KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 3 - Sayı: 6

TİMURLU VE AK-KOYUNLU, KARA-KOYUNLU TÜRKMENLERİNDE KENGEŞ MECLİSİ

THE KENGEŞ ASSEMBLY İN TİMURİD AND AQ-QOYUNLU, QARA-QOYUNLU TURKMENS

Kazım PAYDAŞ
Sayfa
261–268
Yayın Tarihi
2021-07-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca, Kengeş meclisine bazen ve gerektiğinde hatunların da başkanlık etmeleri eski Türk devletlerinde kadına verilen önem açısından önemlidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eski Türk devletlerinde mevcut olan Kengeş meclisi Timurlu, Kara-Koyunlular ve Ak-Koyunlu devlet yapısında da bulunmaktaydı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kengeş meclis hükümdar başkanlığında toplandığı zaman, hükümdar meclisin kararı üzerinde büyük etkiye sahip oluyordu.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca, Kengeş meclisine bazen ve gerektiğinde hatunların da başkanlık etmeleri eski Türk devletlerinde kadına verilen önem açısından önemlidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Timurlu · Ak-Koyunlu · Kara-Koyunlu

Özet

Eski Türk devletlerinde mevcut olan Kengeş meclisi Timurlu, Kara-Koyunlular ve Ak-Koyunlu devlet yapısında da bulunmaktaydı. Kengeş, danışma ya da müzâkere etme anlamlarına gelir. Timurlular, Kara-Koyunlular ve Ak-Koyunlular’da hükümdar, hükümdarın kardeşleri, oğulları, hanımları, aşiret reisleri ve askerî komutanlar, devlet ile ilgili meseleleri ele almak için Kengeş meclisleri düzenlerlerdi. Kengeş meclisi savaş esnasında da toplanmaktaydı. Hükümdarın bazı durumlarda meclisin kararının dışında kendi fikrini uyguladığı da olmaktaydı. Kengeş meclisi çoğunlukla devletin önemli meselelerini görüşmek için toplanıyordu. Kengeş meclis hükümdar başkanlığında toplandığı zaman, hükümdar meclisin kararı üzerinde büyük etkiye sahip oluyordu. Savaş kararı, genellikle Kengeş Meclisi’nde verilmekteydi. Ancak meclisin çoğunluk kararına rağmen son sözü hükümdar söylerdi. Ayrıca, Kengeş meclisine bazen ve gerektiğinde hatunların da başkanlık etmeleri eski Türk devletlerinde kadına verilen önem açısından önemlidir.

Abstract

The Kengeş council, existing in ancient Turkish state, was found in Timurids, the Qara-Qoyunlu and the Aq-Qoyunlu state structure. Kengeş means consultation or negotiation. In Timurids, the Qara-Qoyunlu and the Aq-Qoyunlu ruler, the brothers of the ruler, his sons, wives, tribal leaders and military commanders ordered the Kengeş assemblies to address issues related to the state. The Kengeş council were collected during the war, too. In some cases, outside of the council's decision the ruler had his idea to be applied, also. The Kengeş council largely was convened to discuss important issues of the state. When the Kengeş council convened under the ruler, he had a big impact on the council's decision. The desicion of war usually was given in the Kengeş council. But despite the decision of the majority of parliament, monarch would say the last word. Moreover, sometimes and when needed, chairing of the ladies to the Kengeş council in the old Turkish state was important in terms of importance given to women.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PAYDAŞ, K. (2021). TİMURLU VE AK-KOYUNLU, KARA-KOYUNLU TÜRKMENLERİNDE KENGEŞ MECLİSİ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 6, 261–268. https://ajindex.com/articles/415924

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Aka,İsmail, Mirza Şahruh ve Zamanı, TTK Yayınları, Ankara 1994.
  2. Arayancan Ayşe Atıcı, Karakoyunlu Hükümdarlarından Cihânşah ve Dönemi 1438-1467 (Dini-Siyasi-Kültürel, Sosyal), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi) Ankara 2010.
  3. Donuk Abdülkadir, Eski Türk Devletlerinde İdarî, Askerî Unvan ve Terimler, Türk dünyası Araştırmaları Vakfı, İstanbul 1988. Ebu Bekr-i Tihranî, Kitâb-ı Diyarbekriyye, Neşr. Necati Lugal- Faruk Sümer, C. I, TTK Yayınları Ankara 1993; Ebu Bekr-i Tihranî, Kitab-ı Diyarbekriyye, Çev. Mürsel Öztürk, TTK Yayınları Ankara 2014. el-Azzâvî el-Mehâmî Abbas, Tarihü’l Irak Beyne İhtilâleyn el-Hükûmetü’l-Türkmâniyye, C. III, Dâru’l-Arabiyyetû’l-Mavsuât, Bağdat, 1939. el-Bağdadî Abdullah b. Fethullah, el-Düvelü’l-İslamiyye fi el-Şark, tah. Târık Nâfi’ el-Hamdânî, Dâr’ul-Mektebetü’l-Hilâl, 2010.
  4. Erdem İlhan - Paydaş Kazım, Ak-Koyunlu Devleti Tarihi, Birleşik Kitabevi Ankara 2007. Fazlullâh b. Rüzbihan Hunci-i İsfahani, Tarih-i Alem Aray-ı Emini, Persian text edited by John E. Woods, London 1992;
  5. V. Minorsky, Persia A.D 1478-1490 (An Abridged Translation of Fadlullah b. Rüzbihan Khunji's Tarikh-i Alem-Ârâ-yı Amini), London 1957.
  6. Hasan-ı Rumlu, Ahsenü’t-Tevârih, nşr. Abdul-Hüseyin Nevaî, İntişarat-ı Esatir, C. III, Tahran, 1389/2010;
  7. Türkçe terc. Hasan-ı Rumlu, Ahsenü’t-Tevârih, terc. Mürsel Öztürk, TTK Yayınları, Ankara, 2006.
  8. İbn Arabşah, Acâibu’l-Makdûr, çev. D. Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul, 2012.
  9. Kafesoğlu İbrahim, Türk Milli Kültürü, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1986. Kâşgarlı Mahmud, Dîvânu Lugâti’t-Türk, haz. Ahmet B. Ercilasun-Ziyat Akkoyunlu, TDK Yayınları, Ankara 2018. Kazvînî Muhammed Yusuf Vale-i İsfahanî Hold-i Berin (Tarih-i Timuriyân ve Türkmenân), haz. Mir Haşim Muhaddis, Mirâs-ı Mektûb, Tahran 1379/2000. Kazvînî Yahyâ-yi, Lübbü’t-Tevârih, Yay. Seyyid Cemâleddin-i Tahrani, Müessese-i Haver, Tahran, 1314/1935.
  10. Koca Salim, Türk Kültürünün Temelleri, Berikan Yayınları, Ankara 2003.
  11. Kurat Akdes Nimet, Peçenek Tarihi, Devlet Basımevi, İstanbul 1937.
  12. Manz Beatrice Forbes, Timurlenk, Çev. Zuhal Bilgin, Kitap Yayınevi, İstanbul 2006.
  13. Mirhvand, Tarih-i Ravzatu’s Safa fi Sîreti’l-Enbiya ve’l-Mülûk ve’l-Hulefâ,. Haz. Cemşid Kiyanfer, İntaşarat-ı Esatir, C. VI/II, Tahran 1385/2006. Mori Masao, "Kuzey Asya'daki Eski Bozkır Devletlerinin Teşkilatı", Tarih Enstitüsü Dergisi, S. 9, 1978. Muhyî-yi Gülşenî, Menâkıb-i İbrahim Gülşenî, Neşr. Tahsin Yazıcı, TTK Yayınları, Ankara 1982. Nişaburî Mahmud b. Abd