Dergiler / Trabzon İlahiyat Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 2

Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî’in Risâle fî efʿâli’l-ʿibâd Adlı Risâlesinin İnceleme, Tahkik ve Tercümesi

Examination, Critical Edition and Translation of Abū Naʿīm Ahmad el-Khādimī’s Risālah Entitled Risālâh fī afʿāl al-ibād

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2021-12-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Müellifin Celâluddin Devvânî (ö. 908/1502), Seyyid Şerif Cürcânî (ö. 816/1413) ve Sadrüşşerîʿa es-Sânî’yi (ö. 747/1346) fiiller konusunda yaygın Mâtürîdî ve Eşʿarî gelenekten farklı şekilde konumlandırması risâlenin dikkat çeken yönlerinden birisidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmamız, Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî’nin (ö. 1160/1744) Risâle fî efʿali’l-ʿibâd adlı risâlesi üzerinden müellifin insan fiilleri hakkındaki yaklaşımları konumlandırmaya ilişkin ortaya koyduğu tespitleri inceleyecektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca risâlenin meseleye katkı sağlayan özgün yönlerine de işaret edilecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Müellifin Celâluddin Devvânî (ö. 908/1502), Seyyid Şerif Cürcânî (ö. 816/1413) ve Sadrüşşerîʿa es-Sânî’yi (ö. 747/1346) fiiller konusunda yaygın Mâtürîdî ve Eşʿarî gelenekten farklı şekilde konumlandırması risâlenin dikkat çeken yönlerinden birisidir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kelâm · İrade-i Cüzʾiyye · Efʿal-i ʿibâd

Özet

Çalışmamız, Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî’nin (ö. 1160/1744) Risâle fî efʿali’l-ʿibâd adlı risâlesi üzerinden müellifin insan fiilleri hakkındaki yaklaşımları konumlandırmaya ilişkin ortaya koyduğu tespitleri inceleyecektir. Ayrıca risâlenin meseleye katkı sağlayan özgün yönlerine de işaret edilecektir. Bunların yanı sıra tahkik ve tercümesi de yapılmak suretiyle risâlenin literatüre kazandırılması hedeflenmektedir. İnsan fiilleri ve irâde-i cüzʾiyye hakkında İslam tarihi boyunca birçok yaklaşım neşet etmiştir. Buna paralel olarak bu yaklaşımların birbirinden ayrışma ve ortak noktalarını tespit etmeye ve bunları konumlandırmaya çalışan bir yazım literatürü de gelişmiştir. Çalışmamıza konu olan muhtasar nitelikteki bu risâle ise bu literatürün bir hasılası olarak görülebilir. Müellifin Celâluddin Devvânî (ö. 908/1502), Seyyid Şerif Cürcânî (ö. 816/1413) ve Sadrüşşerîʿa es-Sânî’yi (ö. 747/1346) fiiller konusunda yaygın Mâtürîdî ve Eşʿarî gelenekten farklı şekilde konumlandırması risâlenin dikkat çeken yönlerinden birisidir.

Abstract

Our study will examine Abū Naʿīm Ahmad el-Khādimī’s (d. 1160/1744) evaluation of his work on positioning the approaches about human actions through his epistle called Risālâh fī afʿāl al-ʿibād. In addition, the original and contributing aspects of the treatise will be pointed out. In addition to these, it is aimed to bring the risālah into the literature by making the critical edition and translation. Throughout the history of Islam, many approaches have emerged about human actions and partial will (al-irādah al-juzʾiyyah); parallel to this, a writing literature has developed that tries to identify the divergence and common points of these approaches and to locate them in a certain place. This concise epistle, which is the subject of our study, can also be seen as a product of this literature. The author’s positioning and classifying Jalāl al-Dīn al-Dawwānī (d. 908/1502), al-Sayyid al-Sharīf al-Jurjānī (d. 816/1413) and Ṣadr aş-Sharīʿa al-Thānī (d. 747/1346) in terms of actions different from the common Māturīdī and Ashʿarī traditions one of its attractive aspects.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BORSBUĞA, M., BORSBUĞA, C. (2021). Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî’in Risâle fî efʿâli’l-ʿibâd Adlı Risâlesinin İnceleme, Tahkik ve Tercümesi. Trabzon İlahiyat Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 2. https://ajindex.com/articles/381400

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Abdülhamîd, İrfân. Dirâsâtun fi’l-fırak ve’l-ʿakâʾidi’l-İslâmiyye. Bağdâd: Matbaʿatü’l-İrşâd, 1387/1967. Abdülkâhir el-Bağdâdî, Ebû Mânsûr. Usûlü’d-dîn. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2. Basım, 1346/1928. Ahmed Âsım Efendi. Risâle-i irâde-i cüzʾiyye. İstanbul: Dâru’t-Tıbâʿati’l-Maʿmûre, 1285/1868. Âmirî, Ebu’l-Hasan Muhammed b. Yûsuf. Kâsım Tûrhân. İnkâzu’l-beşer mine’l-cebri ve kader. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2. Basım, 1423/2003. Bâkıllânî, Ebû Bekir. Temhîdü’l-evâʾil ve telhîsü’d-delâʾil. thk. İmâduddin Ahmed Haydar. Beyrût: Müessesetu’l-Kutubi’s-Sekâfe, 1407/1987. Birgivî, Muhammed b. Pîr Alî. et- Tarîkatü’l-Muhammediyye ve’s-sîretü’l-Amediyye. thk. Muhammed Rahmetullah Hâfız en-Nedvî. Dımeşk: Dâru’l-Kalem, 1432/2011.
  2. Borsbuğa, Mustafa - Borsbuğa, Coşkun. “İrâde-i Cüzʾiyye ve İnsan Fiilleri Hakkında Bir Risâle ve Hâşiyesi: Mûsâ b. Abdullah el-Pehlevânî et-Tokâdî’nin ‘el-İhtimâlâtü’l-vâkiʿa fî efʿâli’l-ibâd’ Adlı Risâlesi ve Ali b. Muhammed b. Hasan er-Rizevî’nin ‘Hâşiye ʿalâ Risâleti’l-ihtimâlâti’l-vâkiʿa fî efʿâli’l-ibâd’ Adlı Hâşiyesi”. ATEBE 4 (Aralık 2020), 57-100. Bursevî, Muhammed Tâhir. Osmanlı Müellifleri. 3 Cilt. İstanbul: Matbaa-i ʿÂmire, 1333/1914. Cürcânî, Seyyid Şerîf. Şerhu’l-Mevâkıf (Siyâlkûtî ve Çelebî Hâşiyesiyle Birlikte). thk. Mahmût Ömer ed-Dimyâtî. 8 Cilt. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2. Basım, 1433/2012.
  3. Çelik, Ahmet. “Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî”. Konya Ansiklopedisi. ed. Mücahit Sami Küçüktığlı. Konya: Konya Kültür A.Ş, 2012.
  4. Deniz, Gürbüz. İnsan Hürriyetinin Metafizik Temelleri. İstanbul: Litera Yayıncılık, 3. Basım, 2017. Devvânî, Celâluddin. “Risâle fî halki’l-aʿmâl”. er-Resâʾilu’l-Muhtâra. thk. Seyyid Ahmed Toyserkânî. 63-76. Isfehân: Kütüphâne-i Umûmî-yi İmâm Emîrü’l-Müʾminîn Alî, 1405/1984. Devvânî, Celâlüddin. Şerhu’l-Âkâʾidi’l-azudiyye (Gelenbevî Hâşiyesiyle birlikte). 2 Cilt. Dersaâdet: Matbaa-i Âmire, 1317/1899. Ebû Mansûr el-Mâtürîdî, Muhammed b. Muhammed. Kitabu’t-Tevhîd. thk. Bekir Topaloğlu - Muhammet Arûşî. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları - İSAM Yayınları, 1423/2003. Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî. el-Ferâʾidiü’l- lâmiʿa ve’l-kavâʾidü’l-câmiʿa. Kütahya: Tavşanlı Zeytinoğlu İlçe Halk Kütüphanesi, Yazmalar, 846, 173b-198a. Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî. Risâle fî efʿali’l-ʿibâd. Konya: Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi, Burdur İl Halk, 973/10, 26a-26b. Ebû Naîm Ahmed el-Hâdimî. Risâle fî efʿali’l-ibâd. İstanbul:
  5. Süleymaniye Kütüphanesi, Atıf Efendi, 2844, 46a. Ebû Naîm