Dergiler / Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 1

Arap Edebiyatında Didaktik Şiirin Ortaya Çıkışı ve Arap Grameri Konusunda Yazılan Başlıca Manzumeler

Emergence of Didactic Poetry in Arabic Literature and Major Manzumes Written about Arabic Language

Sayfa
20–34
Yayın Tarihi
2018-07-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elfiyye, urcuze, manzûme gibi isimlerle anılan didaktik türdeki bu şiirlerin Arap diline ait kuralların ezberlenmesi ve anlaşılmasında da önemli katkıları olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Edebi bir tür olarak Arap edebiyatında didaktik şiirin ortaya çıkışı, Abbasilerin ilk dönemine denk gelmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Söz konusu dönemde farklı alanlardaki ihtisaslaşmalar, ilim adamlarını eğitim-öğretim yöntemlerinde yeni arayışlara sevk etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Elfiyye, urcuze, manzûme gibi isimlerle anılan didaktik türdeki bu şiirlerin Arap diline ait kuralların ezberlenmesi ve anlaşılmasında da önemli katkıları olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Abbasiler Dönemi · Didaktik Şiir · Manzûme

Özet

Edebi bir tür olarak Arap edebiyatında didaktik şiirin ortaya çıkışı, Abbasilerin ilk dönemine denk gelmektedir. Söz konusu dönemde farklı alanlardaki ihtisaslaşmalar, ilim adamlarını eğitim-öğretim yöntemlerinde yeni arayışlara sevk etmiştir. Bu arayış ve çabaların bir sonucu olarak, didaktik tarzda tarih, coğrafya, fıkıh, astronomi, kimya, hadis, kelâm gibi muhtelif konularda manzumeler yazılmış, sonraki dönemlerde eğitim ortamlarında derslerin daha tesirli bir şekilde anlatılması ve ezberlenmesi için sarf, nahiv, belağat ve diğer birçok konuda manzumeler kaleme alınmıştır. Elfiyye, urcuze, manzûme gibi isimlerle anılan didaktik türdeki bu şiirlerin Arap diline ait kuralların ezberlenmesi ve anlaşılmasında da önemli katkıları olmuştur.

Abstract

Emergence of didactic poetry as a literary genre in Arabic literature coincides with early Abbasid period. In these years, specializations on different fields motivated scholars and educators to seek new teaching methods. As outcome of these searches and efforts, didactic poems were written about history, geography, astronomy, chemistry, hadith, fiqh, and kalam/theology. In next periods, poems related to morphology, syntax, rhetoric and different fields were written to give lectures and provide memorizing in a more effective way in learning envirenments. These didactic poems called as alfiyye, urjuza and manzuma had an important contribution to memorize and understand of rules of Arabic language.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ABDÜLHADİOĞLU, A. (2018). Arap Edebiyatında Didaktik Şiirin Ortaya Çıkışı ve Arap Grameri Konusunda Yazılan Başlıca Manzumeler. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 1, 20–34. https://ajindex.com/articles/3963

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Audrey, C. R. at al. (2004). Using Poetry to Teach About Minerals in Earth Science Class, Journal of Geoscience Education, v.52, n.1, January. Baydûn, M. A. (tsz). Mecmu‘ muhimmâti’l-mutûn, Dâru’l-Kutub el-‘İlmiyye, Beyrut. Behcet, M. M. (1982). et-Tayyâru’l-İslâmi fi şi‘ri’l-‘asri’l-‘Abbâsi’l-evvel, Vizaretü’l-Evkâf ve’ş-Şuûn ed-Diniyye, Bağdat. Çelebi, K. (2007a). Keşfu’z-zunûn ‘an esâmi’l-kutub ve’l-funûn, I-VI, I, Dâru’l-Fikr, Beyrut. ………… (2007b). Keşfu’z-zunûn ‘an esâmi’l-kutub ve’l-funûn, I-VI, II, Dâru’l-Fikr, Beyrut. Çiçek, M. H. (2009). Şark Medreselerinin Serencâmı, Beyan Yayınları,
  2. İstanbul.
  3. Durmuş, İ. (1995). DİA, “Şiir”, XXXIX, İstanbul.
  4. Efendi, A. F. (2005). İslam Medeniyeti Tarihi (Medresetü’l-‘Arab), (nşr. H. Elmalı, C. Eren), Yeni Akademi Yayınları, İzmir. el-Âsârî, Z. Ş. (1987). Elfiyyetu’l-âsârî/kifâyetu’l-gulâm fi ‘irâbi’l-kelâm, (nşr. Z. Zâhid ve H. Nâci), Mektebetu’n-Nahdati’l-‘Arabiyya, Beyrut. el-Bikâ‘i, B. İ. (1971). Mâ lâ yestağni ‘anhu’l-insan min mulhi’l-lisân fi’n-nahv, (nşr. M. Meşâhura ve N. Ebu Hudayr), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut. el-Bin‘ali, A. (1968). Neylu’l-emâni şerh manzûmat Abdilʻaziz b. Sâlih el-İhsâî el-müsemmâ mebâsimi’l-gavâni fi nazm ‘izziyyeti’z-Zencânî fî ‘ilmi’s-sarf, Muesseset Dâri’l-‘Ulûm. el-Ca‘barî, İ. Ö. (1991). Tedmîsu’t-tezkir fi’t-te’nîs ve’t-tezkîr, (nşr. M. Â. A. Hasan), el-Muessesetu’l-Câmi‘iyye li’d-Dirâsât ve’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, Beyrut. el-Câhız, E. O. (tsz). el-Beyân ve’t-tebyîn, I-IV, (nşr. A. M. Harun), I, Dâru’l-Fikr, Dimaşk. el-Endelusî, İ. C. (tsz). Manzûmatu’l-maksûr ve’l-memdûd, (nşr. A. H. el-Bevvâb), Mektebetu’s-Sekâfe’d-Dîniyye. el-Ferâhîdî, H. (1427). Şerh nazmi’l-maksûr ve’l-memdûd, (nşr: A. Hamîsî), Beyrut. ………… (1986). el-Fevâidu’l-Mahviyye fi’l-Makâsidi’n-Nahviyye, (nşr: V. Yahyâ, Mekke. ………… (1995). el-Manzûmetu’n-nahviyye, (nşr. A. ‘Afîfî), Dâru’l-Kutubi’l-Mısriyye, Kahire. el-Gannâm, M. S. M. (2010) Mutûnu’n-nahvi ve’s-sarf li tâife min kibâr ‘ulemâi’n-nahv, Şeriketu’l-Kuds li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, Kahire. el-Gırnâtî, Y. (1986). Tezkiratu’n-nuhât, (nşr. A. Abdurrahman), Muessesetu’r-Risâle, Beyrut. el-Harîrî, M. K. (1998). Mulhatu’l-i‘râb, Dâru’s-Savma‘î li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, Riyad. el-Hemedâni, B. (tsz). Şerh İbnu ‘Akîl, (nşr. M. M. Abdulhamid), Naşirûn el-Kahire, Kahire. el-Muhallebî, M. (2000). Nazmu’l-ferâid ve hasru’ş-şerâid, (nşr. A. S. el-‘Useymîn), Mektebetu’l-‘Ubeykân, Riyad. es-Surremerî, Y. (1990). el-Mukaddime’l-lu’lua fi’n-nahv, (nşr. A. S. el-‘Useymîn), Mekte