Dergiler / Muhasebe ve Finansman Dergisi / 2021 / Sayı: 92

Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması

Cengiz Yılmaz(AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0581-2804
Ersan Özgür(Kamu Denetçiliği Kurumu)0000-0002-6165-4556
Sayfa
1–20
Yayın Tarihi
2021-10-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular yönünden; sermaye yeterlilik oranının aktif kârlılığa negatif yönlü etkisinin olması risk unsurlarının minimize edilmesi ihtiyacı dolayısıyla bu durumun kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği, kullandırılan fonlar/toplam aktifler oranının katılım bankalarında kârlılığa negatif yönde yansıması ise; katılım bankalarının fon kullandırma oranında artış ile takipteki kredilerin artışının söz konusu olabileceği bunun da kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de “Özel Finans Kurumu” ismi ile katılım bankacılığı ilk olarak 1984 yılında faaliyet göstermeye başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, katılım bankalarında kârlılığa etki eden faktörlerin panel veri analizi ile tespit edilmesi amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular yönünden; sermaye yeterlilik oranının aktif kârlılığa negatif yönlü etkisinin olması risk unsurlarının minimize edilmesi ihtiyacı dolayısıyla bu durumun kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği, kullandırılan fonlar/toplam aktifler oranının katılım bankalarında kârlılığa negatif yönde yansıması ise; katılım bankalarının fon kullandırma oranında artış ile takipteki kredilerin artışının söz konusu olabileceği bunun da kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2015 – 2019 Verileri
⚙️Değişkenler:Katılım Bankacılığı · Kârlılık · Panel Veri Analizi

Özet

Türkiye’de “Özel Finans Kurumu” ismi ile katılım bankacılığı ilk olarak 1984 yılında faaliyet göstermeye başlamıştır. Bu çalışmada, katılım bankalarında kârlılığa etki eden faktörlerin panel veri analizi ile tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 2015 – 2019 yılları arasında 5 yıllık döneme ilişkin veriler kullanılarak panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Analizde, net dönem kârı (zararı)/toplam aktifler bağımlı değişkenine etki eden içsel ve dışsal faktörler değerlendirilmiştir. Uygulanan panel veri analizi sonucunda; modelin bağımsız değişkeni %86 düzeyinde açıklama gücü olduğu, aktif kârlılığı ile anlamlı ilişkisi bulunan (1) sermaye yeterlilik oranında %1 artış aktif kârlılıkta %0.13 oranında, (2) kullandırılan fonlar/toplam aktifler oranında %1 artış aktif kârlılıkta %2.91 oranında negatif etkili olabileceği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular yönünden; sermaye yeterlilik oranının aktif kârlılığa negatif yönlü etkisinin olması risk unsurlarının minimize edilmesi ihtiyacı dolayısıyla bu durumun kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği, kullandırılan fonlar/toplam aktifler oranının katılım bankalarında kârlılığa negatif yönde yansıması ise; katılım bankalarının fon kullandırma oranında artış ile takipteki kredilerin artışının söz konusu olabileceği bunun da kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği değerlendirilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yılmaz, C., Özgür, E. (2021). Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı: 92, 1–20. https://doi.org/10.25095/mufad.944461

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Aka, Kemal (2019), “Banka Karlılığının Belirleyicileri: Türk Bankacılık Sektöründeki Katılım Bankaları Üzerine Ampirik Bir Uygulama”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 8 (3), ss.21-39.
  2. Aydın, Yüksel (2019), “Türk Bankacılık Sektöründe Karlılığı Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Analizi ile İncelenmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10 (1), ss.181-189
  3. Alpun, Mevlüde Elif (2017), Bankacılık Sistemi İçerisinde Katilim Bankacılığının Yeri ve Katilim Bankacılığının Güçlü ve Zayıf Yönleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bankacılık Anabilim Dalı, Ankara
  4. Doğan, Mesut (2013), “Katılım ve Geleneksel Bankaların Finansal Performanslarının Karşılaştırılması: Türkiye Örneği”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (58), ss.175-188.
  5. Er, Şebnem (2009), “Dinamik Panel Veri Analizi ve Bir Uygulama”, Yayınlanmış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
  6. Erdaş, Mehmet Levent (2015), “Katılım Bankalarının Kâr Dağıtım Metodları ve Bankacılık Sektöründeki Yapısal Analizi”, Sakarya University The Institute of Social Sciences, Departments of Islamic Economics and Finance Research Center for Islamic Economics and Finance International Congress on Islamic Economics and Finance (ICISEF) 21-23 October, 2015, Sakarya / Turkey, ss.111-133
  7. Görüş, Muhammed Şehid - Özgür, Önder (2016), “Türkiye’de İslami Bankaların Karlılığının Belirleyicileri: Banka İçi Faktör Analizi”, Sakarya İktisat Dergisi, Haziran, 5 / 2, ss.1-13.
  8. Güler, Sevda (2019), “Banka Kârlılık Oranlarının Panel Veri Analizi ile Değerlendirilmesi: Türkiye’de Faaliyet Gösteren Mevduat ve Katılım Bankalarının Karşılaştırılması”, İzmir Democracy University Social Sciences Journal, 2 (2), ss.173-190.
  9. Gülhan, Ünal - Uzunlar, Evcan (2011), “Bankacılık Sektöründe Kârlılığı Etkileyen Faktörler: Türk Bankacılık Sektörüne Yönelik Bir Uygulama”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1). ss.341-368
  10. Güriş, Selahattin (2015), Panel Veri Modelleri, Der Yayınları, İstanbul.
  11. Kahveci, Eyüp- Ekşi, İbrahim Halil - Kaya, Zekayi, (2016), “Türkiye’deki Mevduat Bankalarında Sermaye Yapısı- Kârlılık İlişkisi: 2002–2014 Yılları Arası Panel Veri Uygulama”, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12, ss.446-461.
  12. Karakuş, Rıfat, - Küçük, Şeyma Yılmaz (2016), “Katılım Bankalarında Kârlılığın Belirleyicileri: Türkiye Örneği İçin Bir Panel Veri Analizi” Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), ss.119-133.
  13. Kasım, Muhammed (2019), İslâm İşbirliği Teşkilatı Ülkelerinde Sermaye Piyasalarının Gelişmişliğini Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Analizi İle İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Isparta
  14. Özgür, Ersan (2007), Katılım Bankalarının Finansal Etkinliği ve Mevduat Bankaları İle Rekabet Edebilirliği, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilir Dalı, Afyonkarahisar
  15. Pan, Qinhua - Pan, Meiling (2014), “The Impact of Macro Factors on the Profitability of China’s Commercial Banks in the Decade after WTO Accession”, Open Journal of Social Sciences, 2, pp.64-69
  16. Parlakkaya, Raif ve Çürük, Suna Akten (2011), “Finansal Rasyoların Katılım Bankaları ve Geleneksel Bankalar Arasında Bir Tasnif Aracı Olarak Kullanımı: Türkiye Örneği”, Ege Akademik Bakış, 11(3), ss.397-405.
  17. Reis, Şükriye Gül - Kılıç Yunus - Buğan Mehmet Fatih (2016), “Banka Kârlılığını Etkileyen Faktörler: Türkiye Örneği”, Muhasebe ve Finansman Dergisi Ekim/2016, 72(72), ss.21-36
  18. Saldanlı, Arif ve Aydın Mücahit (2016), “Bankacılık Sektöründe Kârlılığı Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Analizi ile İncelenmesi: Türkiye Örneği”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, (24), ss.1-9
  19. Samırkaş, Mustafa Can - Evci, Samet - Ergün, Bahadır (2014), “Türk Bankacılık Sektöründe Kârlılığın Belirleyicileri”. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(8), ss.117-134.
  20. Tatoğlu, Ferda Yerdelen (2020), Panel Veri Analizi, http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/ekonometri_ue/panelverianalizi.pdf (15/12/2020)
  21. Taysı, Kemal (2020), “Aktif Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Panel Veri Analizi Yöntemiyle Belirlenmesi”, Journal of Original Studies, 1(1), pp.15-30
  22. Toraman, Cengiz – Ata, H. Ali - Buğan, Mehmet Fatih (2015), “Mevduat ve Katılım Bankalarının Karşılaştırmalı Performans Analizi”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 16(2), ss.301-310.
  23. Tuzcu, Sevgi Eda (2015), “The Effect of Derivatives Activity on Bank Profitability Before and During the Subprime Mortgage Crisis: Evidence from Turkey”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1) 2015, pp.29-56.
  24. TKBB, (2019), “Katılım Bankaları 2019 Raporu”, https://tkbb.org.tr/Documents/Yonetmelikler/Katilim-Bankalari-2019.pdf (04/02/2021)
  25. TKBB, (2021), “Katılım Bankacılığı Nedir? Nasıl Çalışır?”, https://tkbb.org.tr/Documents/Yonetmelikler/TKBB-Katilim-Bankaciligi-Nedir-Brosur.pdf (06/02/2021)