde savaş sırasında devlete tabii kuvvetler orduya katılırdı. Kara-Koyunlu ordusundaki görevliler, Türk-Moğol ordusunda var olan görevliler ile benzer niteliktedir. Dönemin kaynakları, askeri görevliler hakkında bilgi verirken, Türkçe ve Farsça isimleri yanında Moğolcalarını da zikretmektedirler. Bu da bize Kara-Koyunlu ordusunda Moğol askeri yapısının etkisini göstermektedir. Bu çalışmada XV. yüzyıl itibariyle Doğu Anadolu ve İran coğrafyasında önemli muharip güç haline gelen Kara-Koyunluların ordusunda hiyerarşi, görevliler ve görevlilerin nitelikleri muasır kaynaklar ve tetkik eserler ışığında değerlendirilecektir.

Abstract

The Qara-Qoyunlus are reigned in accordance with the Mongols’ and Anatolian (Turkey) Seljuk Sultanetes’ principles of state management more than a century in east of Anatolia and west of Iran (1380-1469). They constituted Qara-Qoyunlu state in compliance with the state organization of Ilkhanid Empires and Anatolian Seljuk Sultanetes. Qara-Qoyunlus tried to stay on the stage of history by developing the state tradition from their ancestry. Under the impact of the Turkish army culture, the ruler was the highest decision maker in the army of the Qara-Qoyunlu Turkmens. Prens and commanders came after the ruler in the army hierarchy. Neuters, which are bodyguard of a rulers within the human element in the army, constitued the main core of the army. Beside, state command would support the central army during the war. Similarly, faithful forces to the state would join the army during the war. Qara-Qoyunlu in the military attendant are similar to quality those Turkish-Mongolian army. While the sources of the period cite information about the military officers, they mention their Turkish and Persian names as well as Mongolian. This show us the influence of the Mongolian military structure in the Qara-Qoyunlu army. This study, by the fifteenth century Qara-Qoyunlu’s in the army which has become an important warrior power in Eastern Anatolia and Iran, will be evaluated in consideration of contemporaneos sources and investigation works.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KORKMAZ, A. (2021). KARA-KOYUNLU ORDUSUNDA İNSAN UNSURU VE GÖREVLİLER. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 5, 65–76. https://ajindex.com/articles/416010

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Abbas el-Azzâvî el-Mehâmî, Tarihü’l Irak Beyne İhtilâleyn İhtilâleyn el-Hükûmetü’l-Türkmâniyye, Dâru’l-Arabiyyetû’l-Mavsuât, Bağdad, 1939,
  2. C. III. Abdulhüseyin Nevai, Esnâd ve Mukâtebât-ı Tarihî-yi İran ez Timur ta Şâh İsmail, Bungah-ı Tercüme ve neşr-i kitap, Tahran 1341/1962. Abdullah b. Fethullah el-Bağdadî, el-Düvelü’l-İslamiyye fî el-Şark (Tarihü’l Gıyasi), Tah. Târık Nâfi‘ el-Hamdânî, Dâr ve Mektebetü'l-Hilâl, Beyrut, 2010. Abdurrezzak-i Semerkandî, Matla‘-ı Sa‘deyn ve Mecma‘-ı Bahreyn, Nşr. Abdulhüseyin Nevâî, Pejûhişgâh-ı Ulum-i İnsanı ve Muta’alat-ı Ferhengi, Tahran: 1383/2004, C. II/I-II/II. Ahmet Caferoğlu, “Türk Tarihinde Nöker ve Nökerzâdeler Müessesesi”, IV. Türk Tarih Kongresi (Ankara: 10-14 Kâsım 1948),
  3. TTK Yayınları,
  4. C. IV, Ankara 1952, s. 251-261. Ahmet Taşağıl, “İnak”, TDVİA, TDV Yayınları, C. 22, İstanbul 2000, s. 255-256. Ahmet Temir, “Türk-Moğol İmparatorluğu Devrinde Sosyal ve Askerî Teşkilât”, Türk Kültürü S. 118, Ankara 1972, s. 190-202.
  5. Altay Tayfun Özcan, Moğol-Rus İlişkileri, TTK Yayınları, Ankara 2017.
  6. Anonim, Mu’izz el- Ensâb fî Şeceretü’l Ensâb-ı Selâtin-i Moğol, Bibliotheque Nationale Paris, Persian 67. Ayşe Atıcı Arayancan, Karakoyunlu Hükümdarlarından Cihânşah ve Dönemi (Siyaset-Teşkilat-İktisad-Din ve Kültür) 1438-1467,
  7. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010.
  8. B. Y. Vladimirtsov, Moğolların İçtimaî Teşkilâtı Moğol Göçebe Feodalizmi, Terc. Abdülkadir İnan, TTK Yayınları, Ankara 1995. Beatris Forbes Manz, “The Office Of Darugha Under Tamerlane”, Journal of Turkish Studies, 1985, C.IX, s. 59-69; Türkçe Terc. Hayrunnisa Alan, “Timur’un Saltanatı Sırasında Darugalık Müessesesi”, Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, S. 3, İstanbul 2000, s. 99-113. Ebu Bekr-i Tihrânî, Kitâb-i Diyârbakriyya, yay. Necati Luğal-Faruk Sümer, TTK Yayınları, Ankara 1992, C. I-II; Türkçe Terc. Mürsel Öztürk, TTK Yayınları, Ankara, 2014.
  9. Ensar Macit, Timurlu Devleti’nin Askerî Teşkilatı, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Erzurum 2012.
  10. Eralp Erdoğan, Safevi Devleti’nin Askerî Teşkilatı, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2019. Erdoğan Merçil, “Peyk”, TDVİA, TDV Yayınları, C. 34, İstanbul 2007, s. 262-263.
  11. Erkan Göksu, Türkiye Selçuklularında Ordu, TTK Yayınları, Ankara 2018. Faruk Sümer, “Kara-Koyunlular”, İA, MEB Yayınevi, C. 6, Eskişehir, 2001, s. 292-305.
  12. Faruk Sümer, Kara Koyunlular (Başlangıçtan Cihan-Şah’a kadar), TTK Yayınları, Ankara, 1992.
  13. Feridun Bey, Münşeatu’s-Selatin, T