Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 37 - Sayı: 3

Neolitik dönem kerpiç yapı malzemelerinin teknolojik özellikleri: Ulucak Höyük yerleşimi, İzmir

Technological properties of adobe building materials belonging to Neolithic period: Ulucak Höyük settlement, İzmir

Sayfa
1595–1608
Yayın Tarihi
2022-02-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ulucak Höyük Neolitik dönem kerpiç yapı malzemeleri, işlevlerine göre birim hacim ağırlıkları, kil+mil yüzdesi ve agrega tane boyu dağılımı bakımından farklılıklar göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ulucak Höyük arkeolojik alanı (Kemalpaşa, İzmir), Batı Anadolu’nun bilinen en eski köy yerleşimidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yerleşimin Neolitik dönemine ait kerpiç malzemelerinin özgün karışım özelliklerinin keşfi, Anadolu topraklarında gelişen tarihi kerpiç teknolojisinin daha iyi anlaşılması ve sürdürülmesi bakımından değerlidir.
💡
Sonuç & Katkı:Ulucak Höyük Neolitik dönem kerpiç yapı malzemeleri, işlevlerine göre birim hacim ağırlıkları, kil+mil yüzdesi ve agrega tane boyu dağılımı bakımından farklılıklar göstermektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:kerpiç yapı malzemesi · bileşim özellikleri · ham madde analizleri

Özet

Ulucak Höyük arkeolojik alanı (Kemalpaşa, İzmir), Batı Anadolu’nun bilinen en eski köy yerleşimidir. Bu yerleşimin Neolitik dönemine ait kerpiç malzemelerinin özgün karışım özelliklerinin keşfi, Anadolu topraklarında gelişen tarihi kerpiç teknolojisinin daha iyi anlaşılması ve sürdürülmesi bakımından değerlidir. Bu çalışmada, Ulucak Höyük’ün Erken ve Geç Neolitik tabakalarından alınan kerpiç yapı malzemelerinin bileşim ve ham madde özelliklerini belirlemeye yönelik kapsamlı laboratuvar analizleri yapılmıştır. Laboratuvar analizleri kapsamında, kerpiç tuğla, kerpiç blok, iç sıva ve zemin harcı örneklerinin kil+mil oranı, agrega oranı, agregaların tane boyu dağılımları, kil boyutundaki tanelerin bileşimi ve organik madde yüzdeleri belirlenmiştir. Ulucak Höyük Neolitik dönem kerpiç yapı malzemeleri, işlevlerine göre birim hacim ağırlıkları, kil+mil yüzdesi ve agrega tane boyu dağılımı bakımından farklılıklar göstermektedir. Kerpiç karışımlarında (i) mika-illit veya mika-illit-kaolin gibi kil gruplarını içeren nitelikli toprak kullanılmış olması, (ii) kil+mil karışımlarının değişen oranlarda kil boyutunda kalsiyum karbonat içermesi, (iii) agrega karışımlarında 2 mm tane boyundan daha büyük iri agregaların varlığı, Ulucak Höyük Neolitik yerleşiminde kullanılan kerpiç yapı malzemelerinin nitelikli olduğunu göstermektedir. Bu bilinçli üretim teknolojisinin höyüğün Erken ve Geç Neolitik tabakalarında kullanılıyor olması, bu birikimin yüzyıllar boyunca sürdüğüne işaret etmektedir. Kerpiç malzemelerin özgün bileşim özellikleri, koruma çalışmalarında kullanılabilecek kerpiç malzemelerin üretimine yönelik ipuçlarını da ortaya çıkarmıştır. Elde edilen veriler, sadece koruma çalışmaları için değil, günümüz kerpiç malzeme ve yapım teknolojisinin geliştirilmesi için de yararlı olan bir birikimdir.

Abstract

Ulucak Höyük archaeological site (Kemalpaşa, İzmir) is the oldest village settlement known in Western Anatolia. The discovery of the adobe materials’ original compositions belonging to Ulucak Höyük Neolithic settlement has vital importance to better understand and sustain the historical adobe technology developed in Anatolia. In this study, comprehensive research was done on the compositional and raw material properties of adobe materials belonging to the Early and Late Neolithic periods of Ulucak Höyük settlement. The laboratory tests were conducted on some adobe brick, adobe block, interior plaster and floor mortar samples and involved the analyses of clay+silt composition, clay+silt ratio, aggregate ratio, organic matter ratio, and particle size distribution. Depending on their functions, adobe brick/block, floor mortar, and interior plasters of Ulucak Höyük Neolithic period differ in their density (unit weight), clay+silt ratio, and particle size distribution of aggregates. The features such as (i) the use of proper soil containing mica-illite or mica-illite-kaolin types of clays in adobe mixtures, (ii) clay+silt compositions containing clay sized calcium carbonate in varying proportions, and (iii) presence of coarse aggregates larger than 2mm grain size in the aggregate compositions, indicate that adobe products of Ulucak Höyük Neolithic settlement are qualified building materials. This qualified adobe technology existing in both the early and late Neolithic layers of Ulucak Höyük signals that this knowledge has survived for centuries. The data on compositional properties of original adobe materials are guiding for the production of new adobe materials that can be used in conservation studies. The knowledge achieved is useful not only for conservation studies but also for the development of today's adobe materials and construction technologies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EROL, F., TAVUKCUOGLU, A., CANER-SALTIK, E. N. (2022). Neolitik dönem kerpiç yapı malzemelerinin teknolojik özellikleri: Ulucak Höyük yerleşimi, İzmir. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 37 - Sayı: 3, 1595–1608. https://ajindex.com/articles/400544

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Pekmezci, B., Kafescioglu, R., Agahzadeh, E., Improved performance of earth structures by lime and gypsum addition, METU Journal of the Faculty of Architecture, 29 (2), 205-221, 2012
  2. Atikoğlu, C., Erdil, M., Tavukçuoğlu, A., Compatibility Assessment with a Focus on Breathing Capability in Timber Framed Dwellings in Ankara and Mersin (Turkey), Interdisciplinary Perspectives for Future Building Envelopes - ICBEST 2017 International Conference on Building Envelope Systems and Technologies, Istanbul- Turkey, 608-620, 15-18 May, 2017
  3. Yüncü, B., Tavukçuoğlu, A., Caner-Saltık, E.N., Breathing Features Assessment of Porous Wall Units in Relation to Indoor Air Quality, In: Proceedings Book - 35th AIVC Conference-4th TightVent Conference-2nd Venticool Conference-Ventilation and airtightness in transforming the building stock to high performance, Poznań- Poland, 703-711, 24–25 September, 2014
  4. Çevik, Ö., Vuruşkan, O., Sivil, C., Ulucak Höyük (MÖ 6850-5460), İzmir Araştırmaları Dergisi, 12, 11–41, 2020
  5. Kayan, İ., Kemalpaşa Çevresinde Geçmişten Günümüze Arazi Kullanımı ve Günümüzdeki Sorunlar, Kemalpaşa Kültür ve Çevre Sempozyumu, İzmir-Türkiye, 1-16, 3-5 Haziran, 1999
  6. Çilingiroğlu, A., Derin, Z., Abay, E., Sağlamtimur, H., Kayan, İ., Ulucak Höyük: Excavations Conducted Between 1995 and 2002, Peeters, Louvain, 2004
  7. Cevik, O., Abay, E., Neolithisation in Aegean Turkey: Towards a More Realistic Reading, Anatolian –Metal 7: Anatolia and Neighbours 10.000 Years Ago, Der Anschnitt, Beiheft 31, Editör: Yalçın, Ü.,Deutschen Bergbau-Museum, Bochum, 187-197, 2016
  8. French, D., Early pottery sites from Western Anatolia, Bulletin of the Institute of Archaeology, V, 15-24, 1965
  9. Çilingiroğlu, A., Çevik, Ö., Çilingiroğlu, Ç., Ulucak Höyüğü, Ege Üniversitesi Arkeoloji Kazıları, Editör: Çilingiroğlu, A., Mercangöz, Z., Polat, G., Ege Üniversitesi, 157–168, 2012
  10. Çilingiroğlu, A., Çevik, Ö., Çilingiroğlu, Ç., Ulucak Höyük Towards Understanding the Early Farming Communities of Middle West Anatolia: Contribution of Ulucak, The Neolithic in Turkey: New Excavations & New Research. Western Turkey, Editör: Özdoğan, M., Başgelen, N., Kuniholm, P., Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 139-175, 2012
  11. Derin, Z., The Neolithic Architecture of Ulucak Höyük. How Did Farming Reach Europe? BYZAS 2, Editör: Lichter, C., Ege Yayınları, İstanbul, 85-94, 2005
  12. Derin, Z., Abay, E., Özkan, T., Kemalpaşa-Ulucak Höyük Kazıları, 1999-2000, 23. Kazı Sonuçları Topl