Dergiler / İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 1

İBNÜLEMİN MAHMUD KEMAL İNAL İLE KEMALEDDİN HARPUTÎ EFENDİ’NİN MEKTUPLAŞMALARI- I

THE CORRESPONDENCE OF İBNÜLEMIN MAHMUD KEMAL AND KEMALEDDIN HARPUTI- I

Sayfa
112–169
Yayın Tarihi
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İbnülemin’in bir na’t-i Nebî manzumesi ile mensur-manzum takrizi ve Edebiyat-ı Cedîde/ Dekadan tartışmasına dahil olarak Cemil Sâtı’ ve Hüznî müstear isimleriyle yazdığı şiirleri makalede ele alınan diğer mevzular arasında yer almaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk kültür ve edebiyatının mühim simalarından İbnülemin Mahmud Kemal İnal ile Kemaleddin Harputî arasında babalarından intikal eden bir dostluk vardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu dostluk İbnülemin’in İstanbul’da Kemaleddin Efendi’nin ise Harput’ta (Ma’mûretü’l-azîz/ Elaziz/ Elazığ) bulunması sebebiyle önce gıyâben başlamış ve bir süre mektuplar üzerinden sürmüştür. 1916-1926 yılları arasında Ma’mûretü’l-azîz müftülüğü yapan Kemaleddin Efendi hakkında halifeliğin kaldırılmasına ve şapka takmak gibi bazı inkılaplara karşı geldiği iddiasıyla Şark İstiklal Mahkemesi’nin emriyle 1926’da soruşturma başlatılmış, 27 Temmuz 1926’da gözaltına alınarak evinde ve müftülük makamındaki bütün evraka el konulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:İbnülemin’in bir na’t-i Nebî manzumesi ile mensur-manzum takrizi ve Edebiyat-ı Cedîde/ Dekadan tartışmasına dahil olarak Cemil Sâtı’ ve Hüznî müstear isimleriyle yazdığı şiirleri makalede ele alınan diğer mevzular arasında yer almaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türk-İslâm Edebiyatı · İbnülemin Mahmud Kemâl · Turkish-Islamic Literature

Özet

Türk kültür ve edebiyatının mühim simalarından İbnülemin Mahmud Kemal İnal ile Kemaleddin Harputî arasında babalarından intikal eden bir dostluk vardır. Bu dostluk İbnülemin’in İstanbul’da Kemaleddin Efendi’nin ise Harput’ta (Ma’mûretü’l-azîz/ Elaziz/ Elazığ) bulunması sebebiyle önce gıyâben başlamış ve bir süre mektuplar üzerinden sürmüştür. 1916-1926 yılları arasında Ma’mûretü’l-azîz müftülüğü yapan Kemaleddin Efendi hakkında halifeliğin kaldırılmasına ve şapka takmak gibi bazı inkılaplara karşı geldiği iddiasıyla Şark İstiklal Mahkemesi’nin emriyle 1926’da soruşturma başlatılmış, 27 Temmuz 1926’da gözaltına alınarak evinde ve müftülük makamındaki bütün evraka el konulmuştur. Bu makalede İbnülemin’in Kemaleddin Efendi’ye ve Harput ulemâsından olan babası Abdülhamid Hamdî Efendi’ye gönderdiği gençlik dönemi mektuplarından söz konusu evrak arasında çıkan on beşi ile Kemaleddin Efendi’nin birkaç cevap müsveddesi incelenerek bugünkü harflere aktarılmış, mektuplarda bahsedilen meseleler ve mektuplarla yollanan bazı ilaveler üzerinde durulmuştur. Bunlar arasında en dikkat çekeni İbnülemin’in isteği üzerine Kemaleddin Efendi’nin fotoğraf çektirmek, portre çizmek ve resim yapmanın dinî hükmüne dair babasının mütâlaalarını kaydettiği Türkçe risaledir. İbnülemin’in bir na’t-i Nebî manzumesi ile mensur-manzum takrizi ve Edebiyat-ı Cedîde/ Dekadan tartışmasına dahil olarak Cemil Sâtı’ ve Hüznî müstear isimleriyle yazdığı şiirleri makalede ele alınan diğer mevzular arasında yer almaktadır.

Abstract

There is a friendship between İbnülemin Mahmud Kemal İnal, a famous and important person of Turkish culture and literature, and Kemaleddin Harputi that is heredited from their fathers. This friendship firstly started in absentia since İbnülemin was in Istanbul and Kemaleddin Efendi based in Harput and continued with letters for a time. Kemaleddin Efendi who was the müfti of Ma’muretü’l-aziz between 1916-1926 was charged with being against the revolutions such as the abrogate of the caliphate and wearing hat by Şark İstiklal Courts in 1926 and was taken into custody on 27th of July 1926 and all of his documents in his house and office were confiscated. In this article fifteen letters of İbnülemin written in his younger age and Kemaleddin Efendi’s draft responses found in this confiscated documents were transcribed into the Latin alphabet and we discussed some of the topics mentioned in those letters. The most remarkable one among these is a Turkish pamphlet written by Kemaleddin Efendi upon the request of İbnülemin and is about the religious provision regarding taking photographs, drawing portraits and painting with a refrence to his father’s ideas. Other remarkable topics can be listed as: İbnülemin’s “Na’t-ı Nebi” in verse, his discussion on prose vs. verse, and his writings under the pen-name Cemil Satı and Hüzni on the discussions of “Edebiyat-ı Cedide/ Dekadan”.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARATAŞ, A. (2019). İBNÜLEMİN MAHMUD KEMAL İNAL İLE KEMALEDDİN HARPUTÎ EFENDİ’NİN MEKTUPLAŞMALARI- I. İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS), Cilt: 8 - Sayı: 1, 112–169. https://ajindex.com/articles/3815

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. “Fâtih’i Ziyâret”, Mirsâd, nr. 18, 11 Temmuz 1307/ 23 Temmuz 1891, 140. Abdülhamid Hamdî Harputî. el-Burhânü’l-münevver fî tahrîmi’t-tasvîr ve hurmeti iktinâi’l-musavver. Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Kütüphanesi, Yazmalar Blm., nr. 36884. [Abdülhamid Hamdî Harputî- Kemâleddin Harputî]. Resim Hakkında Şer‛î Tedkîk. İÜ Nadir Eserler Kütüphanesi, İbnülemin Koleksiyonu, nr. 2746/5, vr. 54a-57a. Abdülkâdir el-Bağdâdî. Hizânetü’l-edeb ve lübbü lübâbi lisâni’l-Arab. Thk. Abdüsselâm Muhammed Hârûn. 8 cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hanci, 1996. Aclûnî, Ebü’l-Fidâ İsmail b. Muhammed. Keşfü’l-hafâ ve müzîlü’l-ilbâs amme’ştehere mine’l-ehâdîs alâ elsineti’n-nâs. Haz. Ahmed Kalâş. 2 cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-İslâmî, 1351. Ahmed Cevdet Paşa. Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye. Dersaâdet: Matbaa-i Osmâniyye, 1305. Ahmed Midhat Efendi. “Dekadanlar”. Sabah. nr. 2628, 10 Mart 1313/ 22 Mart 1897, 2-3.
  2. Akün, Ömer Faruk. “İbnülemin Mahmud Kemâl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 21: 249-262. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Âşık, Nevzat. “Bedîüzzamân el-Hemedânî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 5: 328-329. İstanbul: TDV Yayınları, 1992. Bâkî Dîvânı (Tenkitli Basım). Haz. Sabahattin Küçük. Ankara: TDK Yayınları, 1994. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali. Şuabü’l-îmân. Thk. Ebu Hâcer Muhammed es-Saîd b. Besyûnî Zaglûl. 9 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000.
  3. Bilgegil, M. Kaya. “Hüsn ü Aşk’a Dâir”. Şeyh Gâlib. Haz. M. Orhan Okay-Hüseyin Ayan. İstanbul: Dergah Yayınları, 2. Baskı, 1992, VII-XLVII. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‛fî. Sahîhu’l-Buhârî (el-Câmi‛u’s-sahîh). Nşr. Abdülmâlik Mücâhid. Riyâd: Dârü’s-Selâm, 1999. Dîvân-ı Sâib Tebrîzî. Haz. Muhammed Kahraman. 2 cilt. Tahran: İntişârât-ı İlmî ve Ferheng-i İran, 1986. Dîvânu Ebi’l-Atâhiye. Beyrut: Dâru Beyrut, 1986. Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş‛as b. İshâk es-Sicistânî el-Ezdî. Sünenü Ebî Dâvud. Thk. Şuayb el-Arnaût-Muhammed Kâmil Karabelli-Abdullatîf Hırzullah. 7 cilt. Beyrut: Şeriketü’r-Risâleti’l-Âlemiyye, 2009.
  4. Eldem, Edhem. “26 Ağustos 1896 ‘Banka Vakası’ ve 1896 ‘Ermeni Olayları’”. Tarih ve Toplum: Yeni Yaklaşımlar 5 (Bahar 2007): 113-146. en-Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Şeref b. Mürî. el-Minhâc fî şerhi Sahîhi Müslim b. Haccâc: Sahîhu Müslim b-Şerhi’n-Nevevî. 18 cilt. Kahire: el-Matbaatü’l-Mısriyye, 1930. Fuzûlî. Leylâ ve Mecnûn. Haz. Muhammet Nur Doğan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2004.
  5. Gültekin, İbrahim. Hüsn ü Aşk’ın Anlam Dünyası ve Hüsn ü Aşk