Dergiler / Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 2

GEÇMİŞİN GÖLGESİNDE TÜRK-İNGİLİZ İLİŞKİLERİ: MISIR’I “AYAKLANDIRMA” ALGISI VE TÜRK BASINI (1924-1927)

THE TURKISH-BRITISH RELATIONS UNDER THE SHADOW OF THE PAST: THE PERCEPTION OF “SEDITION” IN EGYPT AND UNDERSTANDING THE TURKISH PRESS (1924-1927)

Sayfa
426–440
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Türk basınında çıkan haberlerin arka planı Türk-İngiliz kaynakları üzerinden değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Lozan Antlaşması ile hukuki anlamda uluslararası varlığını tesis eden Türkiye Cumhuriyeti’nin bundan sonraki dış politik gündeminde Osmanlı Devleti’nin son savaşı olan I.
📊
Temel Bulgular & Veri:İngiltere’nin İstanbul elçiliği haberlerin önüne geçmek için girişimde bulunduklarında yetkililer böylesi bir müdahalenin mümkün olmadığını bildireceklerdi.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Türk basınında çıkan haberlerin arka planı Türk-İngiliz kaynakları üzerinden değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Lozan Antlaşması ile hukuki anlamda uluslararası varlığını tesis eden Türkiye Cumhuriyeti’nin bundan sonraki dış politik gündeminde Osmanlı Devleti’nin son savaşı olan I. Dünya Savaşı’ndan sonra çözümlenemeyen sorunlar bulunmaktaydı. Mısır’da ise I. Dünya Savaşı sonrası başlayan, Paris Barış Konferansı’nda temsil edilmeye yönelik taleplerin karşılanmayışına reaksiyon olarak daha da yükselen milliyetçi hareketler vardı. Bu hareketlerin en sert dışa vurumu Kahire’de İngiliz kumandan Lee Stack’ın bir suikastta önce yaralanması ve ardından ölümüyle yaşandı. Bu gelişmeleri takip eden Türk basınında bazı gazetelerde söz konusu hareketler açıktan açığa yüceltilecekti. İngiltere’nin İstanbul elçiliği haberlerin önüne geçmek için girişimde bulunduklarında yetkililer böylesi bir müdahalenin mümkün olmadığını bildireceklerdi. Bu süreçte Türk gazetelerinde Musul’daki İngiliz varlığı eleştirilmekte ve Türkiye’nin Musul üzerindeki hâkimiyeti savunulmaktaydı. Öyle ki, bu kritik evre İngiliz makamları arasında önce Mısır’daki isyanın Türk kökenli bir kışkırtma ile ilgili olup olamayacağının sorgulanmasına neden oldu. Devamında Türk basınında Takrir-i Sükun Kanunu ile birlikte İngilizlerin rahatsızlığına neden olan haberleri de yayınlayan Son Telgraf ve Tevhid-i Efkar, İstiklal, Sayha, Aydınlık, Orak Çekiç gibi gazeteler kapatıldı. Bu çalışmada Türk basınında çıkan haberlerin arka planı Türk-İngiliz kaynakları üzerinden değerlendirilecektir.

Abstract

The next foreign policy agenda of the Republic of Turkey which established its international existence lawfully with the Treaty of Lausanne was the issues that remained from the First World War which was the last war of the Ottoman Empire. In Egypt, nationalist movements started after the First World War was prominent as a reaction to not being able to represent themselves in the Paris Peace Conference. The harshest manifestation of these movements was observed with the wounding of English commander Lee Stack with an assassination and then, his death. In certain newspapers of the Turkish press, these movements were glorified openly. When the English embassy in İstanbul intervened to prevent this news, the authorities reported that such intervention is not possible. In this process, the existence of English soldiers in Mosul was being criticized in the Turkish press and the authority of Turkey in Mosul was being supported. This critical period caused the questioning of whether the revolt in Egypt is caused by Turkish provocation by the English authorities. Then, Son Telgraf that caused disturbance among English authorities with their news articles and certain other newspapers Tevhid-i Efkar, İstiklal, Sayha, Aydınlık, Orak Çekiç were shut down with the Takrir-i Sükun. In this study, the background of the news published in the Turkish press will be evaluated through Turkish-British sources.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

POLAT, Ü. G. (2020). GEÇMİŞİN GÖLGESİNDE TÜRK-İNGİLİZ İLİŞKİLERİ: MISIR’I “AYAKLANDIRMA” ALGISI VE TÜRK BASINI (1924-1927). Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 426–440. https://ajindex.com/articles/400584

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. I. Arşiv Belgeleri Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri, Cumhuriyet Arşivi, Ankara, (BCA) 30.18.1.1/13.12.12. The National Archives, Kew-London (TNA) FO 141/504, FO 608/214. Oxford University, St. Antony’s College, Middle East Centre Archive, Oxford, Allenby File, 1/4. “500 Bin İngiliz Lirasına ve Terziyaya Rağmen Zağlul Paşa İstifaya Mecbur Oldu. İstiklalin İmhası”, Son Telgraf, 25 Teşrin-i sani 1340 [25 Kasım 1924]. “İngiltere’nin Gözü Musul Petrollerinde”, Son Telgraf, 1 Haziran 1340 [1 Haziran 1924]. “Kahire Cinayeti. İngilizler Mısır’da Tevkifata Başladılar”, Son Telgraf, 28 Teşrin-i sani 1340 [28 Kasım 1924]. “Mısır Milliyetperverlerinin Reisi Fedakarı Zağlul Paşa Bayramın İlk Günü Fena Bir Suikaste Maruz Kaldı”, Son Telgraf, 17 Temmuz 1340 [17 Temmuz 1924]. “Mısır Parlamentosu Kralın Bir Emriyle Fesh Edildi”, Son Telgraf, 25 Kanun-ı evvel 1340 [25 Aralık 1924]. “Mısır’da İngilizler. Yeni Mısır Kabinesini İstiyorlarmış”, Son Telgraf, 10 Kanun-ı evvel 1340 [10 Aralık 1924]. “Mısırlılarla İngilizler Karşı Karşıya Düşman. İngilizler Nazırlarının Mısırlılar Tarafından Katli Korkusuna Karşı Tedbir Alıyor ”, Son Telgraf, 10 Kanun-ı evvel 1340 [10 Aralık 1924]. “Musul ve Cemiyet-i Akvam”, Son Telgraf, 29 Haziran 1340 [29 Haziran 1924]. “Musul’un Bundan Fazlası Olamaz!”, Son Saat, 2 Mart 1926. “Reisi Cumhur Paşa Fırkaların Ta’didine Taraftar Olduğunu Bir Dostuna Söylemiştir”, Son Telgraf, 13 Teşrin-i sani 1340 [13 Kasım 1924]. Süleyman Nazif, “Mısır’daki İngiliz Kumandanını Öldürenlere”, Son Telgraf, 25 Kanun-ı evvel 1340 [25 Aralık 1924]. “Şarkta İngiltere”, Son Telgraf, 2 Temmuz 1340 [2 Temmuz 1924]. “Türk’ün ve İslam’ın Azılı Düşmanı Aleyhine Mücadelemiz Yüzünden Türk Hakiminin Huzuruna Kemal-i Fahir ile Çıkacağız”, Son Telgraf, 30 Kanun-ı evvel 1340 [30 Aralık 1924]. “Yeni Mısır Hükümeti Süveyş’i İngiltere’ye Bırakmak Niyetinde”, Son Telgraf, 11 Kanun-ı evvel 1340 [11 Aralık 1924].
  2. Alkan, A. Turan, İstiklal Mahkemeleri, Alternatif Üniversite, İstanbul 1992.
  3. Atatürk, Mustafa Kemal, Nutuk, 2. Baskı,
  4. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2014.
  5. Aybars, Ergün, İstiklal Mahkemesi, Bilgi Yayınları, İstanbul 1975.
  6. Badrawi, Malak, Violence in Egypt 1910-1925.
  7. Secret Societies, Pilots and Assassinations, Curzon Press, London 2002.
  8. Barr, James, Kırmızı Çizgi. Paylaşılamayan Toprakların Yakın Tarihi, çev. Ekin Can Göksoy, Pegasus Yayınları, İstanbul 2016.
  9. Deeb, Marius, Party Politics in Egypt: the Wafd&its Rivals 1919-39,
  10. Ithaca Press, London 1976.
  11. Demirel, Ahmet, I. Meclis’t