Dergiler / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 28

İPEK YOLU’NDA ÖNEMLİ BİR KAVŞAK, TEBRİZ (1236-1380)

Sayfa
289–300
Yayın Tarihi
2021-09-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu düşünce ile Tebriz merkezli ticaret yollarının güzergâhları, İlhanlı dönemi devlet teşkilatında ticaretle ilgili devlet görevlileri ve devletin tüccar ve ticari faaliyetlerden aldığı vergilere de kısaca değinmeye çalıştık.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:VI. binli yıllara dayanan, İpek ve Baharat yollarını arşınlayan kervanların ve dünyayı keşfe çıkan gezginlerin durağı olmuş bir şehir Tebriz.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ticaretle uğraşıp farklı coğrafyalara açılmakla pekiştirdiği zengin tarihi, kültürel ve mimari birikimi ile Ortaçağ’ın hayranlık uyandıran şehirlerinden biridir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu düşünce ile Tebriz merkezli ticaret yollarının güzergâhları, İlhanlı dönemi devlet teşkilatında ticaretle ilgili devlet görevlileri ve devletin tüccar ve ticari faaliyetlerden aldığı vergilere de kısaca değinmeye çalıştık.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tebriz · Ticaret Yolları · İpek Yolu

Özet

Tarihi M.Ö. VI. binli yıllara dayanan, İpek ve Baharat yollarını arşınlayan kervanların ve dünyayı keşfe çıkan gezginlerin durağı olmuş bir şehir Tebriz. Ticaretle uğraşıp farklı coğrafyalara açılmakla pekiştirdiği zengin tarihi, kültürel ve mimari birikimi ile Ortaçağ’ın hayranlık uyandıran şehirlerinden biridir. Yerleşim alanlarının oluşumunda, temelde iki etken rol vardır: ait olunan uygarlığın o şehre olan ihtiyacı ya da coğrafi konumun ona yüklediği rol. Tebriz daha çok bu ikinci kategori içinde değerlendirebileceğimiz merkezlerden biridir. Uzun bir tarihi geçmişe sahip olan Tebriz, özellikle XII. ve XVI. Yüzyıllar arasında sosyo-kültürel ve ekonomik açıdan Ortaçağ’ın hayranlık uyandıran şehirlerinden biri olmuştur. Elbette, bu üne kavuşması kültürel ve ekonomik açıdan zenginleşmesi ile izah edilebilir. Bu gerçekliği de seyyahların gözünden Tebriz’i dinlediğimiz zaman kolaylıkla görürüz. İbn-i Battuta ve Clavijo’nun kayıtlarına göre bu merkezlerde dünyanın farklı bölgelerinden ve ülkelerinden getirilen mallar alınıp satılıyordu. Tebriz’de diğer ülkelerden gelen tüccarların barınması için özel kervansaraylar ve misafirhaneler bulunuyordu. Ticaret, ülke ekonomisinin büyük ve önemli gelir kaynaklarından birini oluşturuyordu. İlhanlılar ile Venedik ve Cenevizliler arasında gelişmiş olan ancak Ebu Said Bahadır Han’ın ölümünden sonra meydana gelen iç karışıklıklar nedeni ile kesilen ticari ilişkiler siyasi koşulların bir nebze de olsa düzelmesi sonucunda 1344-1345 yılında yeniden başladı. Daha sonraları 1356 yılında Celayirli tahtına oturan Sultan Uveys, Venedik ve Ceneviz ile ticari ilişkileri yeniden başlatmak üzere girişimlerde bulundu. Ayrıca kervan yollarının güvenliğinin sağlanacağını ve gelecek olan tacirleri en iyi şartlar altında kabul edeceklerini, onlardan eskiye nazaran daha az vergi alınacağını vaat etti. Bu çalışma ile Tebriz’in geçmişine bakarak, şehrin 1236-1380 dönemi Doğu-Batı ticaretindeki rolünü ortaya koymayı amaçladık. Bu düşünce ile Tebriz merkezli ticaret yollarının güzergâhları, İlhanlı dönemi devlet teşkilatında ticaretle ilgili devlet görevlileri ve devletin tüccar ve ticari faaliyetlerden aldığı vergilere de kısaca değinmeye çalıştık.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TUYSUZ, Ş. C. (2021). İPEK YOLU’NDA ÖNEMLİ BİR KAVŞAK, TEBRİZ (1236-1380). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 28, 289–300. https://ajindex.com/articles/400141

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. A.A. Vasılıev, Bizans İmparatorluğu Tarihi, çev., A. Müfid Mansel, Ankara 1943 Abu`l- Farac, Gregory, Makhtebhanuth Zabhe, çev.Ömer Rıza Doğrul, (Abu’l Farac Tarihi, I-II), Ankara, 1945 Âbrû, Lutfullah Hâfız, Zeyl-i Câmìu’t-tevârîh-i Reşîdî, neşr. Hânbâbâ Beyânî, Tahran, 1317 hş. Alizade, Abdulkerim Alioğlu, Destûru’l-kâtib fî Tàyîni’l-merâtib, Moskova 1976, I-XXII/ Àzzâvî, Abbas, Târîhu’l- Ìrâk Beyne’l– ihtilâleyn, I-III, Bağdad, 1936-1939.
  2. Beyani, Şirin, Târîh-i Âl-i Celayir, Tahran, 1345 hş. Bilgili, A. S. (2011). Tebriz. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 40. İstanbul.
  3. Browne, Edward G. A., Literary History Of Persia, I-IV, Cambridge, 1969
  4. Boyle, J.A. “Dynastic And Political History Of The Ilkhans”, The Cambridge History Of Iran, V/303-421, Cambridge, 1968
  5. Clavijo, Ruy de Gonzalez, Embajada a Tamorlan, neşr. Francisco Lopez, Madrid, 1943, Farsçaya çev. Mesùd Receb Niyâ, (Sefernâme-i Clavijo, I-II) Tahran, 1376 hş. el- Eherî, Ebubekr el-Kutbî, Târîh-i Şeyh Uveys, neşr. J. B. Van Loon, Lahey, 1954. Emîn, Şemîs Şerîk, Ferheng-i İstilâhât-i Dîvânî-yi Dovrân-i Moğûl, Tahran, 1357 hş. Fâikî, İbrahim, Azerbaycan der Mesîr-i Târîh-i İran, I-II, Tebriz, 1375 hş. Fasîh-i Havâfî, Ahmed b. Celaleddin Muhammed, Mucmel-i Fasîhî, I-III, neşr. Mahmud Ferruh, Meşhed, 1341 hş. Fayiz Necip İskender, el-Hayat el-İktisadiyye fi Ermeniyye İbâne’l-Fethi’l-İslâmî, İskenderiyye 1988.
  6. Fuad Köprülü, Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu, TTK., Ankara 1991
  7. H.A. Manandian, The Trade and Cities of Armenia in Relation To Ancient World Trade, ed. N.G. Garsoian, Lisbon 1965. Hândmîr, Ğiyâsu’d-dîn Muhammed el-Huseynî, Târîh-i Habîbu’s-siyer fi Ahbâr-i Efrâd-i Beşer, I-IV, neşr. Muhammed Debîrsiyâkî, Tahran, 1362, hş. Hândmîr, Ğiyâsu’d-dîn Muhammed el-Huseynî, Destûru’l-vuzerâ, neşr. Saîd Nefîsî, Tahran, 1317 hş. Howorth, Henry, History Of The Mongols, I-IV, New York, 1876-1892.
  8. Huart, Clement, Histoire de Bağdat, Paris, 1901.
  9. İ. Hakkı Uzunçarşılı, Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri, TTK., Ankara 1988. İbn-i Battûta, Muhammed b. Abdullah Tancî, er-Rıhle, Farçaya çev. Muhammed Ali Muvehhed, (Sefernâme-i İbn-i Battûta I-II), 1376 hş. İbn-i Haldûn, Abdurrahman b. Muhammed, el-`İber, Farsçaya çev. Àbdu`l-Muhammed Âyetî, (Târîh-i İbn-i Haldûn I-VI) Tahran, 1375 hş. İbn-i Tağrîberdî, Cemaleddin Ebi’l-Mahâsin Yusuf, en-Nucûmu’z-zâhire fî Mulûki Mısr ve’l-Kâhire, I-XVI, neşr. Muhammed Hüseyin Şemsu’d-dîn, Beyrut, 1992. İkbâl, Âştiyânî Abbas, Târîh-i Moğûl u Evâyil-i Eyyâ