Dergiler / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 23 - Sayı: 3

1960’lı Yıllarda Türk Solunun Almaşıklığı: Sosyalizm ve Milliyetçilik

THE ALTERNATIVENESS OF THE TURKISH LEFT IN THE 1960S: SOCIALISM AND NATIONALISM

Sayfa
859–890
Yayın Tarihi
2021-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hülasa 1960’lı yıllarda Türk solu milliyetçi ve sosyalist bir almaşıklığa sahip görünmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de milliyetçilik genelde sağ ideolojilere mahsus bir kavram olarak düşünülmekte sol ideoloji ise, milliyet veya din olgusundan arınmış ve hatta ona karşı olacak söylemlerle bağdaştırılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Milliyetçi merkez sol olarak ön plana çıkan ulusalcılık fikri bu algıyı biraz yıksa da, aslında sol ve milliyetçilik arasındaki ilişkide incelemelerin Türk Solu’nun zirve yaptığı 1960’lı yıllar göz ardı edilerek yapılmış görünmektedir. 1960’lı yıllarda görece Türkiye tarihindeki en hegemonik günlerini yaşayan Türk Solu, çeşitli formlarda kendini göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Hülasa 1960’lı yıllarda Türk solu milliyetçi ve sosyalist bir almaşıklığa sahip görünmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:milliyetçilik · türk solu · sosyalizm

Özet

Türkiye’de milliyetçilik genelde sağ ideolojilere mahsus bir kavram olarak düşünülmekte sol ideoloji ise, milliyet veya din olgusundan arınmış ve hatta ona karşı olacak söylemlerle bağdaştırılmaktadır. Milliyetçi merkez sol olarak ön plana çıkan ulusalcılık fikri bu algıyı biraz yıksa da, aslında sol ve milliyetçilik arasındaki ilişkide incelemelerin Türk Solu’nun zirve yaptığı 1960’lı yıllar göz ardı edilerek yapılmış görünmektedir. 1960’lı yıllarda görece Türkiye tarihindeki en hegemonik günlerini yaşayan Türk Solu, çeşitli formlarda kendini göstermiştir. Bu hareketlerin birçoğunun Kemalizm’in ve antiemperyalist bir ruhtan kaynaklı milliyetçiliğin etkisinden çıkamadıkları rahatlıkla söylenebilecektir. Radikal birkaç örnek dışında sol hareketlerde bariz bir milliyetçilik vurgusu vardır. Özellikle Yön, TİP ve MDD hareketlerinin bazı söylemlerinde hâkim bir Türk milliyetçiliği (ulusalcılığı) gözlemlenmektedir. Keza benzer şekilde TKP/ML hareketi de bariz bir şekilde Kürt milliyetçisidir. Sol hareketlerin milliyetçiliğe yaklaşımları çoğunlukla sömürge karşıtı ve tepkisel milliyetçilik olarak gelişmiştir. 1960’lı yıllardaki sol hareketlerin Milliyetçiliğe yaklaşımları ise kimi zaman pragmatist nitelikler taşısa da, samimi inançlar barındırdığı da inkâr edilemeyecektir. Çalışmada tespit edilen önemli bir nokta ise Sosyalist tezlerle öne çıkan sol hareketlerin, milliyetçi argümanları sosyalizmin temel argümanlarından bile daha çok vurgulamış olmalarıdır. Hülasa 1960’lı yıllarda Türk solu milliyetçi ve sosyalist bir almaşıklığa sahip görünmektedir.

Abstract

Nationalism is generally considered a right ideology, while left ideology is associated with anti-communist discourses such as non-nationalism or irreligious in Turkey. Although the idea of left-wing nationalism (ulusalcılık), which has come to the fore as the nationalist center-left, slightly demolishes this perception, the 1960s, when the Turkish Left reached its peak, are ignored. The Turkish Left, relatively which lived its freest days in the history of Turkey with the 1961 Constitution, has manifested itself in various forms. It can be easily said that many of these movements could not get out of the influence of Kemalism and nationalism originating from an anti-imperialist spirit. Apart from a few radical examples, there is an obvious emphasis on nationalism in left movements. Especially in some discourses of Yön, TİP and MDD movements, a dominant Turkish nationalism is observed. Likewise, the TKP / ML movement is clearly Kurdish nationalist. Left movements' approach to nationalism has mostly developed as anti-colonial and reactive nationalism. Although their approach to nationalism sometimes carries pragmatist qualities, it cannot be denied that it contains sincere beliefs. An important point determined in the study is that the left movements that came to the fore with Socialist theses emphasized the nationalist arguments even more than the basic arguments of socialism. In short, the Turkish left seems to have a nationalist and socialist alternative in the 1960s.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜNGÖR, B. (2021). 1960’lı Yıllarda Türk Solunun Almaşıklığı: Sosyalizm ve Milliyetçilik. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 23 - Sayı: 3, 859–890. https://ajindex.com/articles/382077

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. AĞIRNASLI, N. (1964). Türkiye İşçi Partisi radyo konuşmaları yurt sorunları ve çözüm yolu içinde (Derleyen: TİP Ankara İli Araştırma ve Yayın Bürosu). Ankara:
  2. Kardeş Matbaası. AĞIRNASLI, N. (1967). Milliyetçilere çağrı. Türk Solu, 3, s. 5 AHMAD, F. (2012). Modern Türkiye’nin oluşumu (11. Basım). (Çeviren: Y. Alogan). İstanbul:
  3. Kaynak Yayınları.
  4. AKIN, Y. (2008). Türkiye Sol Hareketinin Önemli Polemikleri. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt: 8 – Sol (2. Baskı) (Editör: M. Gültekingil) içinde ss. 86-103. İstanbul:
  5. İletişim Yayınları.
  6. AKSAKAL, H. (2009). “Güler Yüzlü” bir Sosyalist, ilkeli bir siyasetçi: Mehmet Ali Aybar’ın Türk siyasal yaşamındaki yeri ve önemi. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, s. 79-102
  7. ALTAN, Ç.(1962). Yaşasın Liberalizm. Yön, 1, s. 9 ATAÖV, T. (1962). Türk Sosyalizmine doğru. Yön, 12, s. 14 ATILGAN, G. (2017). ‘68’in kapıları. Türkiye’nin 1960’lı Yılları içinde (Hazırlayan: M. K. Kaynar). ss. 315-340. İstanbul:
  8. İletişim Yayınları.
  9. AVCIOĞLU, D. (1962a). Sosyalizm anlayışımız. Yön, 36, s. 3. AVCIOĞLU, D. (1962b). Yapıcı Milliyetçilik. Yön, 4, s. 3 AVCIOĞLU, D. (1962c). Kaynağa dönüş. Yön, 47, s. 2 AVCIOĞLU, D. (1965). Az gelişmiş ülkelerde antiemperyalist mücadele halkçı, devletçi, devrimci ve milliyetçi kalkınma yolu. Yön, 111, s. 8-9
  10. AVCIOĞLU, D. (1966a). Sınıf mücadelesi, sosyalizm ve milliyetçilik. Yön, 182, s. 3. AVCIOĞLU, D. (1966b). TİP’e dair. Yön, 168, s. 3 AYBAR, M. A. (1947). Her şeyden evvel ve her şeyin üstünde istiklal. Zincirli Hürriyet, 1(1), s. 4 AYBAR, M. A. (1964). Türkiye İşçi Partisi radyo konuşmaları yurt sorunları ve çözüm yolu içinde (Derleyen: TİP Ankara İli Araştırma ve Yayın Bürosu). Ankara:
  11. Kardeş Matbaası. AYBAR, M. A. (2015). Türkiye Sosyalizmi. Türkiye Sosyalist Solu Kitabı 1 (3. Baskı) içinde (Hazırlayan: E. A. Türkmen). ss. 127-165. Ankara:
  12. Dipnot Yayınları.
  13. AYÇİÇEK, E. (2020). Türkiye Sosyalist Hareketi: Özgün ve Milli. Milliyetçilik içinde (Editör: T. Erdem), ss. 1033-1049, İstanbul:
  14. Otorite. AYDEMİR, Ş. S. (1962a). Don Kişot’un yel değirmeni İle savaşı. Yön, 9, s.7 AYDEMİR, Ş. S. (1962b). Sosyalizm ve Kapitalizm. Yön, 37, s. 20 AYDEMİR, Ş. S. (1963). Türk Sosyalizminin ilkeleri. Yön, 56, s. 8 AYDIN, S. (1998). “Millî Demokratik Devrim”den “Ulusal Sol”a Türk solunda özgücü eğilim. Toplum ve Bilim, 78, ss. 59-91.
  15. AYDIN, S. (2008a). Sosyalizm ve Milliyetçilik: Galiyefizm’den Kemalizm’e Türkiye’de üçüncü yol arayışları. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt: 4 – Milliyetçilik (3. Bask