Dergiler / Türk Doğa ve Fen Dergisi / 2021 / Cilt: 10 - Sayı: 1

Suruç’ta (Şanlıurfa-Türkiye) Bazı Şifalı Bitkilerin Geleneksel Kullanımları

Traditional Uses of Some Medicinal Plants in Suruç (Şanlıurfa-Turkey)

Sayfa
236–244
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, 2019-2020 yılları arasında yapılmış olup, Şanlıurfa’nın Suruç ilçesi ve bazı köylerinde bölge halkı tarfından kullanılan tıbbi bitkilerin tesbiti amacıyla yapılmıştır. 50 kaynak kişi ile yapılan görüşmeler sonucu 41 familya ve ait 78 takson tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 2019-2020 yılları arasında yapılmış olup, Şanlıurfa’nın Suruç ilçesi ve bazı köylerinde bölge halkı tarfından kullanılan tıbbi bitkilerin tesbiti amacıyla yapılmıştır. 50 kaynak kişi ile yapılan görüşmeler sonucu 41 familya ve ait 78 takson tespit edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca taksonların bilimsel ve yöresel isimlerine kullanım değeri hesaplanıp tablo halinde sunulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan literatür taraması sonucunda, Suruç'ta kullanılan bitkilerin ülkemizin farklı yerlerinde benzer ya da farklı hastalıkların tedavisinde kullanıldığını görülmüştür.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2019-2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Suruç · Tıbbi bitkiler · geleneksel tedavi

Özet

Bu çalışma, 2019-2020 yılları arasında yapılmış olup, Şanlıurfa’nın Suruç ilçesi ve bazı köylerinde bölge halkı tarfından kullanılan tıbbi bitkilerin tesbiti amacıyla yapılmıştır. 50 kaynak kişi ile yapılan görüşmeler sonucu 41 familya ve ait 78 takson tespit edilmiştir. Kaynak kişilerin demografik bilgileri, yerel bitkilerin isimleri, kullanılan kısımları ve hazırlama yöntemleri araştırılarak kayıt altına alındı. Topladığımız bitkiler teşhisi yapıldıktan sonra Harran Üniversitesi’nde herbaryumda muhafaza edilmektedir. Ayrıca taksonların bilimsel ve yöresel isimlerine kullanım değeri hesaplanıp tablo halinde sunulmuştur. Yaptığımız çalışmada en fazla takson içeren familyalar sırasıyla; Lamiaceae 14 takson (% 18), Apiaceae 6 takson (% 8), Rosaceae 6 takson (% 8), Malvaceae 5 takson (% 6) Fabaceae takson 4 (% 5), Asteraceae 4 takson (% 5) takson. En fazla takson içeren cinsler; Alkanna Tausch, Hibiscus L., Lavandula L., Prunus L., Rosa L., Salvia L. ve Teucrium L. ise 2 takson içerir. Bitkiler en fazla infüzyon ve dekoksiyon yapılarak kullanılmaktadır. Tıbbi amaçlar için en yoğun kullanılan bitki kısımları; çiçek, meyve, tohum, toprak üstü kısımları, tüm bitki, kök ve yapraklardır. Suruç’taki yabani ve kültür bitkileri geleneksel olarak çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanırlar. Yapılan literatür taraması sonucunda, Suruç'ta kullanılan bitkilerin ülkemizin farklı yerlerinde benzer ya da farklı hastalıkların tedavisinde kullanıldığını görülmüştür.

Abstract

This study was carried out between 2019 and 2020 years and was carried out to determine the medicinal plants used by the local people in Suruç district and some villages. As a result of interviews with 50 informant people, 41 families and 78 taxa were identified. The demographic information of the informant people, the names of the local plants, the parts used and the preparation methods were searched and recorded. After the identification of the collected plants, they are kept in a herbarium at Harran University. In addition, the usage value of the scientific and local names of taxa was calculated and presented in a table. In our study, the families with the most taxa are; Lamiaceae 14 taxa (18%), Apiaceae 6 taxa (8%), Rosaceae 6 taxa (8%), Malvaceae 5 taxa (6%) Fabaceae taxa 4 (5%) and Asteraceae 4 taxa (5%). Genus with the most taxa; Mentha L. has 3 taxa, Alkanna Tausch, Hibiscus L., Lavandula L., Prunus L., Rosa L., Salvia L. and Teucrium L. have 2 taxa. Plants are mostly used by infusion and decoction. The parts of the plant most used for medicinal purposes; flowers, fruits, seeds, aboveground parts, whole plant, roots and leaves. Wild and cultivated plants in Suruç are traditionally used in the treatment of various diseases. As a result of our literature review, it has been observed that the plants used in Suruç are used in the treatment of similar or different diseases in different parts of our country.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YALÇIN, S., AKAN, H., ÇAKILCIOĞLU, U. (2021). Suruç’ta (Şanlıurfa-Türkiye) Bazı Şifalı Bitkilerin Geleneksel Kullanımları. Türk Doğa ve Fen Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 1, 236–244. https://ajindex.com/articles/394835

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Heinrich M. Ethnobotany and its role in drug development. Phytother Res. 2000;14:479-88
  2. Akan H, Balos MM, Aslan M. An ethnobotanical research on handmade musical instruments in Şanlıurfa, South East Anatolia, Turkey. Biol Diver Conserv. 2013;6:93-100
  3. Polat R, Satıl F, Selvi S. Havran ve Burhaniye (Balıkesir) yörelerinde el sanatlarında yararlanılan bitkiler üzerine etnobotanik araştırmalar. Erciyes Üniv Fen Bil Enst Derg. 2013; 29:1-6
  4. Polat R, Çakılcıoğlu U, Ulusan MD, Paksoy MY. 2015. Survey of wild food plants for human consumption in Elazığ (Turkey). Indian J Tradit Knowled. 2015;14:69-75
  5. Ertuğ F. Wild edible plants of the Bodrum area (Muğla, Turkey). Turk J Bot. 2004;28:161-74
  6. Öztürk M, Özçelik H. Doğu Anadolu’nun faydalı bitkileri (Useful plants of East Anatolia), SİSKAV (Siirt, İlim, Spor, Kültür ve Araştırma Vakfı). Ankara: Semih Ofset; 1991
  7. Baytop T. Türkiye’de bitkiler ile tedavi. İstanbul Eczacılık Fak, No: 40, İstanbul; İstanbul Üniv. Yayınları; 1984
  8. Baytop T. Therapy with medicinal plants inTurkey (Past and present). 2nd ed. Istanbul: Nobel Medicine Publication; 1999
  9. Güner A, Aslan S, Ekim T, Vural M, Babaç MT. Türkiye bitkileri listesi (Damarlı Bitkiler). İstanbul: Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmalar Derneği Yayınları; 2012
  10. Yıldırımlı Ş. Etnobotanik ve Türk Etnobotaniği. Kebikeç. 2004;17:175-93
  11. Muratoğlu T. Mahalli idareler mevzuatında 6360 sayılı kanunla yapılan değişiklikler. Dicle Üniv Hukuk Fak Derg. 2015;20:32
  12. Akman Y. İklim ve biyoiklim. Ankara: Palme Yayınları; 2011
  13. TC. Şanlıurfa valiliği resmi kent rehberi; [alıntı 2020 Ekim 10]. Erişim adresi:
  14. Şahinalp MS. Fonksiyonları ve arazi kullanım problemleri açısından Suruç şehri. J Int Social Res. 2019;12(68):461-78
  15. Davis PH. Flora of Turkey and the East Aegean Island. Vol. 1-9, Edinburgh: Edinburgh Univ. Press; 1965-1985
  16. Davis PH, Mill RR, Tan K. Astragalus L. In: Flora of Turkey and the East Aegean Island. Vol. 10 (Suppl. I). Edinburgh: Edinburgh Univ. Press; 1988
  17. Güner A, Özhatay N, Ekim T, Başer, KHC. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburg, (Supple. 2). Edinburgh Univ. Press; 2000
  18. Güner A, Ekim T. Resimli Türkiye Florası. Cilt: 1, NGBB yayınları flora dizisi 2, İstanbul: Flora Araştırmaları Derneği ve Türkiye İş Bankası kültür yayınları; 2014
  19. Güner A, Kandemir A, Menemen Y, Yıldırım H, Aslan S, Ekşi G, Güner I,