Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSonuç olarak analiz yapılan dönemde Türkiye’nin enerji dışı ithalatı üzerinde Euro döviz kurunun bir etkiye sahip olmadığı, dolar kuru ile Brent petrol fiyatının ise etkisi bulunduğu gözlenmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmada Türkiye’nin enerji dışı ithalatını etkileyen faktörlerden döviz kuru ve Brent petrol fiyatının etkileri incelenmiştir. Bu amaca yönelik zaman serisi analizleri kullanılmış ve çalışmada kullanılan seriler 1999 ve 2019 yıllarını kapsamaktadır. Dolar ve Euro döviz kurları ile Brent petrol fiyatları açıklayıcı değişken, enerji dışı ithalat verileri ise bağımlı değişken olarak alınmıştır. Kısa ve uzun dönemli ilişkilerin tespiti için eş bütünleşme ve hata düzeltme modelleri kullanılmıştır. Euro kuru hariç dolar döviz kuru ve Brent petrol fiyat değişkeni için istatistikî bakımdan anlamlı katsayılar elde edilmiştir. Regresyon analizi sonucunda, modelin açıklama gücünün %10,83 ve 0,01 düzeyinde anlamlı olduğu, diğer şartlar sabitken kısa dönemde dolar döviz kurunda yaşanan %1’lik artışın enerji dışı ithalatı %0,61 azalttığı, Brent petrol fiyatlarında %1’lik artışın ise enerji dışı ithalatı %0,19 artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Sonuç olarak analiz yapılan dönemde Türkiye’nin enerji dışı ithalatı üzerinde Euro döviz kurunun bir etkiye sahip olmadığı, dolar kuru ile Brent petrol fiyatının ise etkisi bulunduğu gözlenmiştir.
Abstract
In this study, it is aimed to check the effects of exchange rate and Brent oil price the factors that affecting Turkish non-energy import was examined. For this purpose, time series analysis were run and data cover the years between 1999 and 2019. The variables of exchange rate and Brent oil price were taken as explanatory variables of the study; non-energy import was taken as dependent variable. Co-integration tests and error correction models were used to check long run and short run relationships between variables. It was reached statistically significant coefficients for dollar exchange rate and Brent oil price except from euro exchange rate. As a result of the regression analysis, the explanation power of the model is 10.83% and it is significant at the 0.01 level. While other conditions were constant, it was concluded that a 1% increase in the dollar exchange rate in the short term decreased non-energy imports by 0.61%, while a 1% increase in Brent oil prices increased non-energy imports by 0.19%. Consequently, it was observed that there is no significant effect of euro exchange rate on Turkish non-energy import, while the dollar exchange rate and Brent oil prices have an effect in the analysis period.