Dergiler / İslam Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 15

İslâm Düşünce Geleneğinde Naklî İlim Kavramı ve İbn Haldûn

Ibn Khaldun and the Concept of Traditional Knowledge in the Islamic Intellectual History

Murteza Bedir(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
5–31
Yayın Tarihi
2006-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Birincisi tefsir, hadis, fıkıh, kelâm gibi İslâmî/şer‘î ilimler adı verilen disiplinleri kapsarken ikincisi ise genellikle antik felsefe mirası çerçevesinde yer alan metafizik, fizik, mantık ve matematik gibi bilimleri kapsamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm düşünce geleneğinde ilim kavramına ve ilimler tasnifine ilişkin değerlendirmelerde genellikle naklî/şer‘î-aklî/vaz‘î, dinî-aklî, Arabî-Acemî şeklinde ikili bir ilim sınıflandırması yaygın kabul görmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İslâm düşünce geleneğinde ilim kavramına ve ilimler tasnifine ilişkin değerlendirmelerde genellikle naklî/şer‘î-aklî/vaz‘î, dinî-aklî, Arabî-Acemî şeklinde ikili bir ilim sınıflandırması yaygın kabul görmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Birincisi tefsir, hadis, fıkıh, kelâm gibi İslâmî/şer‘î ilimler adı verilen disiplinleri kapsarken ikincisi ise genellikle antik felsefe mirası çerçevesinde yer alan metafizik, fizik, mantık ve matematik gibi bilimleri kapsamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İbn Haldûn · Mukaddime · bilgi

Özet

İslâm düşünce geleneğinde ilim kavramına ve ilimler tasnifine ilişkin değerlendirmelerde genellikle naklî/şer‘î-aklî/vaz‘î, dinî-aklî, Arabî-Acemî şeklinde ikili bir ilim sınıflandırması yaygın kabul görmektedir. Birincisi tefsir, hadis, fıkıh, kelâm gibi İslâmî/şer‘î ilimler adı verilen disiplinleri kapsarken ikincisi ise genellikle antik felsefe mirası çerçevesinde yer alan metafizik, fizik, mantık ve matematik gibi bilimleri kapsamaktadır.

Abstract

This study examines the concept of knowledge proposed by Ibn Khaldun in his Muqaddimah and particularly what he called the fundamental Islamic sciences. The study places Ibn Khaldun’s understanding within the broader Islamic historical framework through studying the history of the classification of knowledge up to Ibn Khaldun. While evaluating these sciences, the method developed by Ibn Khaldun shall be given special emphasis, and the question of how faithful he remained to those sciences that he perceived as being concrete shall be examined in these sections. This work investigates in what way Ibn Khaldun’s methods of studying the history of civilizations can contribute to the modern Islamic thought and the concept of Islamic sciences. In a more abstract way, one of the aims of this study is to explore whether Ibn Khaldun’s approach can offer a perspective to modern Muslims who are studying the history of fundamental Islamic sciences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bedir, M. (2006). İslâm Düşünce Geleneğinde Naklî İlim Kavramı ve İbn Haldûn. İslam Araştırmaları Dergisi, Sayı: 15, 5–31. https://ajindex.com/articles/398115

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Fârâbî, Kitâbü’t-Tenbîh alâ sebîli’s-saâde (nşr. Ca‘fer Âl-i Yâsîn), Beyrut: Dârü’l-menâhil, 1405/1985.