KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) / 2016 / Cilt: 5 - Sayı: 2

TÜRKÇE’DE İLK FELSEFE TARİHİ: FELSEFE TARİHYAZIMI AÇISINDAN BİR İNCELEME

Yakup YILDIZ
Sayfa
67–88
Yayın Tarihi
2016-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Fénelon’un ilgili eserinin Krikor Kumaryan ve Münif Paşa tarafından yapılan iki tercümesi felsefe tarihçiliğimizin inşası ve felsefe tarih yazımı açısından incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Felsefe tarihçiliğimiz Fransız Aydınlanma düşünürü Fénelon’un Abrégé De La Vie Des Plus İllustres Philosophes De L’Antiquité (1726) adlı eserinin dilimize tercümesiyle başlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkçe’de ilk felsefe tarihi kitabı olan bu kitap bir Osmanlı Ermenisi olan Krikor Kumaryan (Cricor Chumarian) tarafından Evvel Zamanda Â’zamü’ş-şân Olan Feylesofların İmrâr Etmiş Oldukları Ömürlerinin İcmâlidir adıyla dilimize tercüme edilmiş ve 1854’te İzmir’de basılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Fénelon’un ilgili eserinin Krikor Kumaryan ve Münif Paşa tarafından yapılan iki tercümesi felsefe tarihçiliğimizin inşası ve felsefe tarih yazımı açısından incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler İlk Felsefe Tarihi · Fénelon · Abrégé

Özet

Öz Felsefe tarihçiliğimiz Fransız Aydınlanma düşünürü Fénelon’un Abrégé De La Vie Des Plus İllustres Philosophes De L’Antiquité (1726) adlı eserinin dilimize tercümesiyle başlar. Türkçe’de ilk felsefe tarihi kitabı olan bu kitap bir Osmanlı Ermenisi olan Krikor Kumaryan (Cricor Chumarian) tarafından Evvel Zamanda Â’zamü’ş-şân Olan Feylesofların İmrâr Etmiş Oldukları Ömürlerinin İcmâlidir adıyla dilimize tercüme edilmiş ve 1854’te İzmir’de basılmıştır. Aynı eser yaklaşık on yıl sonra Münif Paşa tarafından yeniden tercüme edilerek Tarîh-iHukemâ-yı Yunan adıyla bir dizi yazı olarak neşredilmiştir. Kitap daha sonra farklı yazarlar tarafından kimi kısmî tercüme, iktibas yahut sadeleştirilerek aktarılsa da bunlar bir kitap hacmine ulaşamamıştır. Bu çalışmada Fénelon’un ilgili eserinin Krikor Kumaryan ve Münif Paşa tarafından yapılan iki tercümesi felsefe tarihçiliğimizin inşası ve felsefe tarih yazımı açısından incelenecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, Y. (2016). TÜRKÇE’DE İLK FELSEFE TARİHİ: FELSEFE TARİHYAZIMI AÇISINDAN BİR İNCELEME. İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS), Cilt: 5 - Sayı: 2, 67–88. https://ajindex.com/articles/3885

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Akünal, Dündar, “Çeviri ve Batılılaşma”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, C. II, İletişim Yay., İst. 1985. Âli (Mektûbî-i Sadâret hulefâsından), “Hükemâ-yı Meşhûre-i Kadîmenin Tercüme-i Hâlleri” Mecmûa-i İber-i İntibah, (Y. 2, Nu. 6, Ramazan 1280. Ali Suavi, “Tarîh- Efkâr”, Ulûm, S. III, (Paris 1286), s. 105-115; S. IV, (Paris 1286), s. 169-182; S. VI, (Paris 1286), s. 298-311; S. XVI, (Paris 1286), s. 937-950.
  2. Anay, Harun, “Felsefe: Literatür”, DİA, C. XII, İst. 1995. Atay Ç.,Tarih İçinde İzmir,
  3. Tifset Basın Yayın A.Ş., İzmir,1979.
  4. Badem, Candan, “Amiral Adolphus Slade'in Osmanlı Donanmasındaki Hizmetleri ve Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Gözlemleri”, Türkiyat Mecmuası, C. XXI, (Bahar 2011).
  5. Baykara, T.,İzmir Şehri ve Tarihi, Ege Üniversitesi Rektörlük Yayınları No: 38, İzmir 1974.
  6. Beydilli, Kemal, “Mehmed Emin Âli Paşa”, DİA, C. II, İst. 1989.
  7. Buğra, J.,İlk Türk Basımevinin Kuruluşundan İlk Millet Meclisinin Açılışına Kadar Osmanlı İmparatorluğu Sınırları İçinde Basılan Kitaplar (1729-1876),
  8. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İ.Ü.E.F. Kütüphanecilik Bölümü, 1967.
  9. Fatma Aliye Hanım, Terâcim-i Ahvâl-i Felâsife, Hanımlara Mahsus Gazete Mat., İst. 1317. Fénelon, François de Salignac de la Mothe, Abrégé des vies des anciens philosophes: avec un recueil de leurs plus belles maximes, chez Jacques Estienne, 1726. [Fénélon, Francois De] Kumaryan, Krikor, Abrégé De La Vie Des Plus İllustres Philosophies De L’Antiquité: Evvel Zamanda Âzamü’ş-şân Olan Feylesofların İmrâr Etmiş Oldukları Ömürlerinin İcmâlidir, (Çev. Cricor Chumarian,Symrne (İzmir) 1854. [Fénélon, Francois De] Münif Paşa, “Tarîh- Hukema-yı Yunan”, Mecmuâ-yı Fünûn, (S.13, s.21-29, Cemiyet-i İlmiye ve Osmâniye Matbaası, İstanbul 1280; S.15, (1280), s.94-105; S.18, (1280), s.140-153; S.19, (1280), s.180-188; S.22, (1280), s.400-406; S.23, (1281), s.440-447; S.29, (1281), s.178-185; S.31, (1281), s.268-277; S.35, (1283), s.69-77; S.36, (1283), s.112-116; S.37, (1283), s.141-151; S.40, (1283), s.255-266; S.41, (1283), s.200-212; S.42, (1283), s.241-253; S.43, (1283), s.327-333; S.44, (1284), s.13-24; S.1, (1300), s. 24-31). [Fénélon, Francois De] Rıfat Bahir, Felsefe ve Feylesoflar: Felâsife-i Kadîme, Keşişyan Mat., İzmir 1329/1913. [Fénélon, Francois De] Seyit Abdullah bin Hüseyin, Tarîhu’l-Felâsife – Muhtasaru Tercemeti Meşâhîr-i Kudemâ-yi’l-Felâsife, (Çev.), Bulak Matbaası, 1252/1836; et-tab’atü’s-sâniye, El Matbaatü’l-Cevâib, Kostantiniyye 1302/1886. İnceoğlu, F. Samime, “Tanzimat’ta Bir Düşünü